Biến quy định thành kỹ năng ứng phó
Giáo dục pháp luật bảo vệ trẻ em là quá trình giúp trẻ hiểu quyền, bổn phận và cách tìm kiếm sự trợ giúp, đồng thời trang bị cho người lớn trách nhiệm phòng ngừa, phát hiện và xử lý nguy cơ xâm hại. Lâm Đồng đang triển khai công việc này trên địa bàn tỉnh trong giai đoạn 2026–2030, với mục tiêu nâng cao nhận thức và góp phần bảo đảm trẻ được sống, học tập trong môi trường an toàn. Ngày 27/10/2026, Sở Tư pháp tỉnh ban hành Kế hoạch số 114/KH-STP, thực hiện chương trình quốc gia về bảo vệ trẻ em và phòng ngừa, giảm thiểu tình trạng trẻ em lao động trái quy định pháp luật. Hướng đi đáng chú ý không nằm ở việc đọc thêm văn bản, mà ở khả năng giúp học sinh nhận ra rủi ro trong đời sống và biết nên làm gì tiếp theo. Nếu luật chỉ dừng trên giấy, các em khó vận dụng khi gặp nguy hiểm.

Vụ việc thật cho thấy vì sao cần chuẩn bị
Một vụ tấn công học sinh ngoài giờ học trong năm học 2025–2026 là lời nhắc rằng an toàn không chỉ được quyết định trong khuôn viên trường. Theo ông Hứa Tất Thành, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Phan Chu Trinh - Cư Jút, ba học sinh của trường bị một nhóm người lạ mặt tấn công khi đang đi chơi; vụ việc được ghi hình rồi phát tán trên mạng xã hội. Trong năm đối tượng tham gia, ba người bị xử lý trách nhiệm hình sự. Nhà trường hỗ trợ các em bảo vệ quyền lợi, tư vấn tâm lý và ổn định việc học. Bài học ở đây không phải là gieo sợ hãi, mà là tập cho học sinh nhận diện mâu thuẫn có nguy cơ leo thang, tránh phản ứng bốc đồng và tìm người lớn hoặc cơ quan chức năng để trợ giúp. Cách tiếp cận ấy khiến giáo dục pháp luật gắn với bảo vệ con người, thay vì chỉ yêu cầu ghi nhớ điều khoản.

Tình huống thực tế giúp luật dễ nhớ hơn
Tại Trường THPT Phan Chu Trinh - Cư Jút, các chuyên đề hằng năm được xây dựng cùng công an địa phương và báo cáo viên tư pháp, trong đó học sinh trao đổi về những tình huống cụ thể. Trường có hơn 1.400 học sinh, trên 30% là học sinh dân tộc thiểu số, nên việc chọn nội dung và cách truyền đạt phù hợp từng nhóm càng quan trọng. Ngày 27/10, gần 1.500 cán bộ, giáo viên và học sinh trường cùng một số trường lân cận dự chương trình do Sở Giáo dục và Đào tạo Lâm Đồng tổ chức. Các em được hướng dẫn nhận diện bạo lực học đường, xâm hại trẻ em, xử lý mâu thuẫn, bảo vệ thông tin cá nhân trên mạng và tìm kiếm hỗ trợ. Tình huống hỏi–đáp giúp các em luyện quyết định trước khi sự việc xảy ra; đây là điểm mạnh mà một buổi phổ biến chỉ đọc quy định khó thay thế.
Học sinh Phạm Thị Yến Nhi chia sẻ rằng qua từng câu hỏi, các em hiểu thêm quy định và biết cách ứng phó với bạo lực học đường, tai nạn giao thông cũng như nguy cơ mất an toàn trên mạng xã hội. Chương trình còn lồng ghép phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, từ nhận biết nguy cơ đến báo cháy, thoát nạn và sử dụng phương tiện chữa cháy ban đầu phù hợp lứa tuổi.

An toàn học sinh cần trách nhiệm chung
Kế hoạch của Sở Tư pháp đặt trọng tâm vào quyền và bổn phận trẻ em, trách nhiệm của gia đình, nhà trường và cộng đồng trong phòng ngừa, phát hiện, thông tin về hành vi xâm hại hoặc sử dụng trẻ em lao động trái pháp luật. Hoạt động truyền thông hướng tới cả trẻ có nguy cơ bị bạo lực, bóc lột, bỏ rơi, trẻ có hoàn cảnh đặc biệt, trẻ em dân tộc thiểu số và trẻ ở vùng sâu, vùng xa; tài liệu có thể được thể hiện qua infographic, video và hình thức phù hợp từng nhóm. Trong tháng 10/2026, ngành giáo dục tỉnh cũng phối hợp tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền tại trường học; giai đoạn tiếp theo, Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước được giao triển khai trợ giúp pháp lý cho trẻ em. Những bước này chỉ tạo ra trường học an toàn khi đi cùng kênh tiếp nhận tin cậy và sự hỗ trợ kịp thời. Trang bị luật cho học sinh vì thế không phải việc riêng của một buổi ngoại khóa, mà là nền tảng để cả cộng đồng cùng bảo vệ các em.







