Sẵn sàng tại chỗ là mắt xích đầu tiên
Diễn tập phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn cứu hộ là hoạt động thực hành có kịch bản, giúp người lao động nhận biết nguy cơ, xử lý bước đầu, thoát nạn và phối hợp với lực lượng chuyên nghiệp khi xảy ra sự cố. Ba chương trình tại Khu công nghiệp Mỹ Thuận, Công ty TNHH Dịch vụ ô tô Phúc Anh và các doanh nghiệp ở Tam Điệp cùng nhấn mạnh một điều: phương án chỉ có giá trị khi người tại cơ sở biết việc mình phải làm. Đây không nên là buổi trình diễn để hoàn thành thủ tục, mà là phép thử cho cảnh báo, phương tiện, phân công nhiệm vụ và đường thoát hiểm. Trong môi trường sản xuất, nơi sự cố có thể lan nhanh, huấn luyện chữa cháy và cứu nạn cứu hộ cần biến kiến thức thành phản xạ, đồng thời giúp doanh nghiệp nhận ra điểm yếu trước khi có tình huống thật.
Tại Khu công nghiệp Mỹ Thuận, lực lượng PCCC phối hợp với đơn vị trong khu công nghiệp tuyên truyền quy định, hướng dẫn kỹ năng thoát nạn, xử lý cháy nổ và sử dụng, bảo quản phương tiện. Sau đó, các lực lượng thực tập tình huống cháy tại nhà xưởng 2A, với diện tích đám cháy giả định khoảng 300 m².
Từ báo động đến phối hợp cứu người
Tình huống ở Mỹ Thuận mô phỏng chuỗi việc cần diễn ra trong phút đầu: đội cơ sở phát báo động, cắt điện, dùng phương tiện tại chỗ, hướng dẫn công nhân ra khu vực an toàn và báo cho ban quản lý cùng lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH. Ban quản lý khu công nghiệp điều động xe và đội chuyên ngành; lực lượng cảnh sát đến với 2 xe chữa cháy và 12 cán bộ, chiến sĩ để tìm kiếm, đưa người mắc kẹt ra ngoài và phối hợp dập lửa. Điểm đáng chú ý không chỉ là quy mô lực lượng, mà là cách phân vai giữa người tại chỗ và lực lượng tăng cường. Nếu người lao động chậm báo cháy, lúng túng khi thoát nạn hoặc không biết vị trí phương tiện, sự chi viện bên ngoài khó bù được khoảng trống ban đầu. Vì vậy, diễn tập PCCC cần kiểm tra cả kỹ năng lẫn khả năng phối hợp.
Ở Tam Điệp, cán bộ, công nhân viên và người lao động tại một số doanh nghiệp được hướng dẫn nhận diện nguy cơ, sử dụng và bảo quản phương tiện chữa cháy ban đầu, xử lý khi phát hiện cháy, thoát nạn và cứu người. Phần thực hành gồm sử dụng thiết bị, triển khai đội hình chữa cháy, xử lý tình huống giả định và tổ chức cứu người bị nạn. Cách kết hợp lý thuyết với thao tác trực tiếp giúp người học tập quy trình trong điều kiện gần với công việc thực tế.
Xưởng dịch vụ ô tô thử sức với nguy cơ điện
Tại Công ty TNHH Dịch vụ ô tô Phúc Anh, lực lượng chữa cháy khu vực phổ biến kiến thức pháp luật và nguy cơ cháy nổ trong hoạt động kinh doanh, đặc biệt là sự cố hệ thống, thiết bị điện. Nhân viên được hướng dẫn báo cháy, dùng phương tiện tại chỗ, tổ chức thoát nạn, cứu người và di chuyển tài sản trước khi bước vào thực tập phương án.
Kịch bản giả định bắt đầu từ sự cố quạt điện tại phòng chứa đồ tầng 2, nơi có nhựa, gỗ, cao su, thùng carton và thiết bị điện. Nhân viên phát chuông, còi báo động, cắt điện, gọi 114; các tổ công tác hướng dẫn người thoát ra, dùng bình chữa cháy và họng nước, sơ tán tài sản, ngăn cháy lan. Đội Chữa cháy và CNCH khu vực 1 điều động 2 xe chữa cháy đến hiện trường. Việc chọn tình huống gắn với nguy cơ điện khiến bài tập có ích hơn một kịch bản chung chung: nó buộc nhân viên nhớ rằng phòng ngừa, báo động và cô lập nguồn điện phải đi cùng nhau.
Diễn tập chỉ có ích khi kéo theo sửa đổi
Giá trị của các buổi thực tập không dừng ở việc khống chế một đám cháy giả định. Tại Phúc Anh, lực lượng chức năng còn khảo sát giao thông, nguồn nước, phương tiện tại chỗ và năng lực chỉ huy, phối hợp để nhận diện thiếu sót, hướng dẫn khắc phục. Sau buổi tập, các bên họp nhận xét, rút kinh nghiệm và thống nhất nội dung cần bổ sung, hoàn thiện. Đây là bước thường quyết định liệu doanh nghiệp có tiến bộ hay chỉ lặp lại một kịch bản quen thuộc.
Cả ba chương trình đều hướng đến chuẩn bị xử lý sự cố ngay tại cơ sở, nâng cao khả năng phối hợp và bảo vệ người lao động, tài sản. Muốn xây dựng an toàn doanh nghiệp, lãnh đạo cần duy trì huấn luyện, kiểm tra thiết bị và cập nhật phương án sau mỗi lần thực tập; người lao động cũng phải nắm rõ lối thoát, tín hiệu báo động và nhiệm vụ của mình. Kết luận rất rõ: ứng phó hiệu quả không bắt đầu khi xe chữa cháy đến, mà từ những thao tác đúng trong những phút đầu tiên.
