Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Trường chuyên cần chuyển từ luyện thi sang ươm tạo tài năng

Trường chuyên cần chuyển từ luyện thi sang ươm tạo tài năng
Sở thích|Giáo dục tuổi đi học

Từ thành tích thi cử đến phát triển tài năng

Trường trung học phổ thông chuyên là môi trường giáo dục chất lượng cao, có nhiệm vụ phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, đồng thời giúp học sinh phát triển toàn diện về tư duy, nghiên cứu, sáng tạo và định hướng nghề nghiệp. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến về dự thảo quy chế trường chuyên, với yêu cầu đổi mới cách tổ chức và hoạt động của các trường. Hướng đi này không phủ nhận đóng góp của mô hình hiện hành trong đào tạo học sinh giỏi, mà thừa nhận một giới hạn: nếu thành tích thi cử trở thành thước đo chính, nhà trường có thể bỏ lỡ những năng lực khó hiện ra trong bảng xếp hạng. Bối cảnh đòi hỏi nguồn nhân lực chất lượng cao hơn cũng khiến việc đổi mới trở nên cấp thiết. Dự thảo, xây dựng theo định hướng Nghị quyết 71-NQ/TW, muốn đưa phát hiện sớm, phát triển và ươm tạo tài năng thành sứ mệnh trung tâm.

Thay đổi đáng kể nhất vì vậy nằm ở quan niệm về kết quả. Trường chuyên không chỉ cần tạo ra học sinh đạt giải, mà phải nuôi dưỡng năng lực tư duy độc lập, thực hành và giải quyết vấn đề thực tiễn. Một trường tốt phải giúp học sinh tiến bộ, trưởng thành, hình thành năng lực tự học và biết mình muốn theo đuổi lĩnh vực nào. Nếu chỉ đếm giải thưởng, quá trình phát triển dài hạn sẽ bị thu hẹp thành cuộc đua thành tích.

Khối chuyên mở rộng nền tảng, nhưng cần tuyển chọn công bằng

Dự thảo đề xuất cấu trúc giáo dục ba tầng: chương trình phổ thông toàn diện, học nâng cao theo khối chuyên và học chuyên sâu theo môn. Với giáo viên Sinh học Nguyễn Thành Công, đây là bước tiến so với cách tổ chức mỗi lớp gắn với một môn chuyên, bởi học sinh có cơ hội hiểu mối liên hệ giữa các lĩnh vực thay vì học chúng như những phần tách biệt. Khối Khoa học tự nhiên, chẳng hạn, có thể kết nối Toán, Vật lí, Hóa học, Sinh học và Tin học; khối chuyên cũng được kỳ vọng tạo thuận lợi cho dạy học liên môn. Cách tiếp cận này có lý: muốn ươm tạo tài năng, trường cần vừa giữ chiều sâu vừa tránh để học sinh hụt nền tảng phổ thông.

Tuy nhiên, gom nhiều môn vào một khối không tự động tạo ra công bằng. Thầy Công lưu ý rằng Toán học và Khoa học máy tính có đặc điểm phát hiện, bồi dưỡng năng lực khác với các môn khoa học thực nghiệm; một bài thi Toán nâng cao hệ số 2 làm căn cứ chính vào khối Khoa học tự nhiên có thể gây bất lợi cho học sinh nổi trội ở Sinh học, Hóa học hoặc Tin học. Dự thảo cũng cần làm rõ cách bảo đảm đủ học sinh để mở lớp chuyên sâu ở từng môn. Những chi tiết này quyết định khối chuyên là lối mở cho nhiều kiểu tài năng hay chỉ đổi tên cuộc cạnh tranh cũ.

Trường chuyên cần chuyển từ luyện thi sang ươm tạo tài năng

Giảm áp lực thành tích phải đi cùng cách đánh giá mới

Giáo viên được hỏi nhìn nhận việc chuyển từ lớp chuyên sang khối chuyên là hướng đi cần thiết, nhưng cảnh báo rằng thách thức không chỉ nằm ở thời khóa biểu hay cơ cấu đào tạo. Quan niệm tuyển chọn và phương pháp dạy học cũng phải thay đổi. Nếu trường tiếp tục bị đánh giá chủ yếu bằng số giải, giáo viên và học sinh vẫn có động lực dồn sức vào luyện thi, bất kể mục tiêu trên văn bản đã rộng hơn. Vì vậy, giảm áp lực chạy theo thành tích không thể chỉ dựa vào lời kêu gọi; cần thay thước đo và tạo điều kiện để năng lực khác nhau được nhận diện.

Đánh giá học sinh nên ghi nhận cả sự tiến bộ, khả năng vận dụng kiến thức, nghiên cứu, thực hành, sáng tạo và sản phẩm học tập. Đây là cách nhìn dài hạn hơn: một em có thể chưa giành giải cao nhưng vẫn phát triển rõ năng lực tự học, đặt câu hỏi và theo đuổi một lĩnh vực đến cùng. Chuyển trọng tâm như vậy cũng giúp trường chuyên giữ được chiều sâu học thuật mà không biến thành nơi chỉ luyện một kỳ thi. Thành tích vẫn có giá trị, nhưng không nên đứng một mình làm đại diện cho tài năng.

Trường chuyên cần chuyển từ luyện thi sang ươm tạo tài năng

Lộ trình cần bảo đảm tính liên tục cho học sinh

Dự thảo nêu hai mốc triển khai: trường đủ điều kiện có thể áp dụng mô hình mới từ năm học 2027-2028; trường chưa đủ điều kiện tiếp tục theo quy chế hiện hành và chuyển đổi từ năm học 2028-2029. Học sinh đã trúng tuyển trước thời điểm quy định mới có hiệu lực sẽ tiếp tục học theo lớp chuyên và chương trình đã tuyển sinh đến khi hoàn thành cấp học. Lộ trình phân kỳ và bảo vệ quyền lợi của học sinh đang học là lựa chọn hợp lý, bởi đổi mới tổ chức không nên làm gián đoạn hành trình của các em.

Với học sinh tuyển theo khối, dự thảo dự kiến đến cuối học kỳ I lớp 10, ngoài môn chuyên bắt buộc của khối, mỗi em đăng ký thêm hai môn thuộc khối để học chuyên sâu. Bộ cũng dự kiến tiếp tục lắng nghe ý kiến địa phương, trường chuyên, chuyên gia, giáo viên, phụ huynh và học sinh để đánh giá tác động của lộ trình. Đây là khâu không thể xem nhẹ: mô hình chỉ phát huy nếu lựa chọn môn học thực sự dựa trên năng lực, sở trường và cơ hội học tập, thay vì chạy theo lợi thế tuyển sinh.

Đổi mới trường chuyên vì thế không phải là rời bỏ học sinh giỏi, mà là mở rộng trách nhiệm của nhà trường: từ phát hiện người có thành tích nổi bật đến tạo điều kiện để nhiều dạng tài năng phát triển bền vững. Dự thảo đặt đúng câu hỏi về vai trò dài hạn của trường chuyên; chất lượng cải cách sẽ được quyết định bởi cách tuyển sinh, tổ chức khối và đánh giá học sinh trong thực tế. Khi năng lực và sự trưởng thành được coi trọng ngang với giải thưởng, mục tiêu ươm tạo tài năng mới có cơ hội vượt khỏi khẩu hiệu.

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!