Đề xuất quy hoạch mới, nhưng chưa đồng nghĩa sân bay sắp hoạt động
Quy hoạch sân bay Lai Châu là phương án phát triển cảng hàng không nội địa dùng chung cho dân dụng và quân sự, được đề xuất theo hai chặng đến năm 2030 và tầm nhìn năm 2050. Cục Hàng không Việt Nam vừa trình Bộ Xây dựng thẩm định, phê duyệt hồ sơ quy hoạch này.
Điểm cần nhìn rõ là đề xuất quy hoạch chưa phải quyết định khởi công. Quy hoạch trước được phê duyệt từ năm 2010, nhưng đến nay chưa có hạng mục nào được xây dựng và cũng chưa cắm mốc giới. Việc rà soát lần này nhằm cập nhật những thay đổi trong quy hoạch quốc gia, địa phương, địa giới hành chính và định hướng kinh tế, du lịch, logistics. Đây là bước cần thiết để dự án có khung pháp lý phù hợp hơn, nhưng người dân chưa thể xem con số công suất tương lai như một cam kết về thời điểm có chuyến bay.
Cấp 4C là nền tảng khai thác ban đầu
Trong giai đoạn 2021–2030, sân bay được đề xuất đạt cấp 4C theo tiêu chuẩn ICAO, đủ khả năng tiếp nhận máy bay Airbus A320, A321 và loại tương đương. Quy mô ban đầu được tính ở mức 300.000 hành khách và 1.000 tấn hàng hóa mỗi năm. Đây là cách tiếp cận có tính thực tế hơn việc xây ngay một nhà ga lớn: hạ tầng được định hình theo năng lực khai thác trước mắt, đồng thời để chỗ cho mở rộng sau này.
Phương án gồm một đường cất hạ cánh dài 2.600 m, rộng 45 m; đoạn đường lăn song song dài khoảng 595 m; và sân đỗ ba vị trí Code C. Nhà ga hành khách cũng được thiết kế cho 300.000 khách mỗi năm, còn khu nhà ga hàng hóa sẽ được đầu tư khi phát sinh nhu cầu. Cấu hình này cho thấy sân bay cấp 4C là nấc khởi đầu của lộ trình, không phải quy mô cuối cùng.
Tăng gấp năm công suất vào năm 2050
Tầm nhìn đến năm 2050, công suất sân bay Lai Châu được đề xuất tăng lên 1,5 triệu hành khách và 5.000 tấn hàng hóa mỗi năm, gấp năm lần mức hành khách ở giai đoạn 2030. Để đạt nấc này, phương án giữ nguyên đường cất hạ cánh và hệ thống đường lăn, nhưng mở rộng sân đỗ từ ba lên khoảng sáu vị trí Code C và nâng cấp nhà ga hành khách.
Cách tăng công suất bằng mở rộng những hạng mục phục vụ trực tiếp nhu cầu khai thác, thay vì thay đổi toàn bộ cấu hình đường bay, giúp lộ trình có tính phân kỳ. Tuy vậy, mục tiêu năm 2050 vẫn phụ thuộc vào nhu cầu đi lại và hàng hóa thực tế; bản quy hoạch tự nó không bảo đảm lượng khách sẽ tăng. Vì thế, 1,5 triệu lượt khách nên được hiểu là năng lực được định hướng, không phải dự báo chắc chắn về sản lượng.
Quỹ đất lớn đặt ra bài toán kết nối và triển khai
Tổng diện tích quy hoạch cho cả hai giai đoạn vượt 171 ha: hơn 140 ha dành cho khu bay dùng chung, hơn 20 ha cho hàng không dân dụng và hơn 11 ha cho đất quân sự. Quy mô này cho thấy dự án không chỉ là nhà ga và đường băng; việc bảo vệ quỹ đất, bố trí kết nối giao thông công cộng và phối hợp giữa các mục đích sử dụng sẽ quyết định khả năng biến bản vẽ thành hạ tầng hữu ích.
Cục Hàng không Việt Nam kiến nghị Bộ Xây dựng tổ chức thẩm định, phê duyệt hồ sơ, đồng thời đề nghị tỉnh cập nhật phương án vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và quy hoạch kết nối giao thông công cộng. Nếu được triển khai đồng bộ, sân bay có thể mở thêm lựa chọn đi lại cho người dân và kết nối Lai Châu với các trung tâm kinh tế, du lịch. Kết luận đáng chú ý là lộ trình đã có các mốc công suất rõ ràng, nhưng thách thức tiếp theo nằm ở phê duyệt, bố trí đất và đầu tư thực tế.
