Đừng biến buổi thư giãn thành tình huống cấp cứu
Xông hơi sau tập là việc tiếp xúc với môi trường nóng ngay sau vận động, khi cơ thể còn mất nước, nóng lên và chưa hồi phục hoàn toàn; kéo dài thời gian trong phòng kín lúc này có thể làm tăng nguy cơ sốc nhiệt và biến chứng nặng. Đây không phải thói quen nên xem nhẹ chỉ vì mục đích thư giãn cơ bắp hay giảm mệt mỏi. Một người đàn ông 73 tuổi, quốc tịch Mỹ, được phát hiện bất tỉnh ngày 23/9 sau khi tập thể dục rồi ở trong phòng xông hơi hơn một giờ. Ông nhập viện trong tình trạng sốc nhiệt, hôn mê sâu và suy đa tạng; ca bệnh là lời cảnh báo rõ ràng về việc dồn thêm nhiệt lên cơ thể đang kiệt sức.
Bệnh nhân được hồi sức tích cực 17 ngày và xuất viện ngày 9/10 trong tình trạng sức khỏe ổn định. Kết quả hồi phục là đáng mừng, nhưng không làm giảm mức độ nguy hiểm của sự cố.
Vì sao cơ thể dễ quá tải sau vận động
Sau buổi tập cường độ cao, cơ thể mất nước và điện giải qua mồ hôi. Nếu tiếp tục xông hơi trước khi nghỉ ngơi và bù đủ dịch, tình trạng mất nước khi tập có thể trầm trọng hơn, máu cô đặc và thận phải chịu thêm áp lực. Nhiệt độ cao cũng làm hệ tuần hoàn phải thích nghi trong lúc cơ thể vốn đã mệt, khiến người xông dễ choáng hoặc ngất. Nguy cơ suy đa tạng không chỉ là cảnh báo chung chung: bệnh nhân 73 tuổi có tổn thương gan, thận cấp, tiêu cơ vân, rối loạn đông máu, giảm tiểu cầu và nhiễm khuẩn đường tiết niệu. Theo ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, tổn thương cơ nặng có thể giải phóng các chất gây tổn thương thận cấp, thậm chí cần lọc máu cấp cứu.
Khi nào nên xông hơi và giới hạn thời gian ra sao
Khuyến cáo thực tế là không xông hơi ngay sau vận động cường độ cao. Hãy nghỉ, bù nước và điện giải, chờ nhịp tim trở về bình thường, cơ thể hạ nhiệt và cảm giác mệt giảm rõ rệt. Bác sĩ cho biết khoảng nghỉ 2–3 giờ có thể phù hợp, tùy sức khỏe và mức độ hồi phục; thời gian xông hơi nên tối đa 15 phút. Đây là hướng dẫn thận trọng, không phải bảo đảm rằng mọi người đều an toàn sau đúng một khoảng thời gian cố định. Người cao tuổi, người bị tăng huyết áp, bệnh tim mạch, rối loạn nhịp tim hoặc có nguy cơ đột quỵ cần đặc biệt dè chừng và tránh lạm dụng. Phòng xông nóng, kín có thể khiến người đang mệt choáng, ngất hoặc gặp biến cố tim mạch; xông một mình còn làm chậm việc phát hiện và cấp cứu.
Trong lúc xông, hãy dừng ngay nếu xuất hiện choáng váng, cảm giác sắp ngất hoặc tình trạng bất thường khiến bạn không thể tiếp tục an toàn; ra khỏi phòng và nhờ người hỗ trợ. Nếu bất tỉnh, lú lẫn, khó thở hoặc có biểu hiện nghiêm trọng, cần tìm trợ giúp y tế khẩn cấp. Đừng cố chịu nóng thêm với hy vọng triệu chứng sẽ tự qua.
Kết luận: ưu tiên hồi phục trước khi tìm sự thư giãn
Ca bệnh này cho thấy xông hơi kéo dài ngay sau tập không phải cách phục hồi vô hại: mất nước, nhiệt độ cao và cơ thể chưa ổn định có thể cùng đẩy nguy cơ lên mức nguy kịch. Hãy để cơ thể hạ nhiệt, nghỉ ngơi và bù dịch trước khi cân nhắc vào phòng xông; nếu thuộc nhóm nguy cơ, nên thận trọng hơn thay vì chạy theo thói quen. Thông điệp cần nhớ rất đơn giản: sau vận động nặng, hồi phục trước, xông hơi sau — và dừng ngay khi cơ thể phát tín hiệu bất thường.
