Kho dữ liệu dùng chung là nền tảng để các cơ quan nhà nước kết nối, chia sẻ và khai thác thông tin theo những chuẩn thống nhất, thay vì lưu trữ rời rạc trong từng hệ thống riêng.
Đó là hướng đi Khánh Hòa chọn khi UBND tỉnh ban hành kế hoạch triển khai Khung kiến trúc dữ liệu và Khung quản trị, quản lý dữ liệu giai đoạn 2026-2030. Mục tiêu không dừng ở việc dựng thêm một kho lưu trữ: tỉnh muốn xử lý tình trạng dữ liệu phân tán, thiếu đồng bộ, vốn làm hạn chế khả năng phối hợp và khai thác thông tin giữa các cơ quan. Kế hoạch đúng trọng tâm vì chính quyền số không thể vận hành hiệu quả nếu mỗi đơn vị định nghĩa, cập nhật và sử dụng dữ liệu theo cách riêng. Kho dữ liệu chỉ tạo ra giá trị khi đi cùng quy tắc chung, trách nhiệm rõ ràng và khả năng chia sẻ có kiểm soát. Vì vậy, bài toán đáng quan tâm không phải là có thêm bao nhiêu nền tảng, mà là dữ liệu có được chuẩn hóa đủ để phục vụ công việc thực tế hay không.
Chuẩn hóa phải đi trước liên thông
Đến năm 2030, Khánh Hòa đặt mục tiêu 100% cơ quan nhà nước quản lý dữ liệu theo khung chung, 100% dữ liệu có kế hoạch quản lý; các hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu mới hoặc được nâng cấp phải được đánh giá mức độ tuân thủ trước khi phê duyệt. Đây là cách hạn chế đầu tư chồng chéo và ngăn những hệ thống mới tiếp tục tạo ra các “ốc đảo” thông tin. Tỉnh cũng dự kiến xây dựng bản đồ và quy hoạch dữ liệu, Kho dữ liệu dùng chung, Cổng dữ liệu mở, nền tảng chia sẻ và điều phối dữ liệu, cùng công cụ quản trị siêu dữ liệu và phân tích dữ liệu tổng hợp. Những cấu phần này chỉ phát huy tác dụng nếu cơ quan thống nhất về danh mục, chất lượng và quyền khai thác. Nói cách khác, quản trị dữ liệu không phải việc hậu cần kỹ thuật; đó là điều kiện để liên thông dữ liệu có thể diễn ra an toàn và đúng thẩm quyền.
Người dân cần thấy thay đổi ở thủ tục hành chính
Thước đo thuyết phục nhất của kế hoạch sẽ nằm ở trải nghiệm khi người dân và doanh nghiệp làm thủ tục, chứ không phải số lượng nền tảng được xây dựng. Khánh Hòa đặt mục tiêu số hóa 100% hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính phát sinh mới, đồng thời tái sử dụng, chia sẻ ít nhất 80% dữ liệu kết quả giải quyết thủ tục hành chính. Nếu các hệ thống thực sự kết nối, cơ quan có thể dùng lại thông tin đã có thay vì yêu cầu người dân khai báo hoặc nộp lại nhiều lần. Điều đó có tiềm năng rút ngắn thời gian xử lý và nâng chất lượng phục vụ, nhưng đòi hỏi dữ liệu phải chính xác, được cập nhật và dễ xác minh. Liên thông dữ liệu vì thế cần được đánh giá bằng việc thủ tục có bớt phiền hà hay không, chứ không chỉ bằng tỷ lệ số hóa.
Lộ trình nhiều năm cần đi cùng trách nhiệm và an toàn
Kế hoạch chia công việc theo từng chặng: năm 2026 rà soát hiện trạng, kiểm kê hệ thống và thiết lập đầu mối quản lý dữ liệu; năm 2027 hoàn thành bản đồ, quy hoạch dữ liệu và triển khai các cấu phần ban đầu của kho dữ liệu cùng cổng dữ liệu mở. Năm 2028 tập trung hoàn thiện nền tảng chia sẻ, mở rộng kết nối; năm 2029 nâng chất lượng, mở rộng khai thác và ứng dụng phân tích dữ liệu, trí tuệ nhân tạo; đến năm 2030 hoàn thiện mô hình quản trị và đánh giá mức độ trưởng thành dữ liệu trên toàn tỉnh. Lộ trình này hợp lý, nhưng việc giao đầu mối phụ trách tại từng cơ quan sẽ quyết định dữ liệu có được duy trì và cập nhật đều đặn hay không. Tỉnh cũng đặt mục tiêu bảo vệ 100% cơ sở dữ liệu quan trọng bằng kiểm soát truy cập, xác thực, ghi nhật ký và truy vết hoạt động khai thác. Kết nối càng rộng, yêu cầu bảo vệ càng phải chặt.
Khánh Hòa đang xây nền móng cần thiết cho chính quyền số: chuẩn hóa dữ liệu, xác định trách nhiệm quản lý và tạo kênh chia sẻ thống nhất giữa các cơ quan, đồng thời hướng đến kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia và các bộ, ngành. Nhưng thành công cuối cùng không nằm ở kho dữ liệu tự thân. Nó nằm ở việc thông tin đáng tin cậy có giúp cơ quan điều hành ra quyết định tốt hơn và giúp người dân hoàn tất thủ tục với ít bước hơn hay không. Nếu các mục tiêu được thực hiện đến nơi đến chốn, dữ liệu dùng chung sẽ trở thành hạ tầng phục vụ công chúng, thay vì một dự án công nghệ chỉ hiện diện trên giấy.
