Cụm nguồn điện kết hợp gió và mặt trời
Cụm dự án năng lượng tái tạo tại xã Ia Le, Gia Lai, là tổ hợp bốn nhà máy gồm hai nhà máy điện gió và hai nhà máy điện mặt trời, được thiết kế để khai thác đồng thời hai nguồn năng lượng tự nhiên của khu vực. Ngày 20/11, Tập đoàn Đức Long Gia Lai phối hợp với Tập đoàn Alpha Seven tổ chức lễ động thổ cụm dự án có công suất 160 MW, tổng vốn đầu tư hơn 4.754 tỷ đồng. Quy mô này đáng chú ý không chỉ vì số megawatt được công bố mà còn vì cơ cấu nguồn cân bằng: 80 MW điện gió và 80 MW điện mặt trời. Đây là một bước mở rộng cụ thể cho điện gió Gia Lai và điện mặt trời Gia Lai, thay vì đặt cược toàn bộ vào một công nghệ duy nhất.
| Dự án | Nguồn điện | Công suất | Vốn đầu tư |
|---|---|---|---|
| Ia Blứ 1 – Chư Pưh | Điện gió | 40 MW | Hơn 1.526 tỷ đồng |
| Ia Blứ 2 – Chư Pưh | Điện gió | 40 MW | Hơn 1.516 tỷ đồng |
| Ia Blứ 3 | Điện mặt trời | 40 MW | 856 tỷ đồng |
| Ia Blứ 4 | Điện mặt trời | 40 MW | 855 tỷ đồng |

Tận dụng vùng đất và điều kiện tự nhiên
Lý do chuyển hướng đầu tư bắt nguồn từ hiệu quả sử dụng đất chưa đạt kỳ vọng. Doanh nghiệp cho biết khu vực từng được giao, cho thuê để chuyển đổi rừng nghèo sang trồng cao su, nhưng phần lớn cây chết hoặc phát triển kém vì điều kiện đất đai, thổ nhưỡng không phù hợp; từ đó, phương án điện gió và điện mặt trời được nghiên cứu thay thế. Khu vực khảo sát rộng gần 2.000 ha, có khoảng 2.000–2.600 giờ nắng mỗi năm, bức xạ mặt trời 5,2–5,5 kWh/m²/ngày và tốc độ gió trung bình 6,4–6,8 m/s. Những số liệu này tạo cơ sở cho dự án, nhưng tiềm năng tự nhiên chỉ là điểm khởi đầu: hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào tiến độ xây dựng, đấu nối và cách giảm tác động đến đất đai, môi trường, cộng đồng.
Theo kế hoạch được công bố, các dự án dự kiến khởi công xây dựng vào tháng 12/2026, hoàn thành và vận hành tháng 3/2028. Khi đi vào hoạt động, cụm nhà máy được dự báo sản xuất hơn 400 triệu kWh mỗi năm, với doanh thu trước thuế ước đạt hơn 670 tỷ đồng/năm. Đây là triển vọng đáng kể đối với nguồn cung điện sạch của địa phương, song các con số dự báo cần được nhìn cùng yêu cầu hoàn thành hạ tầng và bảo đảm vận hành an toàn.

Lợi ích địa phương phụ thuộc vào khâu thực hiện
Với người dân Ia Le, ý nghĩa của dự án không nên chỉ được đo bằng sản lượng điện hay quy mô vốn. Doanh nghiệp cam kết bảo đảm tiến độ, an toàn lao động, bảo vệ môi trường, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời tạo việc làm và đóng góp cho cộng đồng. Những cam kết này là phần cần được theo dõi sát trong quá trình triển khai: việc làm có thể đem lại lợi ích trực tiếp, còn quản lý đất và môi trường quyết định liệu dự án có tạo được sự đồng thuận lâu dài hay không. Nếu được thực hiện đúng, cụm dự án có thể giúp Gia Lai thu hút thêm đầu tư vào năng lượng và cải thiện hiệu quả khai thác quỹ đất tại khu vực Tây Nguyên.
Kế hoạch của Đức Long Gia Lai vượt ra ngoài bốn nhà máy: doanh nghiệp dự kiến đầu tư thêm 250 MW điện gió, nâng tổng quy mô tổ hợp lên khoảng 410 MW, với mục tiêu vận hành vào cuối năm 2029. Song song, doanh nghiệp dự kiến triển khai thủ tục cho Trạm biến áp 500 kV Ia Blứ và đường dây đấu nối, hạ tầng thiết yếu để đưa công suất nguồn điện vào hệ thống. Đây là bước tiếp theo có tính quyết định: mở rộng nguồn phát chỉ có ý nghĩa khi lưới điện có khả năng tiếp nhận và giải tỏa công suất.
Cụm dự án tại Ia Le vì thế là một phép thử cho hướng phát triển năng lượng tái tạo ở Gia Lai: lợi thế nắng, gió và cơ cấu nguồn cân bằng tạo nền tảng tốt, nhưng kết quả sẽ phụ thuộc vào tiến độ, hạ tầng đấu nối và trách nhiệm với người dân. Công suất 160 MW là khởi đầu có quy mô; giá trị lâu dài chỉ được chứng minh khi điện sạch được đưa lên lưới và lợi ích địa phương trở thành điều có thể nhìn thấy.







