An toàn số cần bắt đầu từ những tình huống học sinh gặp hằng ngày
Chiến dịch “Không một mình” là hoạt động phối hợp giữa công an, nhà trường và gia đình nhằm giúp trẻ em, thanh thiếu niên nhận diện nguy cơ bị xâm hại trực tuyến và biết cách tìm hỗ trợ. Khi lừa đảo, dụ dỗ, đe dọa, bắt nạt và đánh cắp thông tin cá nhân có thể xuất hiện trong những cuộc trò chuyện quen thuộc trên mạng, lời khuyên chung chung không đủ bảo vệ học sinh. Các em cần được tập luyện cách phản ứng cụ thể, đồng thời biết rằng báo cho người lớn không phải là điều đáng xấu hổ. Tuyên truyền trực tiếp tại trường học đang đưa chủ đề an toàn mạng học sinh vào nơi các em có thể hỏi, trao đổi và ghi nhớ kỹ năng trước khi gặp sự cố. Đây là hướng đi cần thiết, miễn là thông điệp không dừng lại ở một buổi phát động.
Tại Trường THCS Nguyễn Sinh Sắc, Công an phường Thới Sơn tổ chức tuyên truyền ngày 02/11/2026, với 443 cán bộ, giáo viên và học sinh tham dự. Học sinh được hướng dẫn thận trọng khi kết bạn với người lạ, không tùy tiện chia sẻ hình ảnh hay thông tin riêng tư và cảnh giác với yêu cầu bất thường từ tài khoản không rõ danh tính. Quy mô buổi tuyên truyền cho thấy nhà trường có thể trở thành điểm tiếp cận đông học sinh; giá trị lâu dài, tuy nhiên, phụ thuộc vào việc các em có được nhắc lại và thực hành những kỹ năng này hay không.
Từ nhận diện nguy cơ đến biết cách cầu cứu
Ở Yên Mạc, công an xã phối hợp với Trường THCS Vũ Phạm Khải phát động Chiến dịch “Không một mình 2026”, hướng dẫn học sinh nhận biết hành vi không an toàn, bảo vệ thông tin cá nhân và ứng xử văn minh trên mạng. Tại Trường THCS Lý Nhân, học sinh, giáo viên và nhân viên trường được phổ biến quy định về an ninh mạng, cách nhận diện lừa đảo, dụ dỗ, bắt nạt và xâm hại trực tuyến, cùng kỹ năng xử lý tình huống nguy hiểm. Những buổi học này hữu ích nhất khi biến cảnh báo thành trình tự hành động dễ nhớ: bình tĩnh, không che giấu sự việc, không làm theo yêu cầu của kẻ đe dọa và báo ngay cho cha mẹ, thầy cô hoặc công an.
Một kỹ năng an toàn số thiết thực khác là lưu lại bằng chứng, chặn và báo cáo tài khoản vi phạm, thay vì xóa mọi dấu vết trong hoảng sợ. Kế hoạch của Bắc Ninh cũng nhấn mạnh bảo vệ thông tin cá nhân và quyền riêng tư, lưu giữ bằng chứng, đồng thời hướng dẫn học sinh tìm sự hỗ trợ từ gia đình, nhà trường và cơ quan chức năng. Cách tiếp cận này thừa nhận rằng trẻ em không thể tự gánh trách nhiệm ứng phó: người lớn phải sẵn sàng lắng nghe, tiếp nhận thông tin và hỗ trợ kịp thời.
Bắc Ninh chọn mở rộng từ trường điểm
Khác với các địa phương đang tổ chức tuyên truyền trực tiếp tại từng trường, Công an thành phố Bắc Ninh đã ban hành Kế hoạch số 1270/KH-CAT-ANM để triển khai chiến dịch trên địa bàn. Chiến dịch dự kiến kéo dài đến ngày 10/12/2026, với chủ đề phòng, chống xâm hại trực tuyến đối với trẻ em, thanh thiếu niên và thông điệp “Kết nối không tổn thương”. Giai đoạn đầu, thành phố chọn 2 trường làm điểm rồi mở rộng hoạt động đến trên 50% số trường học. Cách làm theo từng bước có thể giúp thử nghiệm nội dung và tổ chức trước khi nhân rộng, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào chất lượng tập huấn và khả năng duy trì hoạt động sau các sự kiện mở màn.
Kế hoạch đặt mục tiêu hướng dẫn 100% trường THCS trở lên triển khai chương trình Đại sứ An toàn số học đường; mỗi xã, phường có ít nhất 2 giáo viên THCS hoặc THPT được tập huấn, và hoạt động trực tiếp diễn ra tại trên 50% số trường. Bắc Ninh cũng dự kiến phát động phong trào “5 phút cùng em”, xây dựng giáo viên nòng cốt và tăng cường kết nối hỗ trợ khi phát hiện nguy cơ. Những mục tiêu định lượng tạo cơ sở để theo dõi tiến độ; điều quan trọng hơn là học sinh có nơi an toàn để báo cáo sự việc và nhận phản hồi khi cần.
Thông điệp chỉ có sức nặng khi người lớn luôn có mặt
Các hoạt động tại Hoa Lư, Lý Nhân, Yên Mạc, Thới Sơn và kế hoạch ở Bắc Ninh cho thấy Chiến dịch Không một mình đang được đưa tới học sinh bằng cả tuyên truyền trực tiếp lẫn chương trình triển khai rộng hơn. Điểm chung đáng ghi nhận là phối hợp giữa công an địa phương và trường học, cùng lời nhắc học sinh không im lặng khi bị lừa đảo, bắt nạt, đe dọa hay dụ dỗ. Công an xã Yên Mạc cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với trường học, gia đình và các tổ chức liên quan để tuyên truyền, hướng dẫn phòng ngừa rủi ro trên không gian mạng. Đây là bước tiếp nối cần thiết, nhưng trách nhiệm không thể chỉ đặt lên vai học sinh.
Muốn nâng cao an toàn mạng học sinh một cách bền vững, nhà trường cần nhắc lại kỹ năng trong sinh hoạt thường kỳ, còn gia đình cần tạo cảm giác an toàn để trẻ kể lại sự cố mà không sợ bị trách phạt. Công an và cơ quan chức năng phải là đầu mối hỗ trợ dễ tiếp cận khi nguy cơ vượt quá khả năng xử lý của trẻ. “Không một mình” vì thế nên được hiểu không chỉ là một khẩu hiệu, mà là cam kết người lớn sẽ lắng nghe và hành động. Khi kỹ năng được thực hành và đường dây hỗ trợ thật sự hiện diện, học sinh mới có thể tự bảo vệ mình trên mạng.
