Dầu diesel vượt 30.000 đồng/lít, xăng tăng theo: Mức giá mới và nguyên nhân

Giá mới áp dụng từ 15h ngày 29/10

Đợt điều chỉnh giá xăng dầu ngày 29/10 là lần tăng đồng loạt đối với các mặt hàng nhiên liệu trong nước, áp dụng từ 15h theo quyết định của liên Bộ Công Thương - Tài chính. Mức tăng này đưa giá dầu diesel vượt mốc 30.000 đồng/lít, còn hai loại xăng được điều chỉnh tăng từ 520 đến 660 đồng/lít. Sau hai kỳ giảm liên tiếp, giá xăng quay đầu đi lên; diesel cũng tăng trong kỳ này. Với người đi lại và doanh nghiệp vận tải, đây không chỉ là thay đổi trên bảng giá: nhiên liệu đắt hơn có thể nhanh chóng tạo thêm áp lực cho chi phí vận hành và sản xuất.

Quỹ bình ổn không được sử dụng

Điểm đáng chú ý của kỳ điều hành là Liên Bộ không sử dụng Quỹ bình ổn giá để bù đắp mức tăng của giá cơ sở. Vì không có khoản hỗ trợ từ quỹ trong lần này, biến động chi phí đầu vào được phản ánh trực tiếp hơn vào giá bán lẻ. Đây là lựa chọn khiến người mua cảm nhận rõ hơn đợt tăng, dù quỹ vẫn có số dư: đến hết ngày 30/6, số dư được ghi nhận ở mức hơn 196,28 tỷ đồng. Con số này không đồng nghĩa quỹ sẽ tự động được dùng trong mọi kỳ; quyết định sử dụng hay không vẫn nằm trong cơ chế điều hành. Sau hai phiên giảm trước đó, việc giá bật lên cũng nhắc rằng xu hướng ngắn hạn không đủ để bảo đảm chi phí nhiên liệu ổn định.

Giá thế giới, rủi ro nguồn cung và cách tính trong nước

Đợt tăng phản ánh tác động tổng hợp của giá nhiên liệu quốc tế, nguy cơ gián đoạn nguồn cung và cơ chế điều hành trong nước. Căng thẳng tại Trung Đông cùng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng khiến thị trường nhạy cảm với tin địa chính trị; kỳ vọng Mỹ và Iran nối lại đàm phán sau đó kéo giá dầu thế giới giảm trong phiên 29/10, nhưng chưa xóa được rủi ro nguồn cung. Vì vậy, không thể lấy biến động của một phiên giao dịch để kết luận giá bán lẻ trong nước phải giảm theo. Giá trong nước dựa trên diễn biến giá thành phẩm xăng dầu quốc tế trong cả kỳ tính giá, đồng thời chịu ảnh hưởng của chi phí, thuế và tỷ giá. Nói cách khác, giá dầu vừa giảm trong phiên gần nhất không phủ định các áp lực tích lũy trước đó.

Tác động cuối cùng không dừng ở hóa đơn đổ xăng: nhiên liệu tăng giá có thể gây sức ép lên vận tải, sản xuất và mặt bằng giá hàng hóa. Bởi vậy, diễn biến kế tiếp đáng theo dõi không chỉ là giá dầu quốc tế mà còn là cách điều hành trong nước.

Phương án thuế còn chờ xem xét

Một hướng hỗ trợ đang được rà soát là giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng về 0%, dự kiến áp dụng từ ngày 1/11 đến hết ngày 31/3/2027. Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng giao Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan đánh giá cơ sở pháp lý và tính khả thi; Bộ Tài chính được giao báo cáo cấp có thẩm quyền trước ngày 1/11. Đây mới là phương án cần xem xét, không phải chính sách đã có hiệu lực. Trong lúc chờ quyết định, người tiêu dùng và doanh nghiệp vẫn phải đối mặt với mặt bằng giá vừa được điều chỉnh. Kết luận thẳng thắn là đợt tăng ngày 29/10 cho thấy giá xăng dầu trong nước còn nhạy với rủi ro quốc tế, còn việc không dùng Quỹ bình ổn khiến áp lực lần này truyền trực tiếp hơn tới người mua.