Từ tuyển theo môn sang tuyển theo khối
Tính điểm lớp 10 chuyên theo dự thảo là cách cộng điểm ba bài thi tương ứng với từng khối, trong đó môn trọng tâm được đề xuất nhân hệ số tối thiểu 2 còn hai bài thi còn lại tính hệ số 1. Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa công bố dự thảo thông tư về quy chế tổ chức và hoạt động của trường THPT chuyên, đề xuất thay tuyển sinh theo từng môn bằng ba khối: Khoa học tự nhiên, Khoa học xã hội và Ngoại ngữ. Đây là thay đổi đáng kể so với cách thi vào lớp 10 chuyên hiện nay, khi học sinh thường làm bốn môn và môn chuyên được nhân hệ số 2. Hướng mới có thể giúp trường xét tuyển theo năng lực nền tảng rộng hơn, nhưng cũng khiến thí sinh phải chuẩn bị cho cấu trúc bài thi khác. Cần nhấn mạnh: đây mới là phương án trong dự thảo, chưa phải quy định đã có hiệu lực.

Công thức dự kiến của từng khối chuyên
Điểm khác nhau giữa các khối nằm ở bài thi được đặt trọng số cao. Với khối Khoa học tự nhiên, gồm Toán, Vật lý, Hóa học, Sinh học và Tin học, công thức dự kiến là Toán nâng cao × tối thiểu 2, Ngữ văn cơ bản × 1 và bài đánh giá đọc hiểu khoa học tự nhiên × 1. Khối Khoa học xã hội, gồm Ngữ văn, Lịch sử và Địa lý, tính Toán cơ bản × 1, Ngữ văn nâng cao × tối thiểu 2 và bài đọc hiểu khoa học xã hội × 1. Khối Ngoại ngữ tính Toán cơ bản × 1, Ngữ văn cơ bản × 1 và ngoại ngữ đăng ký dự tuyển × tối thiểu 2. Theo phần mô tả trong dự thảo, điểm Toán nâng cao, Ngữ văn nâng cao và Ngoại ngữ có thể được tính hệ số tối đa 2; các bài thi còn lại hệ số 1.
| Khối dự tuyển | Bài thi hệ số tối thiểu 2 | Bài thi hệ số 1 |
|---|---|---|
| Khoa học tự nhiên | Toán nâng cao | Ngữ văn cơ bản; đọc hiểu khoa học tự nhiên |
| Khoa học xã hội | Ngữ văn nâng cao | Toán cơ bản; đọc hiểu khoa học xã hội |
| Ngoại ngữ | Ngoại ngữ đăng ký dự tuyển | Toán cơ bản; Ngữ văn cơ bản |

Điều gì thay đổi với thí sinh?
Thí sinh cần nhìn xa hơn môn chuyên mình muốn học: phương án mới đặt trọng số vào Toán nâng cao hoặc Ngữ văn nâng cao ở hai khối học thuật, chứ không còn lấy một bài thi chuyên riêng lẻ làm trục xét tuyển. Chẳng hạn, người muốn vào lớp chuyên Hóa học sẽ dự thi Toán nâng cao, Ngữ văn cơ bản và bài đánh giá đọc hiểu khoa học tự nhiên, thay vì thi Toán, Văn, Tiếng Anh cùng môn Hóa chuyên như cách hiện nay. Bài đọc hiểu được mô tả là bài tổng hợp về đọc hiểu, tư duy logic, lập luận và giải quyết vấn đề, dựa trên chương trình THCS, không đòi hỏi kiến thức chuyên sâu từng môn. Toán và Ngữ văn cơ bản dự kiến dùng đề chung của kỳ thi vào THPT tại địa phương; đề nâng cao và ngoại ngữ do Sở Giáo dục và Đào tạo quy định. Vì thế, nếu đề xuất được thông qua, kế hoạch ôn tập sẽ phải đổi rõ rệt, nhất là với học sinh đang nhắm các khối tự nhiên và xã hội.
Dự thảo chưa phải quy định cuối cùng
Ở thời điểm này, phụ huynh và học sinh không nên xem các công thức trên là quy chế tuyển sinh đã chốt. Văn bản Bộ công bố vẫn là dự thảo thông tư; các chi tiết về cấu trúc bài thi và cách tính điểm còn phụ thuộc quy định cuối cùng. Dự thảo còn định hướng học sinh chưa đi ngay vào chuyên sâu khi mới nhập học: cuối học kỳ I lớp 10, mỗi em đăng ký thêm hai môn để học chuyên sâu bên cạnh môn bắt buộc của khối; từ học kỳ II lớp 10 học các chuyên đề định hướng, rồi từ lớp 11 chuyển sang chương trình nâng cao theo môn. Nếu mô hình ba khối được giữ lại, trường chuyên sẽ tuyển theo nhóm năng lực trước, còn định hướng chuyên sâu được xác lập sau. Đây là thay đổi có lý về lộ trình học, nhưng với thí sinh, việc cần làm trước mắt là theo dõi văn bản chính thức thay vì ôn theo một phương án vẫn đang được đề xuất.






