Đối thoại mở đường cho giai đoạn hợp tác mới
Hợp tác quốc phòng là khuôn khổ phối hợp giữa hai nước về đối thoại, đào tạo, gìn giữ hòa bình và các lĩnh vực an ninh, nhằm củng cố năng lực và đóng góp cho ổn định khu vực. Ngày 2/11 tại Ottawa, Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, và bà Natasha Kim, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Canada, đồng chủ trì Đối thoại Chính sách Quốc phòng Việt Nam–Canada lần thứ tư. Kết thúc cuộc gặp, hai trưởng đoàn ký kế hoạch hợp tác quốc phòng ba năm giai đoạn 2027–2029 cùng biên bản đối thoại. Đây là bước đi đáng chú ý: đối thoại không dừng ở việc rà soát quan hệ mà gắn định hướng chính trị với một chương trình triển khai cụ thể. Giá trị của cơ chế này nằm ở khả năng duy trì trao đổi thường xuyên, xác định ưu tiên chung và đưa các lĩnh vực đã có nền tảng tiến sâu hơn.
Đối tác Chiến lược nâng tầm vai trò quốc phòng
Việc nâng quan hệ Việt Nam–Canada lên Đối tác Chiến lược vào tháng 9/2026 tạo thêm động lực mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, trong đó có quốc phòng. Hai bên xem hợp tác quốc phòng là một trụ cột trong tổng thể quan hệ song phương—một vị trí có ý nghĩa thực chất, không chỉ mang tính biểu tượng. Khi quan hệ được nâng cấp, đối thoại quốc phòng có thể đóng vai trò cầu nối giữa cam kết cấp cao và những hoạt động cụ thể như trao đổi đoàn, tham vấn chính sách hay hợp tác đào tạo. Nền tảng này cũng giúp hai nước phát triển các hướng hợp tác phù hợp với nhu cầu và thế mạnh của mỗi bên, thay vì mở rộng dàn trải. Vì vậy, thành công của giai đoạn mới sẽ phụ thuộc vào việc duy trì nhịp đối thoại và chuyển các ưu tiên đã thống nhất thành hoạt động bền vững.
Đào tạo, gìn giữ hòa bình và an ninh mạng là trọng tâm
Các ưu tiên trong kế hoạch 2027–2029 kết hợp những lĩnh vực đã có kinh nghiệm với các hướng hợp tác mới: đào tạo, gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc, công nghiệp quốc phòng và an ninh mạng, bên cạnh cứu hộ, cứu nạn và phối hợp giữa các quân, binh chủng. Đào tạo có nền móng cụ thể qua các suất học bổng Canada dành cho học viên, sĩ quan Việt Nam trong Chương trình Hợp tác và Đào tạo quân sự; hoạt động này góp phần nâng cao chuyên môn và khả năng hội nhập quốc tế. Gìn giữ hòa bình tiếp tục là lĩnh vực hai bên đã hợp tác, còn an ninh mạng mở rộng chương trình sang một thách thức an ninh ngày càng gắn với môi trường số. Việc đặt các mảng này trong cùng kế hoạch ba năm là lựa chọn hợp lý: kết hợp xây dựng năng lực nhân sự, đóng góp quốc tế và ứng phó các nguy cơ mới, đồng thời duy trì hợp tác công nghiệp quốc phòng.
Thước đo sẽ là chiều sâu triển khai
Kế hoạch đã xác lập hướng đi, nhưng hiệu quả hợp tác sẽ được quyết định bởi mức độ thực hiện trong những năm tới. Hai bên nhất trí tiếp tục thúc đẩy các lĩnh vực hiện có và mở rộng những hướng mới phù hợp với nhu cầu, thế mạnh của mỗi nước; các trọng tâm gồm trao đổi đoàn cấp cao, đào tạo, gìn giữ hòa bình, an ninh mạng, công nghiệp quốc phòng, cứu hộ và cứu nạn. Đây là một chương trình rộng, nên đối thoại và tham vấn thường xuyên sẽ cần thiết để giữ các ưu tiên gắn với mục tiêu chung. Việt Nam và Canada cũng có nền tảng phối hợp tại các diễn đàn quốc phòng đa phương, trong đó có ADMM+. Hướng tiếp cận đáng tin cậy nhất không phải là chạy theo số lượng lĩnh vực, mà là củng cố những hoạt động đã chứng minh hiệu quả rồi mở rộng có chọn lọc. Nếu duy trì được kỷ luật triển khai ấy, hợp tác quốc phòng có thể trở thành một trụ cột ngày càng thực chất của quan hệ Đối tác Chiến lược.
