Đề án đưa hỗ trợ y tế đến gần người dân
BHYT toàn dân là định hướng mở rộng bảo hiểm y tế để người dân có thể tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đồng thời giảm trở ngại tài chính khi khám và điều trị. Sáng 25/10, UBND tỉnh Thái Nguyên tổ chức hội nghị triển khai đề án tại Bệnh viện Đa khoa Bắc Kạn, kết hợp mục tiêu miễn phí khám chữa bệnh BHYT với tăng cường nhân lực chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân. Đây là địa phương đầu tiên trong cả nước triển khai nhiệm vụ này, thể hiện quyết tâm mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế. Điểm đáng chú ý không chỉ là mở rộng diện có thẻ, mà còn là xử lý phần chi phí người bệnh vẫn phải tự gánh sau khi đã tham gia bảo hiểm. Chính sách vì thế có ý nghĩa thiết thực nhất với những người có nguy cơ trì hoãn hoặc bỏ điều trị vì khó khăn kinh tế.
Hỗ trợ đồng chi trả: điểm chạm trực tiếp với người bệnh
Theo kế hoạch, đề án triển khai từ tháng 11/2026 đến hết năm 2027, với khoảng 1,14 triệu người tại 78 xã, phường thuộc diện thụ hưởng. Đáng chú ý, khoảng 1,345 triệu người, tương đương 77,3% dân số và 78,62% số người có thẻ BHYT của tỉnh, dự kiến được hỗ trợ phần chi phí đồng chi trả tại các cơ sở tham gia đề án. Đây là hỗ trợ chi phí khám chữa bệnh có thể tác động trực tiếp đến quyết định duy trì điều trị, nhất là với hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn và người mắc bệnh kéo dài. Bệnh viện Đa khoa Bắc Kạn tiếp nhận gần 24.000 lượt người bệnh trong chín tháng đầu năm 2026; số lượt ngoại trú tăng khoảng 2%, nội trú tăng khoảng 8% so với cùng kỳ năm trước. Quy mô nhu cầu ấy cho thấy giảm phần tự trả không phải lợi ích bên lề.
Cần hiểu đúng cụm từ miễn phí khám chữa bệnh trong tên đề án: hỗ trợ áp dụng cho dịch vụ thuộc phạm vi quyền lợi BHYT tại cơ sở tham gia, không gồm dịch vụ theo yêu cầu hay chi phí ngoài phạm vi thanh toán bảo hiểm. Vì vậy, đây không phải cam kết mọi dịch vụ y tế đều miễn phí. Chính sách hỗ trợ đồng chi trả được kỳ vọng giúp người dân giảm áp lực tài chính, tiếp tục điều trị và hạn chế bỏ dở liệu trình vì thiếu kinh phí.
Nhân lực y tế cơ sở quyết định hiệu quả thực tế
Giảm viện phí sẽ chưa đủ nếu người dân vẫn phải đi xa hoặc không tiếp cận được dịch vụ có chất lượng. Vì thế, nhân lực y tế cơ sở là trụ cột còn lại của đề án. Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan lưu ý cần luân phiên bác sĩ, thu hút nhân lực và phối hợp giữa bệnh viện tuyến Trung ương, cơ sở y tế địa phương với Trường Đại học Y - Dược, Đại học Thái Nguyên. Thời gian qua, 125 lượt bác sĩ đã được biệt phái hỗ trợ các trạm y tế xã, phường; tỉnh cũng tiếp tục phối hợp đào tạo thực hành, thực tập và hỗ trợ chuyên môn. Hướng đi này phù hợp với yêu cầu chuyển trọng tâm từ chữa bệnh sang phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe sớm, từ xa và ngay tại cơ sở theo Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025.
Đề án dự kiến triển khai tại 11 bệnh viện và 43 trạm y tế xã, phường; tỷ lệ bao phủ BHYT toàn tỉnh được dự kiến đạt 98,32%. Song, con số bao phủ chỉ có ý nghĩa khi đi cùng đội ngũ đủ năng lực và dịch vụ người dân tin cậy. Ứng dụng nền tảng số, xây dựng hồ sơ sức khỏe điện tử và nâng chất lượng khám chữa bệnh được đặt trong lộ trình hướng tới BHYT toàn dân vào năm 2030.
Thực thi minh bạch mới biến mục tiêu thành quyền lợi
Thái Nguyên đã trao thẻ BHYT cho đại diện 20 hộ dân tại hội nghị, còn Bộ Y tế và Bảo hiểm xã hội Việt Nam trao hỗ trợ BHYT cho ngành y tế. Đây là bước khởi đầu cụ thể, nhưng thành công của đề án sẽ phụ thuộc vào việc người dân đủ điều kiện có được xác định đúng, hỗ trợ đúng và tiếp cận dịch vụ thuận lợi hay không. Bộ trưởng đề nghị tỉnh xác định rõ tiến độ, nhiệm vụ và trách nhiệm từng đơn vị, rà soát đối tượng thụ hưởng, bảo đảm nguồn lực và sử dụng ngân sách hiệu quả, tránh lãng phí, tiêu cực. Đó là điều kiện cần để hỗ trợ không dừng ở thông báo chính sách.
Đánh giá công bằng, đề án kết hợp hai việc mà người dân cần thấy rõ: bớt gánh nặng viện phí và được chăm sóc tốt hơn gần nơi sinh sống. Nếu triển khai đúng phạm vi quyền lợi, bảo đảm nguồn lực và củng cố trạm y tế, chính sách có thể giúp người dân khó khăn duy trì điều trị thay vì bỏ dở. Nếu thiếu nhân lực hoặc quy trình thụ hưởng thiếu minh bạch, mục tiêu BHYT toàn dân sẽ khó chuyển thành trải nghiệm thực tế. Vì thế, thước đo cuối cùng không chỉ là số người được hỗ trợ, mà là khả năng tiếp cận dịch vụ y tế có chất lượng và liên tục.
