Hy vọng ngoại giao tạo lực đỡ cho vàng
Giá vàng là giá trị thị trường của kim loại quý, thường biến động theo kỳ vọng lạm phát, lãi suất và nhu cầu trú ẩn; vì vậy, một tín hiệu ngoại giao có thể tác động đến vàng qua giá năng lượng và chính sách tiền tệ. Sau đợt bán tháo mạnh, vàng thế giới phục hồi trong phiên đầu tuần khi các cuộc tiếp xúc ngoại giao Mỹ Iran làm dịu nỗi lo xung đột và kéo giá dầu giảm. Dầu giảm hơn 4% trong phiên đầu tuần, góp phần hạ nhiệt áp lực lạm phát và cải thiện kỳ vọng về lãi suất, qua đó tạo môi trường thuận lợi hơn cho kim loại quý. Đây là lực đỡ đáng kể, nhưng chưa phải dấu hiệu cho thấy xu hướng giảm đã kết thúc: thị trường vẫn phải cân nhắc khả năng Fed duy trì chính sách thắt chặt.
Giá vàng hôm nay vì thế phản ánh sự đổi chiều của kỳ vọng hơn là một thay đổi căn bản trong bối cảnh kinh tế. Vàng và bạc cùng phục hồi, được hỗ trợ thêm bởi lực mua bắt đáy và lợi suất trái phiếu Mỹ đi xuống sau tháng giảm mạnh nhất của vàng kể từ năm 2008. Theo ghi nhận trong phiên, vàng tăng 66,5 USD, tương đương 1,72%, so với phiên liền trước. Nhịp bật lại cho thấy người mua sẵn sàng quay lại khi giá đã giảm sâu, song độ bền của đà tăng còn phụ thuộc vào việc căng thẳng địa chính trị và áp lực lạm phát có thực sự hạ nhiệt hay không.
Đàm phán còn xa mới bảo đảm dầu ổn định
Tín hiệu từ Tehran giúp thị trường bớt lo về nguy cơ leo thang quân sự trước mắt, nhưng chưa đủ để xem căng thẳng năng lượng đã được giải quyết. Iran cho biết ngày 2/11 rằng nước này có thể mở lại tuyến hàng hải chiến lược và nối lại đàm phán hạt nhân với Washington trong vòng hai ngày, sớm hơn thời hạn bảy ngày từng đề xuất. Đổi lại, Tehran nêu các điều kiện gồm dỡ bỏ phong tỏa cảng, nới lỏng trừng phạt dầu mỏ và đạt một thỏa thuận ngừng bắn rộng hơn. Washington chưa chấp thuận; bất đồng về trừng phạt, an ninh hàng hải và các điều khoản dàn xếp lâu dài vẫn còn lớn.
Bởi vậy, giá dầu giảm là phản ứng trước hy vọng ngoại giao, không phải bằng chứng nguồn cung đã được bảo đảm. Nếu đàm phán đình trệ hoặc rủi ro tại eo biển Hormuz tăng trở lại, giá năng lượng có thể phục hồi và khơi lại nỗi lo lạm phát. Với thị trường vàng, đây là con dao hai lưỡi: căng thẳng địa chính trị thường làm tăng nhu cầu trú ẩn, nhưng dầu đắt hơn cũng có thể khiến nhà đầu tư dự đoán lãi suất sẽ duy trì ở mức cao lâu hơn.
Vì sao vàng lao dốc trước khi bật lại?
Đợt hồi phục không xóa được những nguyên nhân khiến vàng suy yếu. Fed giữ lãi suất trong biên độ 3,75–4%, nhưng dữ liệu kinh tế Mỹ tích cực và lạm phát cơ bản dai dẳng củng cố kỳ vọng lãi suất có thể neo cao; thị trường nghiêng về khả năng Fed tăng lãi suất thêm một lần trước khi năm kết thúc, với xác suất gần 75%. Chính triển vọng chính sách tiền tệ thắt chặt đã gây sức ép lên kim loại quý, vốn không tạo thu nhập. Thêm vào đó, đợt sụt giảm mạnh của cổ phiếu công nghệ tại Mỹ kích hoạt hoạt động thanh lý tài sản trên diện rộng, kéo vàng vào vòng bán ra. Vì vậy, cú bật hiện tại có cơ sở từ dầu hạ nhiệt và mua bắt đáy, nhưng vẫn bị giới hạn bởi lãi suất và tâm lý rủi ro.
Diễn biến trong nước cũng nhắc người mua rằng biến động không chỉ nằm ở giá niêm yết. Tuần trước, vàng miếng SJC mất 2,7 triệu đồng/lượng, còn vàng nhẫn giảm tới 3,2 triệu đồng/lượng. Khoảng cách mua–bán tại một số doanh nghiệp vẫn ở mức 3–5,2 triệu đồng/lượng; người mua có thể chịu khoản lỗ đáng kể nếu phải bán trong thời gian ngắn khi giá tiếp tục giảm. Trong bối cảnh đó, đuổi theo một phiên phục hồi dễ khiến người mua cá nhân chịu rủi ro lớn hơn lợi ích kỳ vọng.
Tín hiệu cần theo dõi trước bước đi kế tiếp
Thị trường vàng đang đứng giữa hai lực kéo: dầu hạ nhiệt giúp giảm lo lạm phát, còn khả năng Fed giữ lập trường cứng rắn làm hạn chế sức hấp dẫn của vàng. Khảo sát thị trường vàng hàng tuần của Kitco News cho thấy giá có thể tiếp tục chịu áp lực giảm trong ngắn hạn, dù triển vọng dài hạn vẫn được đánh giá tích cực. Nhận định ấy phù hợp với bức tranh hiện tại: nhịp phục hồi là tín hiệu đáng chú ý, nhưng chưa đủ để khẳng định thị trường đã chuyển sang xu hướng tăng bền vững.
Tuần tới, nhà đầu tư sẽ theo dõi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ và báo cáo việc làm phi nông nghiệp tháng 10. Các số liệu về sản xuất, dịch vụ, số việc làm còn trống và đơn xin trợ cấp thất nghiệp cũng sẽ giúp đánh giá sức khỏe kinh tế Mỹ cùng triển vọng chính sách của Fed. Với người mua vàng, kết luận thực tế là nên nhìn xa hơn một phiên tăng: ngoại giao Mỹ Iran có thể kéo dầu xuống và hỗ trợ vàng, nhưng chỉ khi lạm phát và kỳ vọng lãi suất cùng dịu đi, đà phục hồi mới có nền tảng vững hơn.
