Quy định áp dụng cho những ai?
Thông tư 90/2026/TT-BGDĐT quy định chế độ làm việc của nhân sự hỗ trợ giáo dục đại học, gồm trợ giảng, nghiên cứu viên và nhân sự hỗ trợ giảng dạy, với thời lượng 40 giờ mỗi tuần và lịch làm được bố trí linh hoạt theo nhiệm vụ chuyên môn. Đây là căn cứ chung để các trường quản lý và sắp xếp đội ngũ theo vị trí việc làm, thay vì chỉ dựa vào tên chức danh hoặc phân công chung.
Phạm vi của quy định vì thế không chỉ là giờ làm việc đại học. Thông tư còn xác định tiêu chuẩn đào tạo, năng lực chuyên môn, nghiệp vụ và nhiệm vụ tương ứng với từng nhóm nhân sự hỗ trợ đại học. Cách tiếp cận theo vị trí giúp trường xác định rõ người đảm nhiệm công việc cần đáp ứng điều gì, đồng thời hạn chế giao nhiệm vụ không tương xứng với chuyên môn. Đây là hướng quản lý hợp lý: trách nhiệm rõ hơn sẽ tạo nền tảng cho hoạt động đào tạo và nghiên cứu chuyên nghiệp hơn.
40 giờ mỗi tuần, nhưng không nhất thiết theo một lịch cứng
Con số 40 giờ là chuẩn thời lượng, không có nghĩa mọi trường phải xếp lịch giống nhau. Căn cứ đặc thù ngành đào tạo, lĩnh vực nghiên cứu và điều kiện tổ chức, người đứng đầu cơ sở giáo dục đại học quy định cụ thể cách phân bổ thời gian. Điều này phù hợp với công việc có nhịp độ khác nhau: hỗ trợ lớp học, phục vụ hoạt động nghiên cứu hay chuẩn bị các nhiệm vụ giảng dạy không phải lúc nào cũng diễn ra theo cùng một khung giờ.
Sự linh hoạt chỉ có ý nghĩa khi đi kèm giới hạn và trách nhiệm rõ ràng. Nghỉ phép thực hiện theo pháp luật và cần được bố trí phù hợp với kế hoạch của trường để không ảnh hưởng nhiệm vụ đã giao. Tổng giờ làm thêm không được vượt giới hạn của pháp luật lao động, còn tiền lương làm thêm được thanh toán theo quy định. Vì vậy, trường có quyền chủ động sắp lịch, nhưng không thể xem tính linh hoạt là lý do để kéo dài thời gian làm việc tùy ý.
Chuẩn hóa vị trí, bảo đảm quyền lợi khi chuyển tiếp
Thông tư đặt yêu cầu về công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và ngoại ngữ đối với cả ba nhóm nhân sự. Đây là tín hiệu cho thấy vai trò hỗ trợ trong đại học ngày càng đòi hỏi năng lực cập nhật, không chỉ hoàn thành các đầu việc hành chính hay chuyên môn quen thuộc. Tuy nhiên, chuẩn mới cần được triển khai cùng kế hoạch bồi dưỡng thực tế; nếu không, yêu cầu nâng năng lực có thể trở thành áp lực thay vì công cụ phát triển đội ngũ.
Quy định chuyển tiếp giúp tránh xáo trộn nhân sự ngay lập tức. Người đã được bổ nhiệm chức danh trợ giảng trước ngày 1/1/2026 được bảo lưu chế độ phụ cấp đang áp dụng đến hết ngày 31/12/2026. Người đã được tuyển dụng hoặc ký hợp đồng trước khi Thông tư có hiệu lực nhưng chưa đủ tiêu chuẩn mới vẫn có thể tiếp tục làm việc; việc đào tạo, bồi dưỡng để đáp ứng yêu cầu vị trí được thực hiện theo pháp luật và quy chế của cơ sở.
Hiệu lực từ ngày 7/12/2026
Thông tư 90/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực từ ngày 7/12/2026. Từ thời điểm đó, các trường cần cụ thể hóa cách phân bổ 40 giờ theo đặc thù công việc, đồng thời làm rõ nhiệm vụ và tiêu chuẩn của từng vị trí. Với người lao động, điểm cần theo dõi không chỉ là tổng số giờ mỗi tuần mà còn là lịch làm, cách ghi nhận giờ làm thêm và việc thực hiện quyền nghỉ phép.
Quy định mới tạo được điểm cân bằng cần thiết: có chuẩn chung để bảo đảm thời lượng làm việc, nhưng vẫn để cơ sở giáo dục chủ động tổ chức nhân lực theo chuyên môn. Giá trị của cách làm này phụ thuộc vào việc áp dụng minh bạch, nhất quán và tôn trọng giới hạn lao động. Nếu làm được điều đó, chuẩn 40 giờ sẽ là căn cứ bảo vệ quyền lợi và nâng chất lượng tổ chức đào tạo, nghiên cứu, chứ không chỉ là một con số trên giấy.
