Đề xuất nghiên cứu, chưa phải quy định áp dụng
Điểm thi liên trường là điểm thi có thí sinh đến từ nhiều trường khác nhau, thay vì tập trung học sinh của một trường tại cùng địa điểm. Với kỳ thi tốt nghiệp THPT, Bộ GD&ĐT đang đề xuất nghiên cứu cách bố trí này nhằm tăng giám sát và hạn chế nguy cơ gian lận.
Ngày 29/10, tại Đà Nẵng, Bộ GD&ĐT nêu hướng nghiên cứu sửa đổi quy định về thẩm quyền và cách thức sắp xếp điểm thi trong hội nghị tổng kết kỳ thi năm 2026, chuẩn bị cho thi tốt nghiệp 2027. Cách diễn đạt cần được hiểu đúng: đây là đề xuất nghiên cứu, không phải quyết định đã ban hành về việc mọi thí sinh sẽ được xếp liên trường. Việc thay đổi vẫn cần được xem xét và cụ thể hóa trước khi áp dụng.
Xếp thí sinh khác trường để giảm cơ hội thông đồng
Hiện giám đốc sở giáo dục và đào tạo quyết định việc bố trí điểm thi theo điều kiện thực tế, đặc điểm địa phương và yêu cầu giảm quãng đường đi lại cho thí sinh. Bộ đề xuất nghiên cứu hướng bố trí học sinh thuộc các trường khác nhau tại cùng một điểm; nếu địa phương không thể thực hiện, vấn đề cần được xin ý kiến Ban Chỉ đạo thi cấp tỉnh.
Lý do an ninh là đáng chú ý: Đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ, Bộ Công an, nhận định tập trung thí sinh của một trường có thể tạo thuận lợi cho việc trao đổi bài; khâu phân công giám thị và đánh số báo danh cũng có thể bị tác động. Vì vậy, điểm thi liên trường có thể làm giảm những lợi thế phát sinh từ quan hệ cùng trường. Nhưng hiệu quả sẽ phụ thuộc vào cách tổ chức, không chỉ vào việc trộn thí sinh.
Đổi lại, địa phương phải cân bằng mục tiêu chống gian lận thi cử với quãng đường di chuyển và điều kiện tổ chức. Nếu triển khai thiếu linh hoạt, thí sinh ở khu vực xa có thể chịu thêm bất tiện; bởi vậy, cơ chế xin ý kiến cấp tỉnh là phần cần thiết của đề xuất, không phải chi tiết phụ.
Giám sát nhân sự, camera và hậu kiểm
Bố trí liên trường chỉ là một lớp phòng ngừa. Bộ GD&ĐT đồng thời đề cập siết việc tuyển chọn, phân công và quản lý cán bộ làm công tác thi, xử lý nghiêm người vi phạm, tăng ứng dụng công nghệ, kiểm tra chéo và giám sát xuyên suốt các khâu. Những biện pháp này mới có ý nghĩa khi trách nhiệm được xác định rõ và vi phạm được xử lý nhất quán.
Bộ cũng đề xuất bổ sung camera tại phòng thi và khu vực thi để hạn chế tiêu cực trong lúc coi thi, đồng thời lưu hình ảnh phục vụ hậu kiểm và xem xét vi phạm. Camera không thay thế giám thị hay quy trình kiểm tra, nhưng có thể tạo thêm căn cứ khi cần xác minh sự việc.
Tại kỳ thi năm 2026, có 14 thí sinh trên cả nước bị tố cáo dùng điện thoại để gian lận; sau xác minh, cả 14 đều bị hủy kết quả thi. Con số này cho thấy cần duy trì giám sát nhiều lớp, dù không thể tự nó chứng minh một phương án cụ thể sẽ ngăn được mọi vi phạm.
Điều gì đã rõ, điều gì còn chờ quyết định?
Đã rõ: Bộ GD&ĐT đưa ra hướng nghiên cứu xếp thí sinh từ nhiều trường tại cùng điểm thi, trong khuôn khổ các giải pháp tăng giám sát và phòng ngừa gian lận. Cũng đã được nêu là địa phương cần xin ý kiến Ban Chỉ đạo thi cấp tỉnh nếu không thể bố trí theo hướng đó.
Chưa được chốt: quy định cuối cùng cho kỳ thi tốt nghiệp 2027, phạm vi áp dụng điểm thi liên trường và cách xử lý các địa bàn khó đáp ứng phương án. Vì thế, không nên hiểu đề xuất hiện nay là thay đổi chắc chắn áp dụng trên cả nước. Kết luận hợp lý là cần theo dõi hướng dẫn chính thức: mục tiêu chống gian lận là cần thiết, nhưng cách triển khai phải giữ được sự công bằng và hạn chế xáo trộn cho thí sinh.
