Tham vọng lớn phải đi cùng nền tảng vững
Tăng trưởng GDP bình quân từ 10% mỗi năm là mục tiêu phát triển đòi hỏi nền kinh tế mở rộng nhanh trong nhiều năm, đồng thời giữ được sức bền trước biến động và không đánh đổi chất lượng lấy tốc độ. Tại phiên toàn thể cấp cao Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 ở TP.HCM ngày 28/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng nêu quyết tâm đưa Việt Nam đạt mức tăng trưởng này trong giai đoạn bản lề 2026–2030. Đây không chỉ là một chỉ tiêu cao hơn kết quả hiện tại; nó đặt ra yêu cầu thay đổi năng lực sản xuất, huy động vốn và điều hành. Bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động khiến tự chủ và hợp tác quốc tế phải song hành. Vì vậy, ổn định kinh tế vĩ mô không phải mục tiêu phụ có thể nới lỏng để chạy theo tăng trưởng, mà là điều kiện để mục tiêu lớn có cơ hội thành hiện thực.
Tín hiệu đầu kỳ khá tích cực: tăng trưởng GDP chín tháng đầu năm 2026 đạt 9,01%, mức cao nhất kể từ năm 2011; lạm phát được kiểm soát và các cân đối lớn được bảo đảm. Tuy nhiên, một giai đoạn tăng tốc liên tục không thể chỉ dựa vào kết quả của vài quý. Mục tiêu 2026-2030 sẽ thử thách khả năng duy trì ổn định trong lúc đầu tư, sản xuất và nhu cầu vốn cùng tăng. Nếu áp lực tăng trưởng làm suy yếu kiểm soát lạm phát hoặc tạo mất cân đối, nền tảng cho tăng trưởng dài hạn sẽ bị xói mòn. Thước đo thành công do đó phải gồm cả tốc độ lẫn chất lượng và sức chống chịu.
Vốn đầu tư cần đi cùng năng lực tạo giá trị
Thu hút đầu tư là một hướng đi cần thiết, nhưng quy mô dòng vốn không tự động chuyển thành năng suất hay năng lực nội địa. Trong chín tháng đầu năm 2026, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, còn vốn thực hiện đạt 21,07 tỷ USD; tổng vốn đầu tư toàn xã hội vượt 120 tỷ USD. Các con số cho thấy nguồn lực đang được huy động ở quy mô đáng kể, đồng thời nhấn mạnh câu hỏi quan trọng hơn: vốn sẽ tạo ra năng lực sản xuất, công nghệ và liên kết doanh nghiệp trong nước đến đâu? Chính phủ đặt ra yêu cầu kết hợp thu hút đầu tư nước ngoài với nâng cao năng lực doanh nghiệp nội địa, thay vì xem vốn ngoại như động lực tự đủ. Để tăng trưởng bền, đầu tư cần gắn với chuyển giao tri thức, kỹ năng và khả năng tham gia sâu hơn của doanh nghiệp Việt Nam.
Công nghệ là trụ cột thứ hai. Định hướng được nêu tại diễn đàn là đưa Việt Nam tiến xa hơn vai trò địa điểm sản xuất, hướng tới hoạt động nghiên cứu và phát triển trong trí tuệ nhân tạo, bán dẫn và vật liệu mới. Muốn vậy, cần nhân lực số và khoa học công nghệ chất lượng cao, năng lực tiếp nhận công nghệ ở doanh nghiệp, cùng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để công nghệ chiến lược được đưa vào thực tiễn. Đây là khoản đầu tư dài hạn, không thể thay bằng các ưu đãi ngắn hạn. Nếu thiếu người có kỹ năng và thiếu doanh nghiệp đủ sức làm chủ công nghệ, tăng vốn có thể mở rộng quy mô mà chưa nâng được năng suất — điểm phân biệt giữa tăng nhanh và tăng có chất lượng.
Vốn quốc tế hạ tầng cần gắn với kỷ luật điều hành
Hạ tầng, năng lượng và chuyển đổi xanh cần nguồn vốn trung và dài hạn; kết nối vốn quốc tế với nhu cầu đầu tư trong nước vì thế là hướng đi đáng chú ý. Các trung tâm tài chính quốc tế tại TP.HCM và Đà Nẵng được định hướng làm đầu mối kết nối nguồn lực này. Nhưng vốn quốc tế hạ tầng chỉ phát huy tác dụng khi đi cùng dự án có chất lượng, khung pháp lý rõ và năng lực triển khai đủ tốt. Nếu thể chế chậm tháo gỡ điểm nghẽn, nguồn vốn khó chuyển thành công trình và năng lực mới đúng tiến độ. Bởi vậy, huy động vốn phải song hành với cải cách quản trị, mở rộng không gian phát triển cho địa phương và vùng kinh tế, đồng thời bảo đảm các quyết định đầu tư phù hợp với ổn định vĩ mô.
Yêu cầu điều hành là giữ nhiều mục tiêu trong cùng một khuôn khổ: thúc đẩy tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn và nâng chất lượng phát triển. Điều đó đòi hỏi phối hợp chính sách nhất quán, chọn lọc thứ tự ưu tiên và theo dõi hiệu quả sử dụng nguồn lực, thay vì chỉ đo tiến độ bằng lượng vốn huy động hay tốc độ giải ngân. Thu hút đầu tư, phát triển công nghệ và hợp tác quốc tế cần được nối với năng lực tự chủ, để nền kinh tế vừa tận dụng thị trường và tri thức bên ngoài, vừa tăng sức chống chịu trước cú sốc. Kết luận cần rõ ràng: mục tiêu tăng trưởng hai chữ số không thể tách khỏi kỷ luật vĩ mô; chính khả năng giữ nền tảng ổn định sẽ quyết định tham vọng 2026–2030 có bền hay không.
