An toàn bay phải bắt đầu từ ngoài hàng rào
An toàn hàng không quanh sân bay Long Thành là việc nhận diện và kiểm soát những nguy cơ bên ngoài cảng có thể ảnh hưởng đến hoạt động bay, từ ánh sáng gây lóa đến khói bụi, chim và vật nuôi. Chiều 23/10, UBND phường Long Thành và Cảng hàng không quốc tế Long Thành ký quy chế phối hợp về an ninh, an toàn hàng không, phòng cháy chữa cháy, cứu nạn cứu hộ và chuẩn bị khai thác. Đây là bước cần thiết: sân bay không thể tự bảo vệ nếu các rủi ro trong khu dân cư, công trường và tuyến đường lân cận nằm ngoài cơ chế xử lý chung. Quy chế chỉ có giá trị khi trách nhiệm được chuyển thành đầu mối rõ ràng, thông tin đến được đúng nơi và vấn đề phát sinh được xử lý kịp thời.
Thời điểm ký kết cũng có ý nghĩa. ACV đang hoàn thiện công trình và các điều kiện cần thiết, hướng tới khai thác từ ngày 24/12/2026. Khi sân bay chuyển dần từ xây dựng sang vận hành, chuẩn bị đồng bộ về an ninh sân bay, nhân lực và ứng phó khẩn nguy không thể bị xem là phần việc riêng của đơn vị khai thác. Chính quyền địa phương quản lý địa bàn và kết nối với người dân; cảng hàng không nắm các yêu cầu chuyên môn. Hai phía phối hợp tốt sẽ giúp nguy cơ được phát hiện sớm, thay vì chờ đến khi ảnh hưởng trực tiếp tới chuyến bay.
Kiểm soát ánh sáng, bụi và các điểm thu hút chim
Trong bán kính 18,5 km từ điểm quy chiếu sân bay, hai bên phối hợp kiểm soát đèn laser sân bay và đèn công suất lớn, đồng thời rà soát công trường, bãi tập kết vật liệu, bãi rác, hoạt động chăn nuôi và các nguồn khói bụi có thể ảnh hưởng tầm nhìn khi máy bay tiếp cận đường băng. Phạm vi này cho thấy quản lý rủi ro không thể chỉ dừng ở hàng rào. Một chùm sáng chiếu về phía buồng lái, hay khói che khuất tầm nhìn, đều có thể biến hoạt động thường ngày thành nguy cơ an toàn bay. Các điểm thu hút chim và động vật hoang dã trong phạm vi 13 km cũng sẽ được thống kê, kiểm soát. Muốn biện pháp có tác dụng, việc rà soát cần gắn với theo dõi và xử lý cụ thể, chứ không chỉ dừng ở lập danh sách.
Công tác an ninh còn bao gồm kiểm tra hàng rào ranh giới, rà soát 12 đường mòn và lối mở, khắc phục những vị trí chưa khép kín; đồng thời thiết lập đầu mối tiếp nhận thông tin về thiết bị bay không người lái hoạt động gần sân bay suốt 24 giờ. Đây là cách tiếp cận đúng vì rủi ro thường đan xen: một lối mở có thể tạo điều kiện xâm nhập, còn UAV hoặc ánh sáng mạnh có thể gây gián đoạn hoạt động bay. Việc phối hợp cần giúp thông tin từ người dân đến được lực lượng có khả năng kiểm tra và xử lý, thay vì để cảnh báo dừng lại ở mức tuyên truyền.
Trách nhiệm địa phương hiện rõ trong đời sống thường ngày
Quy chế chỉ thành công khi người dân hiểu các hành vi cần tránh và biết cách báo tin. Hai bên dự kiến tuyên truyền tại trường học, khu dân cư, nhất là khu vực giáp ranh: không chiếu laser vào buồng lái, thả diều, bóng bay, đèn trời hay UAV gần sân bay; không đốt rác gây khói và không thả rông vật nuôi gần hàng rào an ninh. Đây không phải những quy định xa lạ với đời sống địa phương, nên thông điệp cần cụ thể, dễ nhớ và gắn với hướng dẫn báo sự cố. Chính quyền phường có vai trò đặc biệt ở đây: kết nối quy định chuyên môn của cảng với thói quen và hoạt động thực tế trong cộng đồng.
Phối hợp còn mở rộng đến giao thông trên các tuyến T1, T2 và đường dân sinh, cũng như sơ cứu, phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ. Hai bên dự kiến triển khai thử nghiệm vận hành sân bay (ORAT) liên tục từ tháng 9 đến tháng 12/2026, trước mục tiêu đưa sân bay vào khai thác ngày 24/12/2026. Địa phương cũng tham gia điều tiết giao thông, kết nối cơ sở y tế và vận động tình nguyện viên phục vụ các đợt thử nghiệm. Song song với đó là cung cấp thông tin tuyển dụng, tư vấn nghề và tạo điều kiện để lao động địa phương, trong đó có người dân thuộc các hộ bị thu hồi đất, tiếp cận việc làm tại sân bay. Một cộng đồng được thông tin và có cơ hội tham gia sẽ là đối tác an toàn tốt hơn.
Phối hợp phải trở thành năng lực vận hành
Sân bay Long Thành không thể bảo đảm an toàn chỉ bằng thiết bị và quy trình bên trong cảng. Những việc như kiểm soát ánh sáng, rà công trường và bãi rác, giữ thông thoáng đường tiếp cận, ứng phó y tế hay xử lý UAV đều phụ thuộc vào sự kết nối giữa đơn vị khai thác với chính quyền địa phương. Vì vậy, quy chế ký kết là nền tảng, không phải đích đến. Giá trị thực tế sẽ được đo bằng tốc độ trao đổi thông tin, sự rõ ràng về trách nhiệm và khả năng xử lý nguy cơ ngay tại địa bàn. Khi các bên biến cam kết thành việc làm thường xuyên, an ninh sân bay mới được củng cố từ cả bên trong lẫn khu vực xung quanh.
