Từ kiến thức liên môn đến bài học gắn với địa phương
Dạy học STEM tích hợp là cách tổ chức bài học kết nối khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học với vấn đề thực tiễn, để học sinh vận dụng kiến thức vào hoạt động tìm tòi và sáng tạo. Đây là hướng tiếp cận đáng chú ý vì giúp kiến thức liên môn hiện diện trong những nhiệm vụ cụ thể, thay vì dừng ở các mảng nội dung tách rời. Trong hai ngày 30 và 31-10, tại phường Hà Giang 2, Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Văn phòng Plan tại Tuyên Quang tổ chức tập huấn nâng cao năng lực dạy học STEM tích hợp cho giáo viên cốt cán THCS tại các trường thụ hưởng dự án Plan. Chương trình quy tụ 60 giáo viên đến từ 20 trường THCS. Quy mô này tạo điều kiện để nội dung tập huấn hướng thẳng vào người sẽ xây dựng và tổ chức hoạt động STEM tại trường.
Tập huấn đi vào khâu thiết kế và tổ chức hoạt động
Điểm có giá trị của chương trình là giáo viên không chỉ tiếp nhận khái niệm, mà được hướng dẫn lựa chọn và xây dựng chủ đề STEM tích hợp phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông lẫn điều kiện thực tiễn tại địa phương. Sự kết hợp ấy rất cần thiết: một chủ đề có thể hấp dẫn trên giấy nhưng khó triển khai nếu không gắn với nguồn lực và bối cảnh của trường học. Các học viên còn tiếp cận một số phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực để tổ chức hoạt động STEM. Nhờ vậy, trọng tâm không chỉ nằm ở việc chọn nội dung nào, mà còn ở cách tạo cơ hội để học sinh tham gia, thử nghiệm và kết nối kiến thức. Với giáo viên THCS, đây là phần bồi dưỡng thiết thực, bởi chất lượng dạy học STEM phụ thuộc nhiều vào cách biến chủ đề liên môn thành hoạt động phù hợp với người học.
Câu lạc bộ STEM mở rộng không gian học tập
Chương trình cũng dành nội dung trao đổi cho việc thành lập và tổ chức sinh hoạt câu lạc bộ STEM phù hợp với năng lực, sở thích của học sinh THCS. Đây là lựa chọn đáng khuyến khích: câu lạc bộ có thể tạo thêm không gian để học sinh theo đuổi ý tưởng và hoạt động sáng tạo ngoài khuôn khổ một bài học, đồng thời giúp nhà trường nuôi dưỡng hứng thú với khoa học và kỹ thuật. Trong giai đoạn 2027–2029, dự án Plan dự kiến hỗ trợ các trường thành lập, duy trì câu lạc bộ STEM/Robotic; bổ sung thiết bị, đồ dùng cho phòng học STEM; tổ chức sinh hoạt chuyên môn, giám sát và tư vấn triển khai bài học, dự án. Dự án cũng khuyến khích học sinh, đặc biệt là học sinh nữ, tham gia nghiên cứu khoa học, kỹ thuật và trải nghiệm sáng tạo. Những hỗ trợ nối tiếp này giúp nội dung tập huấn có thêm điều kiện đi vào thực hành.
Giáo viên cốt cán là cầu nối để phương pháp lan tỏa
Việc lựa chọn giáo viên cốt cán cho thấy chương trình đặt trọng tâm vào năng lực triển khai tại trường, chứ không chỉ hoàn thành một đợt tập huấn tập trung. Khi đã được hướng dẫn xây dựng chủ đề, sử dụng phương pháp tích cực và tổ chức câu lạc bộ, nhóm giáo viên này có nền tảng để vận dụng nội dung vào bài học, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm chuyên môn với đồng nghiệp. Vai trò lan tỏa ấy là mắt xích quan trọng nếu dạy học STEM muốn trở thành hoạt động thường xuyên thay vì một sự kiện riêng lẻ. Sự phối hợp giữa Sở Giáo dục và Đào tạo với Văn phòng Plan tại Tuyên Quang, cùng kế hoạch hỗ trợ nhà trường trong các năm tiếp theo, tạo liên kết giữa bồi dưỡng kỹ năng và điều kiện thực hiện. Thành công của chương trình vì thế nên được nhìn ở khả năng giúp giáo viên chuyển kiến thức thành bài học phù hợp, có tính thực tiễn và khơi gợi sự tham gia của học sinh.
