Khi di sản trở thành chất liệu học tiếng Anh
Dạy tiếng Anh gắn với di sản là cách tổ chức bài học để học sinh dùng ngoại ngữ tìm hiểu, diễn đạt và trân trọng những giá trị văn hóa ngay tại nơi mình sống. Hướng đi này biến kiến thức trong sách thành điều có thể khám phá và chia sẻ, thay vì chỉ ghi nhớ từ vựng, cấu trúc.
Ngày 28/10, Trường THCS Trương Công Định, phường Lê Chân, Hải Phòng, tổ chức chuyên đề chuyên môn kết hợp hoạt động Đoàn - Đội cấp thành phố trong năm học 2026–2027, với chủ đề tìm hiểu lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân qua tiết học dự án tiếng Anh lớp 8. Giá trị của hoạt động không nằm ở việc đưa một chủ đề địa phương vào lớp học cho mới lạ, mà ở chỗ học sinh có lý do thực tế để sử dụng tiếng Anh: tìm thông tin, trao đổi và giới thiệu điều mình biết về quê hương.
Học ngoại ngữ bằng cách chủ động khám phá
Trong tiết dạy minh họa do cô Bùi Thị Khánh Huyền cùng học sinh lớp 8B3 thực hiện, phương pháp dạy học theo dự án khuyến khích các em chủ động tìm hiểu thông tin, trao đổi và trình bày kiến thức về lễ hội bằng tiếng Anh. Đây là thay đổi đáng kể so với kiểu học thiên về tiếp nhận một chiều: học sinh phải huy động ngôn ngữ để làm một việc cụ thể, qua đó có thêm cơ hội luyện nghe, nói, đọc và viết trong bối cảnh giao tiếp tự nhiên.
Cách học ấy còn đòi hỏi các em lựa chọn thông tin, phối hợp với bạn và trình bày ý tưởng. Ngoại ngữ vì thế không còn là mục tiêu trừu tượng, mà trở thành công cụ để hoàn thành dự án. Chuyên đề cũng tạo dịp để cán bộ quản lý và giáo viên dự giờ, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về tổ chức học tập dự án, tích hợp nội dung địa phương và ứng dụng công nghệ. Những năng lực này không thay thế nền tảng ngôn ngữ, nhưng giúp học sinh biết dùng kiến thức trong một tình huống có ý nghĩa.
Tìm hiểu lịch sử để thêm gắn bó với quê hương
Chọn lễ hội Nữ tướng Lê Chân làm chủ đề có ý nghĩa riêng với học sinh đất Cảng. Gắn với vùng An Biên xưa, Nữ tướng Lê Chân là nhân vật lịch sử thời Hai Bà Trưng; lễ hội truyền thống mang tên bà là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Khi học sinh tìm hiểu câu chuyện ấy rồi diễn đạt bằng tiếng Anh, văn hóa địa phương không còn đứng ngoài chương trình học mà trở thành một phần của trải nghiệm lớp học.
Đây là điểm mạnh đáng chú ý của giáo dục di sản: học sinh vừa rèn ngoại ngữ, vừa có cơ hội hiểu vì sao những ký ức và tập quán của quê hương cần được gìn giữ. Tri thức gắn với cảm xúc và trải nghiệm thường dễ nhớ, dễ vận dụng hơn lời giới thiệu đơn thuần. Quan trọng hơn, việc tự mình tìm hiểu và kể lại câu chuyện địa phương có thể nuôi dưỡng tình yêu quê hương, niềm tự hào lịch sử và ý thức trân trọng di sản.
Đổi mới có ý nghĩa khi kiến thức bước ra khỏi sách
Phó hiệu trưởng Vũ Thị Thúy cho biết chuyên đề cụ thể hóa yêu cầu đổi mới giáo dục theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời gắn với kế hoạch của Hải Phòng về tăng cường dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Bối cảnh ấy khiến mô hình này có ý nghĩa vượt ra ngoài một tiết học minh họa: đổi mới cần được thể hiện bằng những hoạt động giúp học sinh thực hành, chứ không chỉ bằng mục tiêu trên giấy.
Một dự án về di sản không thể thay thế toàn bộ việc học tiếng Anh, nhưng có thể làm cho mục tiêu học tập cụ thể và gần gũi hơn. Khi học sinh dùng ngoại ngữ để kể về nơi mình thuộc về, các em đồng thời tập giao tiếp và nhận ra giá trị của văn hóa quanh mình. Đó là lý do bài học tại Trường THCS Trương Công Định đáng được nhìn nhận như một hướng đi thiết thực: đưa tiếng Anh vào đời sống, còn di sản vào lớp học.
