Gần một phần ba thị trường đã chuyển sang xe điện
Xe máy điện là phương tiện hai bánh sử dụng động cơ điện thay cho động cơ đốt trong, và tại Việt Nam, phân khúc này đang nhanh chóng rời vị thế ngách để trở thành một lựa chọn phổ biến trong nhu cầu đi lại. Trong chín tháng đầu năm 2026, người tiêu dùng mua 973.247 xe máy điện, tăng 90,5% so với cùng kỳ; xe điện chiếm 32,2% tổng lượng xe hai bánh bán ra. Báo cáo MotorcyclesData công bố ngày 27/10 ghi nhận toàn thị trường vượt 3,02 triệu chiếc, tăng 25,9%. Đây không còn là câu chuyện tăng trưởng riêng của một phân khúc nhỏ: tốc độ xe điện cao hơn nhiều so với nhịp chung, đủ để tạo sức ép lên trật tự lâu nay do xe xăng chi phối. Tuy nhiên, một phần ba thị trường chưa đồng nghĩa với việc cuộc chuyển đổi đã hoàn tất; đó là tín hiệu rõ ràng rằng cán cân đang dịch chuyển.
Xe điện tăng tốc, xe xăng vẫn giữ phần lớn doanh số
Độ tương phản giữa hai phân khúc mới là điểm đáng chú ý: xe máy xăng bán 2.054.213 chiếc trong chín tháng, tăng 7,2%, còn doanh số xe máy điện tăng 90,5%. Xe xăng vẫn chiếm đa số tuyệt đối về lượng bán, nhưng động lực tăng trưởng đang nằm ở phía điện. Vì thế, thị phần xe điện 32,2% nên được nhìn như một bước ngoặt về hướng đi, không phải bằng chứng rằng xe xăng đã mất vị thế ngay lập tức. Đà tăng có cơ sở thực tế: người mua quan tâm đến chi phí vận hành thấp hơn, bảo dưỡng ít phức tạp hơn và trải nghiệm êm ái; áp lực ô nhiễm không khí tại các đô thị lớn cùng định hướng hạn chế dần xe xăng cũng góp phần thúc đẩy lựa chọn mới. Nếu nhịp tăng được duy trì ổn định, thị trường xe máy điện được kỳ vọng vượt hai triệu chiếc vào năm 2027.
VinFast dẫn đầu xe điện, cuộc đua thương hiệu mở rộng
VinFast là thương hiệu nổi bật nhất trong làn sóng này: hãng đứng thứ hai toàn thị trường xe hai bánh, dẫn đầu phân khúc xe điện và tăng lượng đăng ký 152,1% so với cùng kỳ. Ở bảng xếp hạng tổng thể, Honda vẫn đứng đầu với mức tăng 8,4%, Yamaha ở vị trí thứ ba với 23,2%, còn Yadea xếp thứ tư và tăng 53,4%. Việc hai hãng xe điện góp mặt trong nhóm bốn thương hiệu lớn cho thấy cạnh tranh đã vượt khỏi phạm vi sản phẩm, chuyển sang cuộc đua về công nghệ, dịch vụ và khả năng đáp ứng nhu cầu sử dụng hằng ngày. Dữ liệu kinh doanh của VinFast cũng cho thấy quy mô mở rộng: hãng công bố đã bàn giao 714.006 xe máy điện và xe đạp điện trên toàn cầu trong chín tháng, tăng 204%. Con số này củng cố vị thế của VinFast xe máy điện, nhưng không xóa đi thực tế rằng các đối thủ đang tăng tốc và người mua có thêm lựa chọn.
Thói quen đi lại sẽ quyết định bước chuyển tiếp theo
Với người dùng, sự thay đổi không chỉ nằm trên biểu đồ doanh số. Một người mua xe điện được ghi nhận đánh giá cao cảm giác vận hành êm ái và khả năng chủ động sạc, theo dõi chi phí năng lượng; việc chuyển đổi vẫn đòi hỏi làm quen với cách sử dụng mới. Đây là điểm cần nhìn tỉnh táo: lợi ích về vận hành và chi phí có sức thuyết phục, nhưng lựa chọn phương tiện còn tùy vào thói quen di chuyển và mức độ thuận tiện khi sạc. Vì vậy, gần một triệu xe bán ra không phải lời khẳng định rằng mọi người đi xe máy sẽ sớm bỏ xe xăng. Nó cho thấy ngày càng nhiều người sẵn lòng thử và biến xe điện thành phương tiện thường ngày. Kết luận đáng chú ý nhất là thị trường đang đổi chiều về tốc độ tăng trưởng và vị thế cạnh tranh; để đổi chiều hoàn toàn, trải nghiệm sử dụng thuận tiện phải tiếp tục bắt kịp nhu cầu.
