Từ cam kết chính trị đến lợi ích cụ thể
Hợp tác Việt Pháp là quan hệ đối tác nhiều lĩnh vực, trong đó công nghệ, hạ tầng và cải cách thể chế cần chuyển cam kết chính trị thành lợi ích cụ thể cho người dân và doanh nghiệp. Điểm đáng chú ý hiện nay không chỉ là số lĩnh vực được bàn tới, mà là cách hai nước nối dự án thực tế với năng lực dài hạn trong nước. Sau các cuộc gặp cấp cao, Việt Nam và Pháp xác định giao thông vận tải, năng lượng và y tế là những ưu tiên song phương; hai nước cũng phối hợp về đa dạng sinh học biển và các sáng kiến đại dương. Thách thức là biến các lĩnh vực ưu tiên thành hoạt động có thể triển khai, thay vì để quan hệ đối tác dừng ở tuyên bố. Đường sắt đô thị số 3 tại Hà Nội cho thấy tiềm năng đó: tuyến phục vụ hơn 6,2 triệu lượt hành khách trong hai năm qua, đồng thời hỗ trợ giao thông hiện đại, ít ô nhiễm và cải thiện đời sống thường ngày.
AI và bản sao số phải giải quyết bài toán thật
Chiều 5/11, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng tiếp ông Pierre Barnabé, Chủ tịch vận hành toàn cầu của Dassault Systèmes, trong chuyến thăm và làm việc tại Việt Nam. Trọng tâm hợp tác là Trung tâm Xuất sắc về bản sao số và AI tại Hà Nội, do tập đoàn phối hợp với Bộ Tài chính và Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) thành lập. Đây là hướng đi có ý nghĩa nếu công nghệ được gắn với nhu cầu cụ thể, không chỉ dừng ở trình diễn. Phó Thủ tướng đề nghị nghiên cứu ứng dụng trong thiết bị bay không người lái, sản xuất thông minh, giao thông và đô thị thông minh; đồng thời kết nối đào tạo với nghiên cứu, phát triển và ứng dụng thực tiễn. Dassault Systèmes đang cung cấp giải pháp AI tạo sinh và nghiên cứu AI chủ quyền để đáp ứng nhu cầu Việt Nam. Vì thế, thước đo của AI Việt Pháp nên là năng lực doanh nghiệp và địa phương giải quyết vấn đề, cùng khả năng nhân rộng mô hình hiệu quả.
Hợp tác tư pháp: công nghệ cần đi cùng luật lệ
Ngày 3/11, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh làm việc với Đại sứ Pháp Didier Le Bret tại Hà Nội; hai bên ký kế hoạch hợp tác tư pháp giai đoạn 2027-2028. Thỏa thuận đặt trọng tâm vào cải cách thủ tục hành chính, hiện đại hóa nền hành chính bằng chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xây dựng pháp luật và đào tạo các chức danh tư pháp. Phạm vi này còn gồm hoàn thiện quy định về xử lý vi phạm hành chính, trách nhiệm bồi thường của Nhà nước, giao dịch bảo đảm, dân sự, hôn nhân và gia đình; quản lý các cổng thông tin pháp luật, hòa giải ở cơ sở và chuẩn tiếp cận pháp luật. Đây không phải phần phụ của hợp tác công nghệ. Quy định rõ ràng, thủ tục thuận tiện và đội ngũ tư pháp được đào tạo tốt là điều kiện để đổi mới số tạo ra kết quả đáng tin cậy. Kế hoạch cũng tiếp nối trao đổi kinh nghiệm về xây dựng pháp luật, nghề luật, tương trợ tư pháp dân sự và vấn đề pháp lý quốc tế.
Giá trị của quan hệ đối tác nằm ở khâu thực thi
Các hướng hợp tác mới cho thấy quan hệ Việt–Pháp đang mở rộng từ giao thông, năng lượng và y tế sang AI, bản sao số và hiện đại hóa pháp luật. Nhưng độ rộng của chương trình không tự bảo đảm thành công. Điều quan trọng là năng lực công nghệ có được chuyển giao, người Việt có được đào tạo, và cơ quan công quyền có đưa cải cách vào quy trình phục vụ hay không. Đề nghị tiếp tục phát huy Trung tâm Xuất sắc cùng NIC, gắn đào tạo với nghiên cứu và ứng dụng, tạo ra một lộ trình có thể kiểm chứng. Kế hoạch tư pháp 2027-2028 cũng cần được đánh giá bằng những thay đổi người dân cảm nhận được: thủ tục dễ tiếp cận hơn, thông tin pháp luật hữu ích hơn và cơ chế xử lý rõ ràng hơn. Hợp tác Việt Pháp sẽ có sức nặng lâu dài khi công nghệ và cải cách thể chế cùng giải quyết vấn đề thực tế, thay vì vận hành như hai chương trình tách biệt.
