Mở thêm cửa huy động vốn dài hạn
Vốn dài hạn là nguồn tài chính có kỳ hạn phù hợp để triển khai các dự án hạ tầng, năng lượng và phát triển kinh tế cần nhiều năm mới hoàn vốn, đồng thời giúp giảm lệ thuộc vào các kênh vốn ngắn hạn. Đây là hướng hợp tác đáng chú ý từ chuyến công tác Nhật Bản của Bộ trưởng Tài chính Ngô Văn Tuấn: ngày 10/11/2026, ông làm việc với lãnh đạo Tập đoàn Chứng khoán Daiwa và ông Maeda Tadashi, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Ngân hàng Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JBIC). Hai bên trao đổi về huy động vốn, phát triển thị trường vốn và thu hút đầu tư vào hạ tầng, năng lượng. Những cuộc gặp này không tự động tạo ra dòng vốn mới, nhưng mở cơ hội kết nối nhà đầu tư, định chế tài chính và các dự án Việt Nam đang cần nguồn lực dài hơi.
Áp lực huy động vốn xuất phát từ mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn 2026–2030, đi cùng nhu cầu lớn hơn về đầu tư trung và dài hạn. Vì vậy, thước đo thành công không nên dừng ở số cuộc tiếp xúc: điều quan trọng là biến trao đổi thành cơ chế tài chính khả thi, dự án đủ sức hấp dẫn và kênh huy động có chi phí, rủi ro được quản lý tốt.
Daiwa và JBIC: hai vai trò bổ trợ
Daiwa có thể giúp mở rộng cầu nối giữa thị trường tài chính Việt Nam và nhà đầu tư Nhật Bản, đồng thời hỗ trợ chia sẻ kinh nghiệm về hiện đại hóa thị trường vốn, quản trị, đào tạo và đa dạng hóa kênh huy động quốc tế. Bộ trưởng đề nghị tập đoàn tiếp tục thúc đẩy dòng vốn dài hạn, chất lượng cao và tăng kết nối giữa doanh nghiệp, định chế tài chính hai nước. Đây là phần việc có ý nghĩa với thị trường vốn Việt Nam: một thị trường sâu hơn cần không chỉ thêm nhà đầu tư mà còn cần thông tin minh bạch, năng lực chuyên môn và chuẩn quản trị đáng tin cậy.
JBIC có vai trò khác: kết nối đầu tư Nhật Bản với các dự án chiến lược và xem xét những giải pháp tài chính phù hợp. Chủ tịch Maeda Tadashi khẳng định ngân hàng sẽ tiếp tục đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm, cung cấp giải pháp linh hoạt và thúc đẩy doanh nghiệp Nhật mở rộng hoạt động tại Việt Nam. Với JBIC Việt Nam, giá trị không chỉ nằm ở khả năng cấp vốn mà còn ở tư vấn cấu trúc huy động, quản trị rủi ro và thiết kế cơ chế phù hợp quy định trong nước.
Trái phiếu Samurai và dòng vốn Nhật Bản
Đề xuất thúc đẩy trái phiếu Samurai—trái phiếu bằng đồng yen phát hành trên thị trường Nhật Bản—là một hướng đáng theo dõi vì có thể mở rộng cơ sở nhà đầu tư và đa dạng hóa nguồn huy động của Chính phủ. Các cuộc làm việc tập trung vào kế hoạch huy động vốn quốc tế, trong đó có khả năng phát hành loại trái phiếu này; chương trình tiếp xúc nhà đầu tư tại Nhật nối tiếp hoạt động tương tự ở Mỹ tháng 10/2026. Một điểm then chốt là bảo lãnh của JBIC, được nhà đầu tư quan tâm như yếu tố có thể hỗ trợ cân nhắc, nhất là với đợt phát hành đầu tiên.
Tuy nhiên, phát hành chỉ là một lựa chọn, không phải đích đến. Việt Nam cần cân nhắc điều kiện thị trường, kỳ hạn, chi phí và rủi ro trước khi chọn cấu trúc phù hợp. Trao đổi với nhà đầu tư có ích chính vì giúp kiểm nghiệm nhu cầu thực tế, thay vì xem một kênh vốn mới là lời giải mặc định. Hai bên thống nhất tiếp tục trao đổi thông tin để hỗ trợ nghiên cứu phương án huy động phù hợp.
Vốn dài hạn phải đi cùng dự án có sức lan tỏa
Hạ tầng đồng bộ và chuyển dịch năng lượng cần nguồn lực bền bỉ, bởi tiến độ dự án và lợi ích kinh tế thường kéo dài qua nhiều năm. Bộ trưởng đề nghị JBIC phối hợp xây dựng cơ chế tài chính linh hoạt cho hạ tầng và năng lượng; Việt Nam cũng kỳ vọng thu hút vốn Nhật Bản vào năng lượng xanh, hạ tầng thông minh, bán dẫn và điện tử công nghệ cao. Các sáng kiến AZEC và POWERR Asia được nhắc đến trong bối cảnh chuỗi cung ứng biến động, với mục tiêu tăng khả năng chống chịu năng lượng và ứng phó biến đổi khí hậu.
Với người dân, lợi ích của nguồn vốn dài hạn sẽ thể hiện qua hạ tầng tốt hơn, nguồn cung năng lượng đáng tin cậy hơn và cơ hội việc làm từ các dự án có liên kết với doanh nghiệp trong nước. Nhưng vốn chỉ tạo giá trị khi dự án được lựa chọn minh bạch, triển khai hiệu quả và có khả năng kéo doanh nghiệp Việt tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Daiwa và JBIC có thể mở thêm những cánh cửa tài chính; trách nhiệm biến cơ hội thành công trình và năng lực sản xuất vẫn thuộc về cả hai phía. Đó mới là thước đo thực chất của hợp tác.
