Nghị quyết 57 cần được đo bằng năng lực biến chủ trương thành việc cụ thể
Nghị quyết 57 là chủ trương của Bộ Chính trị về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đòi hỏi địa phương gắn các lĩnh vực này với bài toán phát triển thực tế. Hai cách triển khai được công bố tại Tuyên Quang và An Giang cho thấy khác biệt đáng chú ý: một bên nhấn vào kết quả đang vận hành, bên kia xây dựng cơ chế phối hợp và định hướng dài hạn. Tuyên Quang xác định khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo phải trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp, giải quyết nhu cầu của địa phương. Còn tại An Giang, chương trình thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, ban hành ngày 22/12/2024, được ký bởi lãnh đạo tỉnh và Ban Chính sách, chiến lược Trung ương. Đối chiếu hai trường hợp vì thế không nên chỉ đếm nhiệm vụ: cần phân biệt kết quả được mô tả với cam kết phối hợp hướng tới tương lai.
Tuyên Quang lấy ứng dụng và mức độ tiếp cận làm thước đo
Cách kể về Tuyên Quang tập trung vào những hoạt động đã triển khai và lợi ích người dân, doanh nghiệp có thể nhận thấy. Tỉnh theo dõi 40 đề tài, dự án khoa học, gồm 38 đề tài cấp tỉnh và 2 đề tài cấp bộ, cùng hoạt động của 7 tổ chức khoa học công nghệ. Năm 2026, địa phương hoàn tất quy trình tuyển chọn, lập hội đồng đánh giá 23 nhiệm vụ về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đợt đầu; đồng thời chuẩn bị đợt đặt hàng tiếp theo và kế hoạch năm 2027. Đây là dấu hiệu chuyển từ nghiên cứu dàn trải sang đặt hàng gắn với ứng dụng, dù hiệu quả dài hạn vẫn cần được đánh giá bằng kết quả đầu ra. Tỉnh cũng phê duyệt đơn giản hóa 1.613 thủ tục hành chính, cắt ít nhất 30% thời gian giải quyết ở 980 thủ tục.
Chuyển đổi số địa phương ở đây còn được mô tả qua dịch vụ thiết yếu và hỗ trợ kỹ năng. Toàn bộ 378 cơ sở y tế thực hiện khám chữa bệnh bảo hiểm y tế bằng căn cước gắn chip, với tỷ lệ tra cứu thành công trên 94%; tất cả cơ sở liên thông Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID. 185 đội hình phản ứng nhanh với 7.800 đoàn viên hướng dẫn người dân cài VNeID, thanh toán không dùng tiền mặt và nộp hồ sơ trực tuyến. Những con số này cho thấy triển khai không chỉ nằm trong cơ quan quản lý: người dân là người trực tiếp dùng dịch vụ, còn doanh nghiệp và hợp tác xã được hỗ trợ nghiên cứu, ứng dụng kỹ thuật. Thách thức tiếp theo là duy trì chất lượng và chứng minh tác động lên năng suất.
An Giang thiết kế cơ chế phối hợp và đích đến đến năm 2030
An Giang chọn một điểm xuất phát khác: chương trình phối hợp hai chiều với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, hướng tới xây dựng chiến lược khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn 2045. Trung ương hỗ trợ tỉnh tạo đột phá, còn thực tiễn địa phương được dùng để phản hồi điểm nghẽn chính sách. Đây là khuôn khổ phối hợp được ban hành, không nên nhầm với bằng chứng rằng các mục tiêu đã đạt. Chương trình đặt mục tiêu đến năm 2030, đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp vượt 55% và kinh tế số chiếm 30% GRDP của tỉnh. An Giang dự kiến lựa chọn công nghệ trong 10 nhóm chiến lược quốc gia, ưu tiên nuôi trồng, chế biến thủy hải sản, môi trường, du lịch thông minh và quản trị số.
Kế hoạch còn hướng tới đào tạo cán bộ, kết nối viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ với doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân. Các lĩnh vực thí điểm được nêu gồm nông nghiệp thông minh, chuỗi giá trị số gắn truy xuất nguồn gốc, dược liệu vùng Bảy Núi, kinh tế cửa khẩu số và kinh tế biển. Tại cửa khẩu Tịnh Biên và Vĩnh Xương, chương trình dự kiến số hóa thủ tục xuất nhập cảnh cho khách du lịch và phát triển thương mại điện tử xuyên biên giới. Hai cơ quan cũng dự kiến luân phiên tổ chức hội nghị đánh giá hằng năm, lập kế hoạch năm sau và tổng kết sau năm năm. Giá trị của mô hình sẽ phụ thuộc vào việc trách nhiệm, thời hạn và sản phẩm phối hợp có được thực hiện đúng như cam kết hay không.
Khác biệt nằm ở bằng chứng hiện tại và cam kết tương lai
Tuyên Quang được mô tả bằng một bảng thành quả đang triển khai: nhiệm vụ nghiên cứu, cải cách thủ tục, dịch vụ số và phổ cập kỹ năng. An Giang được giới thiệu qua thiết kế phối hợp, ưu tiên công nghệ và các mục tiêu đến năm 2030. Không nên xem hai cách tiếp cận là đối lập; chúng ở những nấc khác nhau của quá trình thực thi. Nhưng cũng không thể coi kế hoạch phối hợp là kết quả đã có, hay lấy số liệu triển khai của Tuyên Quang thay cho bằng chứng về tác động kinh tế dài hạn. Điểm đáng theo dõi là cách mỗi tỉnh nối mục tiêu Nghị quyết 57 với trách nhiệm cụ thể, khả năng ứng dụng khoa học công nghệ và lợi ích thiết thực cho người dân, doanh nghiệp. Tuyên Quang cho thấy chuyển biến có thể được nhìn qua dịch vụ và thủ tục; An Giang đặt ra khung để xây dựng, thử nghiệm và đánh giá chặng tiếp theo.
