Từ đối thoại cấp cao đến bài toán ứng dụng
AI và công nghệ bản sao số là các công cụ số giúp mô phỏng, phân tích và hỗ trợ vận hành những hệ thống thực tế; giá trị của chúng phụ thuộc vào việc giải quyết được nhu cầu cụ thể của doanh nghiệp và địa phương. Chiều 5/11 tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Pierre Barnabé, Chủ tịch vận hành toàn cầu Dassault Systèmes, trong chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam. Cuộc gặp cho thấy hợp tác AI Việt Pháp đang được đặt trong chương trình rộng hơn về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Chính phủ xem đây là động lực phát triển, còn doanh nghiệp Pháp bày tỏ mong muốn đồng hành khi AI phát triển nhanh. Đây là cơ hội đáng chú ý, nhưng thước đo sẽ không phải những tuyên bố về tiềm năng: hợp tác cần tạo ra năng lực nghiên cứu, nhân lực và ứng dụng có thể kiểm chứng.
Một nền tảng hợp tác đã được hình thành: Dassault Systèmes phối hợp với Bộ Tài chính và Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) thành lập Trung tâm Xuất sắc về bản sao số và AI tại Hà Nội. Phó Thủ tướng đề nghị tập đoàn cùng các đối tác Việt Nam tiếp tục phối hợp với NIC, gắn đào tạo nhân lực với nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thực tiễn. Diễn đàn 3DEXPERIENCE Vietnam 2026, tổ chức tại Hà Nội ngày 4/11, cũng tạo dịp để cơ quan, doanh nghiệp và chuyên gia trao đổi, tìm cơ hội hợp tác. Tuy nhiên, diễn đàn và trung tâm là nền móng; chúng chưa đồng nghĩa với việc các ứng dụng trong từng ngành đã được triển khai.
Bốn hướng ứng dụng, một yêu cầu chung
Phó Thủ tướng đề nghị quan tâm ứng dụng AI và công nghệ bản sao số vào thiết bị bay không người lái (UAV), sản xuất thông minh, giao thông và đô thị thông minh. Đây là các hướng có tiềm năng kết nối mô phỏng số với hoạt động ngoài đời, nhưng mỗi lĩnh vực cần bài toán, dữ liệu và đối tác triển khai phù hợp. Trong sản xuất thông minh, chẳng hạn, trọng tâm nên là cải thiện quy trình và năng lực vận hành; với giao thông và đô thị thông minh, việc ứng dụng phải gắn với nhu cầu cụ thể của địa phương. Còn với UAV, định hướng được nêu mới xác lập một lĩnh vực đáng xem xét, không phải thông báo về một dự án đã được phê duyệt.
Điểm đáng chú ý là yêu cầu hợp tác phải hướng tới vấn đề cụ thể của doanh nghiệp và địa phương, bảo đảm tính thiết thực, khả năng ứng dụng và hiệu quả, rồi mới từng bước nhân rộng mô hình thành công. Đây là cách tiếp cận đúng: thay vì chạy theo nhãn công nghệ, hai bên cần xác định nhu cầu, năng lực đối tác và kết quả mong đợi trước khi mở rộng. Dassault Systèmes cho biết sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm và giải pháp trong các lĩnh vực như năng lượng, giao thông vận tải và công nghiệp; Việt Nam mong tập đoàn tăng liên kết với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trong nước. Sự hợp tác Việt–Pháp sẽ có sức nặng khi tri thức và công nghệ được chuyển thành năng lực tại chỗ.
Phân biệt nền tảng đã có với dự án còn ở phía trước
Cần tách bạch điều đã được xác nhận với điều mới là định hướng. Trung tâm Xuất sắc về AI và bản sao số tại Hà Nội là kết quả hợp tác đã được nêu; việc tiếp tục phát huy trung tâm, kết nối đào tạo với nghiên cứu và đưa công nghệ vào thực tiễn là đề nghị cho giai đoạn tiếp theo. Các ứng dụng trong UAV, sản xuất thông minh, giao thông và đô thị thông minh được Phó Thủ tướng nêu như lĩnh vực cần quan tâm thúc đẩy, chứ nguồn thông tin không xác nhận dự án cụ thể nào trong các lĩnh vực ấy đã khởi động.
Sự phân biệt này không làm giảm ý nghĩa cuộc gặp; trái lại, nó đặt ra tiêu chuẩn rõ hơn cho bước tiếp theo. Hai bên cần xác định bài toán, cách phối hợp, yêu cầu nhân lực và tiêu chí đánh giá trước khi tuyên bố nhân rộng. Việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và bảo đảm an toàn dữ liệu cũng được phía Dassault Systèmes nhấn mạnh trong định hướng hợp tác. Nếu những nguyên tắc đó được chuyển thành thực hành, trung tâm có thể làm cầu nối giữa đào tạo, nghiên cứu và nhu cầu sản xuất. Nếu không, các lĩnh vực được nhắc đến sẽ vẫn là danh sách cơ hội chứ chưa phải kết quả.
Kết quả sẽ quyết định độ sâu của hợp tác
Cuộc trao đổi giữa lãnh đạo Việt Nam và Dassault Systèmes mở rộng không gian hợp tác AI Việt Pháp từ đối thoại công nghệ sang những ứng dụng có thể phục vụ ngành sản xuất và quản lý đô thị. Nhưng triển vọng không tự biến thành thành tựu: nền tảng tại NIC cần được gắn với nhu cầu thực tế, đối tác trong nước và kết quả đo lường được. Hướng đi đúng là bắt đầu từ các bài toán cụ thể, xây dựng năng lực nghiên cứu và nhân lực, rồi chỉ nhân rộng những mô hình chứng minh được hiệu quả. Khi đó, hợp tác về công nghệ bản sao số mới có thể đóng góp thiết thực cho sản xuất thông minh, giao thông và đô thị thông minh; trước thời điểm ấy, các lĩnh vực này nên được hiểu là định hướng, không phải danh mục dự án đã xác nhận.
