Giá trị mùa vụ tăng, nỗi lo mất trộm cũng lớn hơn
Mùa thu hoạch cà phê ở Gia Lai là giai đoạn người trồng vừa hái quả chín, vừa bảo vệ nông sản khỏi nguy cơ bị lấy cắp khi giá trị vụ mùa còn cao và vườn rẫy thường xa khu dân cư. Những ngày này, nhiều vườn đã vào vụ; tại xã Ia Hrung, mùa thu hoạch đang bước vào cao điểm.
Gia Lai có hơn 107.000 ha cà phê, tập trung chủ yếu ở phía Tây tỉnh; riêng Ia Hrung có gần 7.500 ha, tương đương khoảng 7% diện tích toàn tỉnh. Cà phê tươi được một số đơn vị đặt mua khoảng 16.000–18.000 đồng/kg. Mức này thấp hơn cùng kỳ năm ngoái nhưng vẫn đem lại nguồn thu đáng kể, khiến việc mất một phần sản lượng trở thành rủi ro thiết thực với từng hộ.
Bởi vậy, nỗi lo trộm cà phê không phải chuyện bên lề của mùa vụ. Khi quả chín tập trung trên cây, còn nông sản sau thu hái có thể được gom và vận chuyển nhanh, người trồng phải tính chuyện giữ vườn song song với thu hoạch.
Hái đúng lúc, giữ vườn cùng lúc
Nông dân Gia Lai đang khẩn trương thu hái những diện tích đã chín, đồng thời gia cố hàng rào, khóa cổng và bố trí người trông coi. Đây là sự cân bằng khó nhưng cần thiết: để cà phê chín quá lâu có thể làm tăng nguy cơ thất thoát, còn dồn sức thu hái mà bỏ trống vườn lại tạo cơ hội cho kẻ gian.
Một số hộ lắp camera giám sát, dựng chòi hoặc lều tại những khu rẫy xa nhà để có người túc trực xuyên đêm. Camera giúp quan sát từ xa; người canh có thể để ý lối vào và phản ứng khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. Với cà phê vừa hái hoặc đã thành cà phê nhân, bảo vệ điểm tập kết và đường vận chuyển cũng quan trọng không kém việc trông cây trên rẫy.
Các biện pháp này không thể thay thế sự phối hợp giữa những hộ liền kề, nhưng chúng khiến vườn ít bị bỏ mặc hơn. Trong mùa cao điểm, thu hoạch đúng thời điểm và canh giữ có tổ chức là cách trực tiếp để hạn chế thiệt hại, bảo toàn thu nhập.
Tuần tra linh hoạt, liên kết để lấp khoảng trống
Ở Ia Hrung, người nhận khoán cùng góp kinh phí lập tổ bảo vệ, phân công tuần tra và phối hợp với công an, lực lượng an ninh cơ sở. Lịch tuần tra được thay đổi linh hoạt vì kẻ gian thường nhắm vào ban đêm, rạng sáng, giữa trưa hoặc lúc chủ vườn vắng mặt; các vườn xa khu dân cư, gần tuyến vận chuyển cũng dễ thành mục tiêu.
Camera được đặt tại vị trí trọng yếu, lối mòn và tuyến đường độc đạo; lều canh trở thành điểm trực ngay bên rẫy. Nhóm trao đổi thông tin giữa công an, doanh nghiệp và tổ bảo vệ còn giúp báo nhanh người hoặc phương tiện đáng ngờ. Cách làm này hợp lý hơn việc mỗi hộ tự chống đỡ riêng lẻ, bởi các lô cà phê rộng và lối ra vào khó kiểm soát.
Công an xã cũng khuyến cáo người dân cảnh giác, nhất là ở rẫy xa khu dân cư; đồng thời cần kiểm soát nguồn gốc nông sản khi mua bán và không tiếp tay tiêu thụ cà phê không rõ nguồn gốc.
Mùa chính vụ đòi hỏi giữ nhịp đến cuối vụ
Các vùng chuyên canh dự kiến bước vào thu hoạch chính từ giữa tháng 11 và kéo dài đến hết tháng 12. Quãng thời gian này khiến việc duy trì người canh, tuần tra và trao đổi thông tin không thể chỉ là phản ứng nhất thời sau một vụ mất cắp. Nông dân cũng cần chú ý người lạ, phương tiện bất thường quanh vườn và phối hợp với các hộ gần kề.
Giá cà phê cao làm vụ mùa đáng kỳ vọng hơn, nhưng cũng khiến thành quả cả năm chăm sóc trở nên dễ bị nhắm tới. Camera, lều canh và tổ tuần tra không xóa hết rủi ro; chúng tạo nhiều lớp cảnh giác, giúp người dân vừa thu hái kịp thời vừa giảm khoảng trống bảo vệ.
Điều quan trọng không phải chỉ thu thật nhanh, mà là giữ được sản lượng đã thu và phần còn trên cây. Khi từng hộ, doanh nghiệp và lực lượng địa phương cùng duy trì phối hợp suốt mùa vụ, nông dân Gia Lai có cơ hội bảo toàn công sức và thu nhập tốt hơn.
