Giáo dục pháp luật phải gắn với cách xử lý tình huống
Giáo dục pháp luật học đường là việc giúp học sinh hiểu quy định pháp luật và biết vận dụng chúng để nhận diện rủi ro, ứng xử đúng và tìm kiếm hỗ trợ khi gặp nguy hiểm. Cách tiếp cận này thiết thực hơn việc chỉ truyền đạt điều khoản, bởi học sinh cần cả kiến thức lẫn kỹ năng để bảo vệ mình trong đời sống hằng ngày. Tại Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm, Công an phường Nam Gia Nghĩa tổ chức tuyên truyền cho hơn 1.200 học sinh, kết hợp phổ biến quy định với phân tích tình huống thực tế. Nội dung bao quát phòng, chống ma túy, bạo lực học đường và an toàn giao thông. Học sinh được hướng dẫn nhận diện thủ đoạn dụ dỗ sử dụng ma túy, kể cả sản phẩm được ngụy trang như thực phẩm, đồ uống. Đây là hướng đi đúng: giáo dục pháp luật có giá trị nhất khi biến cảnh báo thành năng lực nhận biết và hành động.
An toàn trực tuyến cần kỹ năng cụ thể
Không gian mạng khiến ranh giới giữa một cuộc trò chuyện bình thường và hành vi dụ dỗ, lừa đảo hay thao túng tâm lý trở nên khó nhận biết với trẻ em. Vì vậy, chiến dịch “Không một mình” được nhấn mạnh trong hoạt động tại Nam Gia Nghĩa, cùng cảnh báo về nguy cơ bắt cóc trực tuyến. Học sinh được nhắc không tùy tiện kết bạn với người lạ, chia sẻ hình ảnh, địa chỉ hoặc vị trí; không làm theo yêu cầu bất thường trên mạng xã hội và cần báo cho gia đình, thầy cô hoặc công an khi thấy nguy hiểm. Đây là những chỉ dẫn rõ ràng, có thể áp dụng ngay, chứ không dừng ở lời kêu gọi chung chung. Kỹ năng tự bảo vệ vì thế phải được thực hành qua tình huống và củng cố thường xuyên, để các em biết dừng lại, kiểm chứng và tìm người đáng tin cậy hỗ trợ.
Phối hợp tại Hương Sơn mở rộng nội dung an toàn
Tại Hương Sơn, Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5 tỉnh Hà Tĩnh và Công an xã phối hợp tuyên truyền các quy định về trật tự, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy, quản lý vũ khí và phòng, chống tệ nạn xã hội, bạo lực học đường, mua bán người, xuất nhập cảnh trái phép. Chương trình cũng nhấn mạnh chiến dịch “Không một mình – Cùng nhau an toàn trực tuyến”. Có 36 giáo viên và 551 học sinh tham gia. Việc đưa nhiều nguy cơ vào cùng một buổi giúp học sinh thấy pháp luật liên quan trực tiếp đến lựa chọn và an toàn của mình. Những tình huống thực tế cùng phần hỏi đáp khiến nội dung dễ tiếp nhận hơn. Dịp này, Công an xã, cơ quan kiểm sát và một doanh nghiệp trao tặng mũ bảo hiểm cho học sinh có hoàn cảnh khó khăn, gắn tuyên truyền với khuyến khích chấp hành quy tắc giao thông.
Từ buổi tuyên truyền đến môi trường học đường an toàn
Bạo lực học đường không chỉ là hành vi gây thương tích; lời miệt thị, cô lập và công kích trên mạng cũng có thể để lại tổn thương. Tại Nam Gia Nghĩa, học sinh được hướng dẫn xây dựng tình bạn lành mạnh, giải quyết mâu thuẫn tích cực và báo cho người lớn hoặc cơ quan chức năng khi chứng kiến hay trở thành nạn nhân của bạo lực. Cách nhìn này cần được duy trì để học sinh không xem nhẹ tổn hại tinh thần. Hiệu quả của giáo dục pháp luật còn phụ thuộc vào sự nối tiếp sau buổi sinh hoạt. Ở Hương Sơn, đại diện nhà trường, giáo viên và học sinh ký cam kết chấp hành quy định, cùng xây dựng môi trường giáo dục an toàn, văn minh, không tệ nạn xã hội. Cam kết chỉ có ý nghĩa khi đi cùng trao đổi thường xuyên, kênh báo tin đáng tin cậy và sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, công an và cơ quan kiểm sát. An toàn học sinh không thể là nhiệm vụ của riêng một buổi tuyên truyền.
