Di sản Huế không chỉ để ngắm, mà còn để sáng tạo
The Huế Creators là chương trình truyền hình thực tế sáng tạo đa quốc gia, lấy văn hóa, di sản, con người và những đề bài thực tế của Huế làm chất liệu để các đội cùng khám phá và phát triển ý tưởng mới. Ngày 31/10, UBND thành phố Huế giới thiệu chương trình tại hội nghị công bố kích cầu và các sản phẩm du lịch mới, với mùa đầu tiên dự kiến triển khai năm 2027.
Cách tiếp cận này đáng chú ý vì đặt di sản Huế vào một hành trình có nhiệm vụ cụ thể, thay vì chỉ dùng cảnh quan và kiến trúc làm phông nền. Các nhà sáng tạo sẽ tìm hiểu chất liệu văn hóa cùng nghệ nhân, chuyên gia và cộng đồng địa phương, rồi chuyển hóa hiểu biết đó thành nội dung, sản phẩm hoặc trải nghiệm. Nếu được thực hiện có trách nhiệm, chương trình có thể giúp công chúng đương đại nhìn di sản như một phần của đời sống đang tiếp diễn, chứ không phải thứ chỉ thuộc về quá khứ.
Năm đội, năm điểm kết nối văn hóa
Mùa đầu tiên dự kiến có 10 nhà sáng tạo nội dung đến từ Việt Nam, Thái Lan, Singapore, Indonesia và Hàn Quốc, cùng 5 nghệ sĩ hoặc nhân vật sáng tạo Việt Nam. Họ được chia thành 5 đội; mỗi đội gồm hai nhà sáng tạo cùng quốc gia và một thành viên Việt Nam giữ vai trò kết nối văn hóa. Cấu trúc này không chỉ tạo ra sự đa dạng về góc nhìn mà còn buộc ý tưởng phải được trao đổi, giải thích và cùng xây dựng.
Thay vì biến khác biệt quốc gia thành cuộc đua loại trừ, chương trình dự kiến để tất cả các đội đi đến cuối mùa, tích lũy thành tích qua từng chặng. Khoảng 70% nhiệm vụ thực hiện theo đội, 30% là nhiệm vụ liên đội. Đây là lựa chọn hợp lý cho một chương trình về di sản: trọng tâm nên là năng lực cộng tác và chất lượng ý tưởng, không phải tạo kịch tính bằng việc loại người chơi.
Thử thách phải bắt đầu từ hiểu biết
Hành trình dự kiến gồm 15 tập, chia thành năm nhóm nội dung: Lễ, Âm, Vị, Nghề và Huế hôm nay. Các chủ đề lần lượt mở ra những lớp chất liệu như nghi thức, kiến trúc, âm nhạc, ẩm thực, làng nghề và cách đưa sáng tạo vào đời sống hiện đại. Mỗi tập bắt đầu bằng một đề bài gắn với văn hóa, sinh hoạt hoặc nhu cầu thực tế của Huế; trước khi đề xuất giải pháp, các đội cần tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và nguyên tắc thực hành của chất liệu.
Đó là điểm phân biệt giữa kể chuyện di sản và khai thác di sản cho dễ xem. Khi nghệ nhân, chuyên gia và người dân tham gia hướng dẫn, góp ý, kiểm chứng, kết quả có cơ hội vừa hấp dẫn vừa tôn trọng tri thức địa phương. Sản phẩm có thể là một nội dung sáng tạo, nguyên mẫu, dịch vụ hay trải nghiệm mới. Giá trị của định dạng truyền hình thực tế vì thế không nằm riêng ở cảnh quay, mà ở quá trình biến hiểu biết thành cách tiếp cận có thể chạm tới công chúng.
Cơ hội mở rộng câu chuyện, cùng phép thử về chiều sâu
The Huế Creators được kỳ vọng đưa di sản đến gần hơn với công chúng đương đại và góp phần thúc đẩy kinh tế sáng tạo. Nhưng tham vọng ấy chỉ thuyết phục nếu thử thách tạo ra giá trị vượt khỏi một mùa phát sóng: nội dung cần chính xác, tiếng nói của cộng đồng phải hiện diện thực chất, và những ý tưởng mới cần gắn với bối cảnh Huế thay vì chỉ mượn hình ảnh cố đô để tạo hiệu ứng.
Theo lộ trình, khâu tiền kỳ, tuyển chọn và phát triển nội dung diễn ra từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027; ghi hình tại Huế dự kiến từ giữa tháng 3 đến đầu tháng 4/2027, khoảng 15 ngày. Sau hậu kỳ và kiểm chứng nội dung văn hóa, 15 tập dự kiến phát sóng hằng tuần từ tháng 6 đến tháng 9/2027. Đây là cơ hội để Huế thử một cách kể chuyện mới trên sân chơi đa quốc gia. Thành công sẽ không chỉ được đo bằng độ hấp dẫn của chương trình, mà bằng việc di sản được hiểu đúng và tiếp tục sống trong những sáng tạo có ích.
