Từ con số tham gia đến bài học trách nhiệm
Cuộc thi “Em yêu biển, đảo quê hương” là sân chơi giáo dục dành cho học sinh, kết hợp tìm hiểu kiến thức về biển đảo với thi đấu, giao lưu và trải nghiệm để bồi đắp nhận thức, tình yêu quê hương và trách nhiệm bảo vệ chủ quyền. Sức lan tỏa của chương trình năm học này thể hiện rõ qua con số gần 85.000 học sinh tại TP.HCM tham gia: Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 cùng các cơ quan, đơn vị thành phố phát động cuộc thi ngày 9/11, với 84.828 học sinh thuộc 31 trường THCS ở 7 xã và 7 phường. Đây không chỉ là một con số gây chú ý; đó là dấu hiệu cho thấy giáo dục chủ quyền biển đảo có thể vượt khỏi phạm vi bài học trên lớp khi được tổ chức thành hoạt động có mục tiêu và sức hút. So với 46.404 học sinh ở 57 trường tham gia tại thành phố trong năm học trước, quy mô hiện tại tăng mạnh, tạo thêm cơ hội để học sinh tìm hiểu biển đảo qua một sân chơi chung.
Nhiều địa phương, nhiều cách đưa biển đảo đến gần học sinh
Cuộc thi biển đảo này không chỉ diễn ra ở các đô thị lớn. Ngày 7/11, tại Lâm Đồng, Chi đội Kiểm ngư số 4 thuộc Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức vòng thi trực tiếp Cụm 1 trong khuôn khổ năm học 2026-2027. Trước vòng thi, hơn 14.000 học sinh ở 17 trường có cấp THCS đã tham gia trực tuyến; 100 em có kết quả cao nhất được chọn tranh tài trực tiếp. Cách tổ chức theo nhiều vòng giúp mở rộng cơ hội tham gia, đồng thời tạo lộ trình từ tự tìm hiểu đến thử sức và giao lưu. Tại Hà Nội, một cuộc thi năm 2026 do Trung tâm Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ Cảnh sát biển phối hợp với UBND phường Kiến Hưng tổ chức ngày 31/10, với 100 học sinh từ hai trường THCS Kiến Hưng và Phú La. Những hoạt động ở nhiều địa phương cho thấy việc học về biển đảo có thể gắn với cộng đồng nhà trường và lực lượng làm nhiệm vụ trên biển.
Gameshow, công nghệ và trải nghiệm làm bài học dễ nhớ
Điểm đáng giá của cách tổ chức là kiến thức không được truyền tải bằng một chiều. Tại Hà Nội, cuộc thi mô phỏng gameshow “Rung chuông vàng”, chia thành các chặng “Ra khơi”, “Vượt sóng”, “Cập bến” và “Đặt mốc chủ quyền”; ở phần thi cuối, học sinh dùng máy tính bảng iPad để trả lời trên ứng dụng Kahoot. Tại Lâm Đồng, các phần thi trực tiếp xen kẽ hoạt động giải cứu có giáo viên tham gia, tạo tương tác và giữ không khí hào hứng. Hình thức này có ý nghĩa thực tế: học sinh không chỉ nghe về lịch sử, địa lý, pháp luật biển đảo, bảo vệ chủ quyền và môi trường biển mà còn phải chủ động vận dụng kiến thức. Nội dung cuộc thi tại TP.HCM cũng bao gồm truyền thống Cảnh sát biển, phòng chống ma túy và bạo lực học đường. Khi kiến thức được đặt trong câu hỏi, thử thách và hoạt động tập thể, việc học sinh tìm hiểu biển đảo có cơ hội trở thành trải nghiệm đáng nhớ hơn.
Lan tỏa hiểu biết, không dừng ở vòng thi
Giá trị của cuộc thi chỉ bền vững nếu những gì học sinh học được tiếp tục đi cùng các em sau khi rời sân chơi. Tại Lâm Đồng, ban tổ chức kỳ vọng mỗi thí sinh trở thành một tuyên truyền viên nhỏ tuổi, chia sẻ kiến thức về biển đảo với gia đình, nhà trường và cộng đồng. Chương trình còn gắn với Đề án của Bộ Quốc phòng tổ chức cuộc thi trên phạm vi toàn quốc giai đoạn 2024-2030 và những năm tiếp theo. Tại TP.HCM, vòng trực tuyến diễn ra từ ngày 9 đến 15/11/2026; vòng trực tiếp cấp cụm dự kiến tổ chức trong tháng 12/2026, tiếp đó là cấp thành phố vào tháng 1/2027. Thành phố cũng ký chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2030 để triển khai tuyên truyền, hoạt động trải nghiệm tại đơn vị Cảnh sát biển, giáo dục kỹ năng sống và nâng cao ý thức bảo vệ môi trường. Quy mô lớn tạo đà, nhưng chính sự nối tiếp giữa kiến thức, trải nghiệm và hành động mới quyết định hiệu quả lâu dài của giáo dục chủ quyền biển đảo.
