Di sản địa phương trở thành nội dung học tập
Dạy tiếng Anh lớp 8 qua dự án văn hóa địa phương là cách tổ chức bài học để học sinh dùng ngoại ngữ tìm hiểu, xử lý và giới thiệu những giá trị lịch sử gần gũi với nơi mình sống. Sáng 28/10, Trường THCS Trương Công Định, phường Lê Chân, Hải Phòng, tổ chức chuyên đề cấp thành phố với chủ đề khám phá lễ hội truyền thống nữ tướng Lê Chân qua tiết học dự án tiếng Anh lớp 8. Đây là hướng đi đáng chú ý: thay vì để tiếng Anh chỉ nằm trong bài tập ngữ pháp, nhà trường đặt ngôn ngữ vào một câu chuyện mà học sinh có lý do để tìm hiểu và kể lại. Chuyên đề cũng cụ thể hóa định hướng tăng cường dạy, học ngoại ngữ và từng bước đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.
Học bằng cách tìm hiểu và trình bày
Trong tiết dạy minh họa do cô Bùi Thị Khánh Huyền hướng dẫn cùng học sinh lớp 8B3, lễ hội Lê Chân trở thành chủ đề để các em vận dụng kiến thức tiếng Anh tìm hiểu và giới thiệu lịch sử, văn hóa quê hương. Học tiếng Anh qua dự án có giá trị ở chỗ học sinh không chỉ tiếp nhận thông tin sẵn có: các em chủ động khám phá, chọn lọc tư liệu, phối hợp và trình bày ý tưởng. Quá trình ấy tạo thêm ngữ cảnh thực tế để luyện nghe, nói, đọc, viết, đồng thời rèn kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin. Khi ngôn ngữ được dùng để truyền đạt điều mình hiểu, việc học có mục đích rõ hơn và cơ hội tương tác cũng tự nhiên hơn. Đây là điểm mạnh của bài học: tiếng Anh là công cụ để khám phá, không chỉ là nội dung cần ghi nhớ.
Kể câu chuyện quê hương từ di sản
Nữ tướng Lê Chân gắn với thời Hai Bà Trưng, công cuộc khai khẩn, lập làng và hình thành vùng An Biên xưa, nay là Hải Phòng. Lễ hội truyền thống thờ bà được xem là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia và là niềm tự hào của người dân thành phố. Đưa di sản ấy vào bài học giúp giáo dục văn hóa địa phương gắn với việc làm cụ thể: học sinh tìm hiểu rồi dùng ngoại ngữ để giới thiệu những điều có ý nghĩa với cộng đồng mình. Cách tiếp cận này có sức thuyết phục hơn việc tách bài học lịch sử khỏi hoạt động giao tiếp, bởi các em vừa hiểu thêm về nhân vật và vùng đất, vừa có chất liệu để thực hành tiếng Anh. Từ lớp học, câu chuyện quê hương có thể trở thành nội dung để học sinh chia sẻ với bạn bè quốc tế.
Một hướng dạy học đáng nhân rộng
Chuyên đề còn tạo diễn đàn để cán bộ quản lý, giáo viên tiếng Anh và người phụ trách hoạt động Đội ở các trường THCS trao đổi kinh nghiệm; dự giờ và thảo luận giúp họ đánh giá cách tổ chức dự án, tích hợp nội dung địa phương và ứng dụng công nghệ. Giá trị của mô hình vì thế không chỉ nằm ở một tiết học sinh động, mà còn ở cách nối kiến thức trên lớp với trải nghiệm, kỹ năng và ý thức gìn giữ di sản. Tuy vậy, trọng tâm cần giữ là chất lượng tìm hiểu và sử dụng tiếng Anh có mục đích, không biến lễ hội thành phông nền trang trí cho bài giảng. Khi học sinh hiểu điều mình kể và có thể diễn đạt điều đó bằng ngoại ngữ, bài học mới đồng thời bồi đắp năng lực giao tiếp, niềm tự hào quê hương và sự trân trọng lịch sử.
