Giải thưởng nhìn giáo dục qua nhiều lăng kính
Giải Báo chí “Vì sự nghiệp Giáo dục Việt Nam” là giải thưởng tôn vinh những tác phẩm báo chí xuất sắc viết về giáo dục và đào tạo, đồng thời ghi nhận tập thể, cá nhân có đóng góp cho ngành. Tại lễ tổng kết và trao giải tối 12.11 ở Hà Nội, các tác phẩm được vinh danh cho thấy báo chí có thể kể chuyện giáo dục bằng nhiều hình thức, từ báo điện tử đến phát thanh và loạt bài chuyên đề. Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở danh sách người thắng giải, mà ở cách các tác phẩm đưa những thay đổi của ngành đến gần hơn với công chúng. Hơn 800 tác phẩm dự thi, 64 tác phẩm được trao giải, trong đó có 4 giải Nhất, 8 giải Nhì, 12 giải Ba và 40 giải Khuyến khích. Quy mô ấy cho thấy giải báo chí giáo dục là một diễn đàn đáng kể để ghi nhận cả thành tựu lẫn những vấn đề cần được nhìn thẳng.
Báo Lao Động thắng giải Nhất báo điện tử
Ở loại hình báo điện tử, Báo Lao Động giành giải Nhất với tác phẩm “Diện mạo mới - Hành trình mới của ngành Giáo dục”, do Lê Tường Vân, Thiều Thị Thu Trang, Phạm Vũ Linh và Nguyễn Tuấn Anh thực hiện. Tác phẩm chọn một điểm nhìn giàu tính con người: những nhà giáo từng làm công tác quản lý nay trở lại trực tiếp giảng dạy sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại bộ máy trường học. Thay vì chỉ kể về thay đổi vị trí công tác, nhóm tác giả ghi lại tâm tư, nguyện vọng và lựa chọn tiếp tục cống hiến của các giáo viên. Cách tiếp cận này tạo sức nặng cho câu chuyện đổi mới: phía sau điều chỉnh tổ chức là đời sống nghề nghiệp và trách nhiệm với học trò. Tác phẩm được đánh giá cao vì đặt trải nghiệm của người trong cuộc vào trung tâm, giúp độc giả hiểu những chuyển động của ngành qua những con người cụ thể.
Tác phẩm phát thanh từ Tuyên Quang kể chuyện vùng biên
Báo và phát thanh, truyền hình Tuyên Quang đoạt giải Nhì ở thể loại phát thanh với tác phẩm “Dựng trường nơi phên dậu Tổ quốc”. Nhóm tác giả gồm Hoàng Thị Minh Phương, Chu Thị Ngọc Bích, Ma Thị Lắm và Đồng Quyết Thắng. Đây là điểm nhấn đáng kể của mùa giải: tác phẩm phát thanh mang câu chuyện xây dựng trường học tại khu vực biên giới vào một loại hình có khả năng truyền tải cảm xúc bằng giọng nói và âm thanh. Chủ đề này cũng gắn với mối quan tâm rộng hơn về cơ hội tiếp cận giáo dục và việc xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới. Việc một cơ quan báo chí địa phương được vinh danh nhấn mạnh giá trị của góc nhìn sát cơ sở; những vấn đề lớn của giáo dục thường hiện rõ nhất qua trải nghiệm của cộng đồng chịu tác động trực tiếp.
Báo Biên phòng được ghi nhận, báo chí cần phản biện
Báo Biên phòng nhận giải Khuyến khích với loạt bài ba kỳ “Nâng cánh ước mơ cho học sinh khó khăn ở khu vực biên giới” của Nguyễn Viết Lam và Lê Đăng Khoa. Cùng với tác phẩm của Tuyên Quang, loạt bài cho thấy đề tài giáo dục vùng biên có thể được khai thác bằng nhiều cách kể, từ phóng sự phát thanh đến tuyến bài báo chí. Phạm vi các tác phẩm dự thi năm nay còn bao gồm đổi mới chương trình, phương pháp dạy học, ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo, giáo dục nghề nghiệp, cũng như đạo đức và tâm lý học đường. Nhưng giải thưởng chỉ có ý nghĩa bền vững nếu báo chí không dừng ở việc biểu dương thành tựu. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh báo chí cần chỉ ra hạn chế, bất cập bằng thông tin trung thực, thái độ khách quan và tinh thần xây dựng. Ông cũng cho biết các giải báo chí chuyên ngành được định hướng chuyển thành giải chuyên đề thuộc Giải Báo chí Quốc gia.
Nhìn từ các tác phẩm được vinh danh, mùa giải 2026 ghi nhận cả sức mạnh của báo điện tử trong kể chuyện nhân vật, khả năng truyền cảm của phát thanh và vai trò của báo chí địa phương trong phản ánh thực tế. Kết quả này đáng mừng, nhưng thước đo quan trọng hơn vẫn là việc những câu chuyện được kể có giúp công chúng hiểu rõ vấn đề và thúc đẩy đối thoại có trách nhiệm hay không. Một giải báo chí về giáo dục cần tiếp tục mở đường cho những tác phẩm vừa ghi nhận nỗ lực, vừa dám chất vấn những bất cập. Đó mới là cách báo chí đồng hành thiết thực với sự nghiệp giáo dục.
