Khám phá sở thích, cùng nhau

Deal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Khám phá sở thích, cùng nhauDeal thật, đánh giá chân thực và câu chuyện mua sắm từ những người cùng sở thích với bạn — mỗi ngày trên Sammfy.

Tuyển sinh lớp chuyên theo khối: Đổi mới hay thu hẹp cơ hội?

Tuyển sinh lớp chuyên theo khối: Đổi mới hay thu hẹp cơ hội?
Sở thích|Giáo dục tuổi đi học

Đổi cách tuyển sinh, nhưng chưa chắc mở rộng cơ hội

Tuyển sinh lớp chuyên theo khối là phương án chọn học sinh vào trường THPT chuyên theo nhóm lĩnh vực rộng, thay cho tuyển riêng theo từng môn như Toán, Lý, Hóa, Sử hay Địa. Dự thảo của Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất ba khối: Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội và Ngoại ngữ; các trường đủ điều kiện dự kiến áp dụng từ năm học 2027–2028.

Mục tiêu tránh chuyên môn hóa quá sớm đáng được cân nhắc: ở tuổi 15, học sinh có thể chưa đủ trải nghiệm để xác định sở thích và năng lực lâu dài. Học nền tảng liên môn trước khi chọn hướng sâu cũng có lý. Nhưng đổi cấu trúc tuyển sinh không tự động tạo ra cơ hội công bằng hơn. Nếu cánh cửa vào trường chuyên đòi hỏi năng lực rộng, học sinh có thế mạnh rõ ở một môn có thể phải trả giá bằng thời gian dành cho chính thế mạnh ấy.

Vì vậy, câu hỏi không chỉ là nên chia lớp thành bao nhiêu khối, mà là bài thi có nhận diện đúng năng lực mà chương trình chuyên sâu cần hay không. Cải cách chỉ thuyết phục khi cách tuyển chọn và cách đào tạo cùng mở đường cho nhiều kiểu tài năng.

Tuyển sinh lớp chuyên theo khối: Đổi mới hay thu hẹp cơ hội?

Nỗi lo phải dàn sức ôn nhiều môn

Phụ huynh Ngô Huy Trung ủng hộ định hướng liên ngành nhưng lo con phải ôn dàn trải để tăng cơ hội trúng tuyển, ngay cả khi đã bộc lộ năng khiếu nổi bật ở một môn. Đây không phải nỗi lo phụ: nếu bài thi theo khối buộc thí sinh chứng minh năng lực đồng đều, gia đình và học sinh có thể chuyển từ luyện một môn chuyên sang chuẩn bị nhiều môn hơn. Mục tiêu giảm chuyên môn hóa sớm khi ấy có nguy cơ tạo một cuộc chạy đua ôn tập mới.

Một học sinh giỏi Toán không mặc nhiên yêu thích hoặc xuất sắc ở mọi môn khoa học. Năng lực học tập, năng khiếu riêng và sở thích có liên quan nhưng không thể xem là một. Nếu bài đánh giá tổng hợp quá rộng, học sinh THCS có thể phải tăng giờ học thêm, đi ngược mục tiêu giảm tải. Nếu đề đủ khó để phân loại, việc xây dựng và kiểm định đề cũng đòi hỏi thận trọng. Thi vào lớp 10 trường chuyên vì thế cần đo đúng năng lực cốt lõi, thay vì biến sự đa năng thành điều kiện ngầm.

Tuyển sinh lớp chuyên theo khối: Đổi mới hay thu hẹp cơ hội?

Quyền chọn môn chuyên và thời gian học sâu

Theo phương án được giáo viên Nguyễn Thành Công mô tả, học sinh học chương trình nâng cao theo khối trong học kỳ I lớp 10; đến cuối học kỳ mới đăng ký hai môn chuyên sâu, rồi bắt đầu học chuyên sâu từ lớp 11. Cách này giúp các em có thời gian khám phá trước khi chọn hướng học. Tuy nhiên, nếu số suất ở môn yêu thích có giới hạn, học sinh có thể bất an ngay trong năm đầu và phải cạnh tranh để giữ lựa chọn của mình.

Quyền chọn môn chuyên phải gắn với năng lực và nguyện vọng, không nên trở thành phần thưởng sau một vòng phân bổ thiếu minh bạch. Giáo viên cũng đặt vấn đề về thời lượng đào tạo sâu và nguy cơ quá tải khi chương trình có nhiều tầng. Đề xuất công bố chương trình nâng cao và nội dung chuyên sâu ít nhất 12 tháng trước năm đầu áp dụng là hợp lý: học sinh, phụ huynh và nhà trường cần biết trước mình sẽ học gì, chọn gì và theo tiêu chí nào.

Tuyển sinh lớp chuyên theo khối: Đổi mới hay thu hẹp cơ hội?

Ba khối có thể vẫn là cách chia cũ

Giáo viên Vũ Khắc Ngọc cho rằng cách chia ba khối có nguy cơ lấy Toán, Văn và Ngoại ngữ làm trụ cột rồi ghép thêm các môn khác, khiến cấu trúc thiếu cân đối. Nhận xét này chạm đúng điểm cần làm rõ: Toán, Tin học và Khoa học máy tính có liên hệ về tư duy định lượng, nhưng không đồng nhất với các môn khoa học thực nghiệm; Ngữ văn cũng không trùng hoàn toàn với khoa học xã hội. Còn Ngoại ngữ vừa là lĩnh vực học thuật vừa là công cụ xuyên ngành, nên mục tiêu đào tạo chuyên cần được định nghĩa rõ.

Có ý kiến đề xuất tách thành bốn khối: Toán; Khoa học máy tính; Khoa học tự nhiên; Khoa học xã hội; đồng thời nhóm Ngữ văn và ngoại ngữ vào lĩnh vực ngôn ngữ. Dù lựa chọn mô hình nào, điều cốt yếu là cấu trúc phải xuất phát từ bản chất môn học và năng lực cần tuyển, chứ không chỉ thuận tiện cho tổ chức. Dự thảo dự kiến áp dụng từ năm học 2027–2028 ở trường đủ điều kiện, rồi từ 2028–2029 ở các trường còn lại; lộ trình ấy càng cần đi kèm tiêu chí tuyển sinh minh bạch.

Đổi mới trường THPT chuyên là cần thiết, nhưng chia lớp theo khối chỉ đáng gọi là tiến bộ nếu không buộc học sinh giỏi một lĩnh vực phải chứng minh mình giỏi đồng đều ở lĩnh vực khác. Trước khi triển khai, dự thảo cần bảo đảm bài thi nhận diện đúng năng khiếu, quyền chọn môn chuyên được tôn trọng và thời gian đào tạo sâu không bị rút ngắn đến mức làm mất ý nghĩa của lớp chuyên. Khi đó, học liên ngành mới bổ trợ tài năng thay vì trở thành rào cản tuyển chọn.

Tuyển sinh lớp chuyên theo khối: Đổi mới hay thu hẹp cơ hội?

Sammfy nhận hoa hồng khi bạn mua sắm qua liên kết của chúng tôi, bạn không phải trả thêm chi phí. Bài viết này được tạo bằng AI từ các nguồn đã công bố và dữ liệu sản phẩm.

You May Also Like

Comments
Viết gì đó...
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên chia sẻ suy nghĩ!