96 giờ là năng lực triển khai, không phải đồng hồ đếm ngược
Khả năng mở chiến dịch trong 96 giờ là thời gian quân đội Mỹ tại Trung Đông được cho là cần để bắt đầu hành động sau khi Tổng thống Donald Trump phê chuẩn, chứ không phải dấu hiệu cuộc tấn công đã được quyết định. Theo các quan chức Mỹ được dẫn lời ngày 26/10, lực lượng Washington trong khu vực đã được bố trí đủ để triển khai một chiến dịch mới nhắm vào Iran nếu nhận lệnh. Sự khác biệt ấy là điểm mấu chốt: mức sẵn sàng quân sự mô tả điều Mỹ có thể làm, còn việc có làm hay không vẫn thuộc quyết định chính trị của tổng thống. Hiện chưa có dấu hiệu xác nhận ông Trump đã ra lệnh. Vì vậy, tiêu đề về “96 giờ” cần được hiểu như một kịch bản có điều kiện, không phải thông báo rằng thời điểm tấn công đã được ấn định.
Nói cách khác, câu hỏi không chỉ là Mỹ có đủ lực lượng hay không, mà là Nhà Trắng có chấp nhận bước qua ngưỡng hành động hay không. “Lệnh của Trump” là điều kiện quyết định để mốc thời gian bắt đầu có ý nghĩa; nếu ông không phê chuẩn, con số 96 giờ vẫn chỉ phản ánh năng lực được các nguồn tin mô tả. Cách phân biệt này quan trọng trong bối cảnh căng thẳng Mỹ Iran đang gia tăng: biến mức sẵn sàng thành một quyết định thật sẽ mở ra hệ quả vượt xa một cuộc không kích giới hạn.
Một chiến dịch được mô tả là rộng hơn các đợt đánh giới hạn
Các nguồn tin mô tả chiến dịch tiềm năng có thể ở quy mô lớn, vượt xa những đợt tấn công trước đây vốn tập trung vào radar, bệ phóng tên lửa và các mục tiêu Iran có thể khôi phục nhanh. Lầu Năm Góc và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ đang xây dựng danh sách mục tiêu bao gồm cơ sở quân sự, hạ tầng năng lượng và địa điểm liên quan đến chương trình hạt nhân. Nếu được phê chuẩn, phạm vi ấy sẽ khiến chiến dịch khó được xem là một đòn răn đe ngắn, giới hạn. Nó cũng làm tăng rủi ro đối đầu kéo dài: các lực lượng Iran đã quen thuộc hơn với chiến thuật của Mỹ sau nhiều tháng giao tranh, khiến việc vô hiệu hóa toàn bộ mục tiêu dự kiến trở nên khó khăn hơn.
Thời điểm cũng gắn với phối hợp khu vực. Đô đốc Brad Cooper, tư lệnh CENTCOM, đã thăm eo biển Hormuz ngày 25/10 khi quân đội Mỹ duy trì phong tỏa các cảng Iran và hỗ trợ vận tải biển qua tuyến đường thủy này. Theo những nguồn tin được dẫn, chính quyền Trump đã đề nghị Israel trì hoãn hành động cho đến khi Mỹ sẵn sàng phối hợp chiến dịch chung. Israel được cho là đồng ý hoãn một phần vì cần Mỹ hỗ trợ phòng thủ tên lửa. Những chi tiết này cho thấy “sẵn sàng” không chỉ là điều động lực lượng: khả năng phối hợp với đồng minh và bảo vệ lực lượng cũng là những điều kiện thực tế.
Nguy cơ trả đũa khiến cái giá chiến lược tăng cao
Một chiến dịch quy mô lớn sẽ không kết thúc ở danh sách mục tiêu. Các đánh giá tình báo gần đây cho thấy Iran và lực lượng Houthi tại Yemen đang tính đến khả năng Mỹ và Israel nối lại các cuộc tấn công. Nếu Iran bị đánh trước, Tehran cùng Houthi có thể đáp trả bằng cách nhắm vào nhân sự và cơ sở của Mỹ trong khu vực, thậm chí ở nơi khác. Theo các đánh giá được thuật lại, nguy cơ trả đũa là lý do Washington dự kiến tiếp tục âm thầm giảm nhân sự tại các cơ quan ngoại giao ở Trung Đông trong những ngày tới. Đây là hệ quả cần cân nhắc trước khi xem 96 giờ như một lợi thế thuần túy: tốc độ triển khai có thể tạo sức ép quân sự, nhưng đồng thời thu hẹp thời gian ứng phó với một vòng leo thang mới.
Tác động cũng có thể lan tới những người không tham gia xung đột. Căng thẳng quân sự đang gây sức ép lên vận tải biển và thị trường năng lượng toàn cầu; dù tàu chở dầu qua eo biển Hormuz tăng lên, giá dầu vẫn ở mức cao một phần vì lo ngại Iran có thể tấn công. Điều đó khiến lựa chọn quân sự không chỉ là phép thử về năng lực của quân đội Mỹ Trung Đông, mà còn là quyết định có thể ảnh hưởng đến lưu thông hàng hóa và tâm lý thị trường. Nếu không có đột phá ngoại giao vào phút chót, nguy cơ này có thể góp phần khiến ông Trump cân nhắc phương án quân sự.
Điều kiện quyết định vẫn nằm ở Nhà Trắng
Các quan chức đương nhiệm và cựu quan chức am hiểu kế hoạch cho rằng một chiến dịch mới đang được cân nhắc nghiêm túc, có thể trước khi năm 2026 kết thúc và nhiều khả năng sau bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Tuy nhiên, những nhận định đó không thay thế được quyết định của tổng thống. Các nguồn tin cũng lưu ý ông Trump từng có lúc tỏ ý ủng hộ hành động rồi rút lui vào phút chót. Vì vậy, việc có kế hoạch mục tiêu rộng và lực lượng sẵn sàng không chứng minh rằng lựa chọn tấn công đã được chốt. Mốc 96 giờ chỉ áp dụng sau khi có phê chuẩn; trước thời điểm ấy, đó là khả năng tác chiến được báo cáo, không phải lịch trình.
Kết luận cần giữ tỉnh táo: Mỹ được cho là có thể triển khai chiến dịch nhằm vào Iran trong vòng 96 giờ sau khi nhận lệnh, và chiến dịch có thể lớn hơn những đợt đánh giới hạn trước đó. Nhưng điều kiện quyết định vẫn là ông Trump có ra lệnh hay không, cùng khả năng phối hợp và kiểm soát nguy cơ trả đũa. Khi chưa có xác nhận về mệnh lệnh, nói Mỹ chắc chắn tấn công là đi quá xa dữ kiện. Điều đáng theo dõi không chỉ là lực lượng đã sẵn sàng đến đâu, mà còn là tín hiệu ngoại giao, việc bảo vệ nhân sự Mỹ và diễn biến tại eo biển Hormuz.
