Ba thỏa thuận cần được chuyển thành dự án
Hợp tác Quảng Ninh Indonesia là nỗ lực kết nối chính quyền, doanh nghiệp và nhà đầu tư hai bên để biến tiềm năng kinh tế thành dự án cụ thể trong đầu tư, thương mại và du lịch. Ngày 29/10, tại Quảng Ninh, Hội nghị xúc tiến đầu tư, thương mại và du lịch Quảng Ninh – Indonesia diễn ra trong khuôn khổ chương trình Gặp gỡ Indonesia năm 2026, tạo diễn đàn trao đổi và tìm kiếm cơ hội hợp tác. Điểm đáng chú ý là ba biên bản ghi nhớ và thỏa thuận hợp tác được ký tại sự kiện. Tuy nhiên, giá trị của các văn bản không nằm ở số lượng mà ở việc các bên có xác định được đầu mối, lộ trình và hoạt động kinh doanh để triển khai hay không. Chính quyền Quảng Ninh cho biết sẽ theo sát, hỗ trợ quá trình thực hiện; bước tiếp theo vì thế là đưa cam kết từ hội nghị vào các chương trình làm việc cụ thể.
Thời điểm này có ý nghĩa vì Việt Nam và Indonesia đã nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 3/2025, tạo cơ sở chính trị thuận lợi hơn cho hợp tác cấp địa phương và doanh nghiệp. Quảng Ninh đã có nền tảng kinh tế với Indonesia, gồm hoạt động xuất nhập khẩu và hiện diện của một nhà đầu tư Indonesia tại địa phương. Điều đó giúp cuộc gặp không phải bắt đầu từ con số không, nhưng cũng không bảo đảm kết quả tự đến. Muốn hợp tác đầu tư tăng chiều sâu, doanh nghiệp cần tìm được đối tác phù hợp, hiểu yêu cầu thị trường và gắn dự án với hạ tầng, chuỗi cung ứng sẵn có.
Đầu tư và thương mại Halal: cơ hội nằm ở kết nối chuỗi
Quảng Ninh nêu các lĩnh vực ưu tiên thu hút doanh nghiệp Indonesia gồm công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao, năng lượng tái tạo, kinh tế số, logistics và kinh tế biển. Các hướng này phù hợp với định hướng khai thác hạ tầng giao thông, cảng biển và khu công nghiệp của địa phương; hội nghị cũng giới thiệu Khu công nghiệp Bắc Tiền Phong và Khu công nghiệp Sông Khoai để doanh nghiệp tìm hiểu cơ hội. Nhưng danh mục lĩnh vực rộng chỉ có ý nghĩa khi hai bên xác định được dự án, nhu cầu vốn và năng lực bổ trợ lẫn nhau. Doanh nghiệp Indonesia có thể khảo sát môi trường kinh doanh, còn doanh nghiệp Quảng Ninh cần chủ động nêu rõ nhu cầu đối tác, công nghệ và đầu ra.
Ở thương mại, điểm kết nối cụ thể hơn là xây dựng chuỗi sản xuất và cung ứng nông sản, thủy sản, thực phẩm đạt tiêu chuẩn Halal. Đây không chỉ là mục tiêu tăng xuất nhập khẩu: tiêu chuẩn sản phẩm, khả năng truy xuất và liên kết giữa nhà cung cấp với người mua sẽ quyết định doanh nghiệp có tiếp cận được thị trường Hồi giáo hay không. Vì thế, cơ hội thương mại Indonesia sẽ thiết thực nhất khi doanh nghiệp hai bên cùng rà soát yêu cầu chứng nhận, tìm nguồn cung ổn định và thiết lập quan hệ phân phối. Đây là phần việc ít hào nhoáng hơn lễ ký kết, nhưng có thể quyết định thỏa thuận có tạo ra giao dịch thường xuyên hay không.
Du lịch Quảng Ninh cần thêm sản phẩm và đường bay
Du lịch là hướng hợp tác có thể đem lại lợi ích dễ nhận thấy hơn cho doanh nghiệp lữ hành và du khách, nếu kết nối được tour, tuyến và vận tải. Quảng Ninh ghi nhận 40.870 lượt khách Indonesia trong giai đoạn 2021–2025; riêng sáu tháng đầu năm 2026 có 7.739 lượt khách Indonesia lưu trú. Vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long và Yên Tử là những điểm đến có thể tạo nên sản phẩm đa dạng, nhưng lượng khách muốn tăng bền vững thì cần tour phù hợp với nhu cầu thị trường, dịch vụ thuận tiện và hoạt động quảng bá chung. Quảng Ninh và Yogyakarta cùng tham gia Liên minh Du lịch Liên khu vực Đông Á, một nền tảng sẵn có để nối hoạt động xúc tiến giữa hai địa phương.
Đề xuất tăng liên kết giữa hiệp hội du lịch, doanh nghiệp lữ hành và nghiên cứu đường bay thuê chuyến hoặc đường bay thẳng tới Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn cho thấy điều kiện đi lại được xem là mắt xích quan trọng. Nếu hình thành được sản phẩm và lịch trình thuận tiện, du lịch Quảng Ninh có thể tiếp cận khách Indonesia tốt hơn; ngược lại, doanh nghiệp Indonesia cũng có thêm cơ hội đưa khách đến điểm đến mới. Những ý tưởng này hiện vẫn là định hướng cần nghiên cứu, không nên hiểu là tuyến bay đã được xác lập. Kết quả sẽ phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa doanh nghiệp, cơ quan quản lý và đơn vị vận tải.
Thước đo nằm ở những bước triển khai tiếp theo
Ba thỏa thuận mở ra một khuôn khổ hợp tác, nhưng chưa tự thân tạo ra đầu tư, đơn hàng hay chuyến bay. Việc cần làm sau hội nghị là xác định nội dung nào có thể triển khai trước, ai chịu trách nhiệm kết nối và cách theo dõi tiến độ. Với đầu tư, đó là việc đưa doanh nghiệp đến đúng khu công nghiệp và đối tác; với thương mại, là kết nối nhà cung cấp đạt chuẩn với người mua; với du lịch, là hình thành tour và kiểm chứng nhu cầu vận tải. Cách tiếp cận này giúp các bên tránh coi lễ ký kết là đích đến.
Triển vọng Quảng Ninh Indonesia vì thế đáng chú ý nhưng cần được đánh giá bằng kết quả thực tế. Nền tảng quan hệ song phương thuận lợi, các lĩnh vực ưu tiên đã được nêu và doanh nghiệp có cơ hội gặp gỡ trực tiếp. Tuy nhiên, cơ hội chỉ trở thành hợp tác bền vững khi các biên bản được cụ thể hóa thành dự án, chuỗi cung ứng và sản phẩm du lịch có người sử dụng. Nếu chính quyền tiếp tục hỗ trợ kết nối còn doanh nghiệp theo sát nhu cầu thị trường, ba thỏa thuận có thể trở thành bước mở đầu có ý nghĩa thay vì dừng lại ở cam kết.
