Đối thoại biến quan hệ chiến lược thành kế hoạch cụ thể
Hợp tác quốc phòng là khuôn khổ phối hợp giữa hai nước về chính sách, đào tạo, năng lực quân sự và các vấn đề an ninh chung, được triển khai qua đối thoại và những chương trình đã thống nhất. Ngày 2/11 tại Ottawa, Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, và bà Natasha Kim, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Canada, đồng chủ trì Đối thoại Chính sách Quốc phòng Việt Nam–Canada lần thứ tư.
Điểm đáng chú ý không chỉ là cuộc gặp, mà là kết quả có thời hạn rõ ràng: kết thúc đối thoại, hai trưởng đoàn ký Kế hoạch hợp tác quốc phòng ba năm giai đoạn 2027-2029 và biên bản đối thoại. Thỏa thuận này tạo mốc để hai bên theo dõi việc thực hiện ưu tiên, thay vì để hợp tác dừng ở những tuyên bố chung. Đối thoại vì thế có giá trị như một cơ chế chuyển cam kết cấp cao thành chương trình công tác song phương.
Đối tác Chiến lược mở thêm dư địa, nhưng cần triển khai thực chất
Thời điểm tổ chức đối thoại mang ý nghĩa chính trị rõ rệt: quan hệ Việt Nam–Canada được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược vào tháng 9/2026, tạo động lực mới cho hợp tác trên nhiều lĩnh vực, trong đó có quốc phòng. Vị thế mới mở rộng không gian phối hợp, nhưng giá trị của nó sẽ được đánh giá qua những hoạt động cụ thể và liên tục.
Hai bên cho biết hợp tác thời gian qua đã có nền tảng ở trao đổi đoàn, đối thoại và tham vấn, giáo dục, đào tạo, công nghiệp quốc phòng, gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, cứu hộ cứu nạn, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Họ cũng phối hợp tại các diễn đàn đa phương, trong đó có Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng các nước ASEAN mở rộng. Đây là vốn hợp tác cần được củng cố; ưu tiên hợp lý là nâng chất các lĩnh vực đang vận hành, đồng thời chọn lọc hướng mới phù hợp với năng lực và nhu cầu của mỗi bên.
Bốn trọng tâm cho giai đoạn 2027-2029
Đào tạo, gìn giữ hòa bình, công nghiệp quốc phòng và an ninh mạng nổi lên như những trụ cột có khả năng mở rộng trong kế hoạch mới. Canada đã cấp học bổng cho cán bộ, sĩ quan Việt Nam thông qua Chương trình Hợp tác và Đào tạo quân sự, góp phần nâng cao chuyên môn và năng lực hội nhập quốc tế. Việc tiếp tục đào tạo là lựa chọn có cơ sở: đây là cách xây dựng hiểu biết và năng lực lâu dài, đồng thời tạo nền cho phối hợp ở các lĩnh vực chuyên biệt.
Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tiếp nối một lĩnh vực hai bên đã có hợp tác; công nghiệp quốc phòng và an ninh mạng hướng tới những nhu cầu an ninh đang thay đổi. Kế hoạch còn đặt trọng tâm vào trao đổi đoàn cấp cao, duy trì đối thoại và tham vấn, hợp tác giữa các quân, binh chủng, cứu hộ cứu nạn và phối hợp tại diễn đàn đa phương. Độ rộng của danh mục là lợi thế nếu được đi kèm thứ tự ưu tiên và hoạt động cụ thể; nếu không, nhiều hướng hợp tác có thể khó chuyển thành kết quả rõ nét.
Bước tiếp theo là duy trì nhịp đối thoại
Đối thoại lần thứ tư tạo khuôn khổ để hai bộ quốc phòng rà soát tiến độ, tham vấn về ưu tiên và mở rộng phối hợp khi có nhu cầu. Hai bên thống nhất tiếp tục đưa các lĩnh vực đã có nền tảng đi vào chiều sâu, đồng thời nghiên cứu hướng hợp tác mới phù hợp với thế mạnh của mỗi nước. Vì vậy, hiệu quả của kế hoạch 2027-2029 sẽ phụ thuộc không chỉ vào văn bản được ký, mà còn vào việc duy trì trao đổi và biến các ưu tiên thành chương trình triển khai.
Các hoạt động tiếp theo đã được gợi mở qua lời mời Bộ trưởng Quốc phòng Canada thăm Việt Nam vào thời điểm thích hợp và lời mời lãnh đạo Bộ Quốc phòng, Quân đội Canada dự Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam lần thứ ba tại Hà Nội từ ngày 10 đến 13/12/2026. Những cuộc gặp này có thể bổ trợ cho đối thoại chính sách, song không thay thế nhu cầu theo dõi thường xuyên. Kết luận, quan hệ Đối tác Chiến lược đem lại cơ hội; đối thoại bền bỉ và triển khai có trọng tâm mới quyết định hợp tác quốc phòng Việt Nam–Canada đi được bao xa.
