Giảm giá bình quân không đồng nghĩa mọi hóa đơn đều giảm
Giá điện sinh hoạt là giá tính theo từng nấc sản lượng tiêu thụ trong tháng, nên hóa đơn hộ gia đình chịu ảnh hưởng đồng thời bởi đơn giá mỗi bậc và lượng điện dùng ở từng bậc. Từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, còn 2.159,9037 đồng/kWh chưa gồm thuế giá trị gia tăng; cùng ngày, biểu giá điện 5 bậc chính thức thay biểu giá 6 bậc. EVN thông tin về đợt điều chỉnh vào ngày 4/11. Đây là giải pháp nhằm chia sẻ áp lực chi phí năng lượng và hỗ trợ đời sống, nhưng mức giảm bình quân không bảo đảm mọi hộ đều thấy hóa đơn thấp hơn. Điểm đáng chú ý không chỉ là phần trăm giảm mà còn là cách chia lại sản lượng giữa các bậc, khiến kết quả phụ thuộc vào mức dùng điện của từng gia đình.
Vì vậy, con số giảm 2% nên được hiểu là mức điều chỉnh giá bán lẻ bình quân, không phải lời hứa rằng tổng tiền điện của từng hộ sẽ giảm đúng 2%. Với hộ gia đình, thay đổi biểu giá và thói quen tiêu thụ mới là yếu tố quyết định hóa đơn cuối kỳ.
Năm bậc mới: đơn giá tăng theo lượng điện tiêu thụ
Biểu giá mới rút từ 6 bậc xuống 5 và thiết kế lại các ngưỡng sản lượng. Mức giá dưới đây chưa gồm thuế giá trị gia tăng; điện ở bậc cao hơn có đơn giá cao hơn, nên vài trăm kWh tăng thêm có thể làm phần tiêu thụ vượt ngưỡng trở nên đáng kể.
| Bậc | Sản lượng tính giá | Đơn giá (đồng/kWh, chưa gồm VAT) |
|---|---|---|
| 1 | Đến 100 kWh | 1.901 |
| 2 | 101–200 kWh | 2.289 |
| 3 | 201–400 kWh | 2.894 |
| 4 | 401–700 kWh | 3.456 |
| 5 | Từ 701 kWh trở lên | 3.844 |
Cách tính tiền điện vẫn là cộng tiền của lượng điện ở từng bậc, chứ không lấy toàn bộ kWh trong tháng nhân với đơn giá của bậc cao nhất đã chạm tới. Bậc 5 có đơn giá 3.844 đồng/kWh, cao hơn mức cũ được nêu là 3.460 đồng/kWh; đây là tín hiệu rõ rằng tiêu thụ cao cần được kiểm soát, dù giá bình quân đã giảm.
Hộ dùng ít có lợi thế, hộ dùng nhiều cần tính lại
Theo tính toán của EVN, hộ sử dụng dưới 777 kWh/tháng, khoảng 94% số hộ sinh hoạt, dự kiến giảm tiền điện so với trước. Nhóm dùng trên 777 kWh/tháng, khoảng 6%, có thể tăng do cơ cấu bậc mới. Một mốc khác cũng cần lưu ý: EVN ước tính hộ dùng đến 900 kWh/tháng, chiếm khoảng 98,23% số khách hàng, được giảm; mức giảm cao nhất được nêu là khoảng 77.900 đồng/tháng ở hộ tiêu thụ 700 kWh. Hai ngưỡng 777 và 900 kWh phản ánh cách phân nhóm và phép so sánh khác nhau trong thông tin EVN, vì thế không nên gộp chúng thành một ranh giới duy nhất.
Với nhóm dùng trên 900 kWh/tháng, khoảng 1,77% số hộ, hóa đơn có thể tăng: mức dự kiến khoảng 37.600 đồng/tháng với hộ dùng 1.000 kWh và có thể lên khoảng 421.300 đồng/tháng ở mức 2.000 kWh. Đây là các ước tính theo cơ cấu mới, không phải kết quả cố định cho mọi hộ; lượng điện thực tế và kỳ ghi chỉ số vẫn quan trọng.
Đọc hóa đơn và nhìn rộng hơn ngoài nhóm hộ gia đình
Khi nhận hóa đơn đầu tiên theo biểu giá mới, người dùng nên kiểm tra kỳ ghi điện có áp dụng từ ngày 1/11 hay không, tổng kWh, sản lượng được tính ở từng bậc, đơn giá tương ứng và phần thuế giá trị gia tăng. Nếu tiền tăng, hãy so sánh sản lượng cùng kỳ trước và xem bao nhiêu kWh đã rơi vào bậc 4 hoặc bậc 5, thay vì chỉ nhìn mức giảm bình quân. Cách đối chiếu này giúp phân biệt tác động của biểu giá với việc gia đình dùng điện nhiều hơn.
EVN cũng cho biết cơ cấu giá mới tách nhóm lưu trú du lịch khỏi nhóm kinh doanh, bổ sung nhóm trạm sạc xe điện, điều chỉnh cách phân nhóm cấp điện áp và bổ sung giá cho một số khách hàng sản xuất mua điện ở cấp điện áp từ 220 kV. Khung giờ cao điểm, thấp điểm và bình thường cũng đổi từ 1/11 đối với khách hàng đủ điều kiện áp dụng giá ba thời điểm; thay đổi này không áp dụng cho hộ sinh hoạt. EVN dự kiến tổng chi phí mua điện của các nhóm khách hàng giảm 1.531,89 tỷ đồng trong một tháng. Tập đoàn cho biết sẽ tiết kiệm chi phí để đáp ứng các chỉ tiêu năm 2026 và tiếp tục làm việc với tổ chức tín dụng quốc tế nhằm đáp ứng điều kiện vay vốn cho đầu tư giai đoạn tới.
Kết luận, đợt điều chỉnh đem lại lợi ích rõ hơn cho phần lớn hộ dùng điện thấp và trung bình, nhưng không xóa bỏ tác động lũy tiến của biểu giá. Muốn biết mình được lợi hay phải trả thêm, mỗi gia đình cần nhìn vào sản lượng từng bậc trên hóa đơn và chủ động hạn chế điện tiêu thụ ở các ngưỡng cao.
