An toàn số phải bắt đầu từ những tình huống thật
An toàn trên mạng là khả năng nhận biết rủi ro, bảo vệ thông tin và tìm kiếm trợ giúp khi gặp nguy hiểm trong môi trường số. Với học sinh, đây không phải kiến thức phụ mà là kỹ năng sống cần được rèn bằng tình huống gần gũi, chỉ dẫn rõ ràng và sự đồng hành của người lớn.
Hai hoạt động tại Trường THPT Lê Thị Pha và trường nội trú ở Lung Cu cùng hướng tới mục tiêu ấy, nhưng điểm đáng chú ý không chỉ là việc cảnh báo nguy cơ. Các em được trao cách ứng xử cụ thể trước lừa đảo, dụ dỗ hay nội dung gây hại. Cách tiếp cận này thiết thực hơn lời nhắc chung chung “hãy cẩn thận”: học sinh cần biết dấu hiệu nào đáng ngờ, nên làm gì và phải tìm ai khi không tự giải quyết được.
Ở THPT Lê Thị Pha, thông điệp là đừng im lặng
Tại Trường THPT Lê Thị Pha, cán bộ Công an phường 3 Bảo Lộc tuyên truyền, cảnh báo về lừa đảo trực tuyến, giả mạo tài khoản, chiếm đoạt thông tin cá nhân, phát tán hình ảnh riêng tư và hành vi làm quen, dụ dỗ thanh thiếu niên qua mạng. Chương trình hưởng ứng Chiến dịch “Không Một Mình” với thông điệp “Kết nối không tổn thương”, nhấn mạnh rằng gặp nguy hiểm hay bị tổn thương thì học sinh không nên im lặng hoặc chịu đựng một mình.
Các em được hướng dẫn không tùy tiện chia sẻ thông tin cá nhân, ảnh riêng tư, mật khẩu hay mã xác thực; thận trọng khi trò chuyện với người lạ; kiểm chứng đường dẫn và yêu cầu chuyển tiền; đồng thời thiết lập bảo mật tài khoản. Khi có dấu hiệu lừa đảo, đe dọa, bắt nạt hoặc dụ dỗ, học sinh cần lưu bằng chứng và báo cho cha mẹ, thầy cô hoặc công an. Đó là những bước cụ thể giúp kỹ năng số học sinh chuyển thành hành động.
Thông điệp còn mở rộng trách nhiệm sang bạn bè: nhận ra bạn có thể đang bị đe dọa hay xâm hại thì cần quan tâm và lên tiếng. Tự bảo vệ vì thế không đồng nghĩa với tự xoay xở; biết nhờ người đáng tin cậy hỗ trợ cũng là một phần của an toàn trực tuyến.
Sinh hoạt ở Lung Cu đặt trọng tâm vào tương tác
Tại trường Phổ thông Dân tộc Nội trú tỉnh, sáng 23/10, Công an tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo, bộ phận an ninh mạng và Câu lạc bộ Tín nhiệm số tổ chức phát động Chiến dịch “Không Một Mình” năm 2026. Trong khuôn khổ chương trình “Giao lưu với học sinh”, các em có không gian trao đổi trực tiếp với cán bộ công an và những người có ảnh hưởng trên mạng xã hội.
Học sinh được phổ biến kiến thức pháp luật, cách bảo vệ thông tin cá nhân, nhận diện rủi ro an ninh mạng và phòng tránh lừa đảo, đánh lừa cùng nội dung độc hại. Phần hỏi đáp tình huống giúp các em thảo luận cách xử lý và chủ động tìm hỗ trợ. Hình thức tương tác đáng giá vì cho phép học sinh tập suy nghĩ trước khi gặp rủi ro ngoài đời, thay vì chỉ ghi nhớ một danh sách cảnh báo.
Buổi sinh hoạt cũng cho thấy bảo vệ trẻ em trên mạng không thể chỉ giao cho gia đình hoặc nhà trường. Khi lực lượng chuyên môn cùng tham gia, học sinh có thêm cơ hội tiếp cận kiến thức pháp luật và nhận diện thủ đoạn; khi nhà trường phối hợp, nội dung ấy được đưa vào môi trường các em học tập và trao đổi hằng ngày.
Phối hợp mới biến lời cảnh báo thành điểm tựa
Hai hoạt động cùng truyền tải một điều cốt lõi: khi gặp khó khăn hoặc nguy hiểm trên mạng, học sinh nên lên tiếng và tìm người hỗ trợ, bởi các em không phải đối mặt một mình. Ở Lê Thị Pha, thông điệp gắn với việc báo cho gia đình, thầy cô hoặc công an; tại Lung Cu, phần giao lưu và hỏi đáp tạo cơ hội trao đổi về tình huống thực tế.
Đây là hướng giáo dục an toàn trên mạng đáng duy trì: cảnh báo phải đi kèm kỹ năng ứng phó, còn kỹ năng phải gắn với một mạng lưới người lớn sẵn sàng lắng nghe. Sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và lực lượng chuyên môn giúp việc bảo vệ trẻ em không dừng ở một buổi phổ biến, mà trở thành trách nhiệm chung trong cách các em sử dụng internet an toàn, lành mạnh.
