Thêm lối vào nghề giáo
Bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm là chương trình trang bị kiến thức và kỹ năng nghề dạy học cho người có chuyên môn phù hợp nhưng chưa được đào tạo sư phạm, nhằm giúp họ đủ điều kiện hướng tới công việc giáo viên phổ thông. Ngày 23/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 91/2026/TT-BGDĐT, quy định chương trình này và thay thế các quy định trước đó về bồi dưỡng người có bằng đại học ở lĩnh vực phù hợp. Điểm đáng chú ý không chỉ là một chương trình mới, mà là việc mở rộng nguồn tuyển trong bối cảnh nhiều trường khó tìm đủ giáo viên. Quy định cũ tập trung vào người đã tốt nghiệp đại học, khiến sinh viên ngành ngoài sư phạm phải chờ ít nhất một năm sau tốt nghiệp mới có thể lấy chứng chỉ để tham gia tuyển dụng. Mở thêm lối tiếp cận có thể giúp rút ngắn quãng chờ và đưa người có chuyên môn đến gần lớp học hơn.
Ai có thể tham gia chương trình?
Thông tư 91 mở rộng đối tượng gồm người có bằng cao đẳng trở lên và người đang học chương trình cao đẳng hoặc cao hơn, đã tích lũy ít nhất 70% khối lượng học tập, trong lĩnh vực phù hợp với môn dự định giảng dạy. Các lĩnh vực được nêu gồm Mỹ thuật, Âm nhạc, Nghệ thuật, ngoại ngữ ở cấp tiểu học, Công nghệ thông tin, Công nghệ và tiếng dân tộc thiểu số. Đây là thay đổi có ý nghĩa thực tế: thay vì chỉ trông vào người đã tốt nghiệp đại học, hệ thống có thể tiếp cận cả người học gần hoàn tất chương trình và người đã có bằng cao đẳng. Tuy nhiên, mở rộng điều kiện đầu vào không đồng nghĩa hạ thấp chuẩn nghề nghiệp; chương trình vẫn phải trang bị năng lực sư phạm cần thiết để người học có thể tổ chức dạy học và giáo dục.
Rút ngắn thời gian, tăng tính linh hoạt
Chương trình mới giảm khối lượng từ 35 tín chỉ ở cấp tiểu học và 34 tín chỉ ở cấp trung học cơ sở hoặc trung học phổ thông xuống còn 32 tín chỉ, gồm 12 tín chỉ kiến thức chung và 20 tín chỉ kiến thức chuyên ngành, thực hành sư phạm. Thời gian đào tạo được quy định từ tối thiểu 6 tháng đến tối đa 18 tháng. Người học có thể đăng ký bồi dưỡng ở một hoặc nhiều cấp nếu đáp ứng yêu cầu; kết quả học tập có thể được công nhận, chuyển đổi hoặc miễn học phần dựa trên đối sánh. Người đang đi làm cũng có thể kéo dài thời gian thực tập. Những điều chỉnh này giúp chương trình linh hoạt hơn với các hoàn cảnh khác nhau. Nhưng rút ngắn thời gian chỉ có ích nếu chất lượng thực hành và đánh giá năng lực vẫn đủ chặt chẽ; mục tiêu bổ sung người không nên lấn át yêu cầu chuẩn bị giáo viên có thể đứng lớp.
Mục tiêu là giải quyết thiếu giáo viên
Lý do cấp thiết nhất của thay đổi là khó khăn trong thu hút nhân lực, đặc biệt ở các môn chuyên biệt như Âm nhạc, Mỹ thuật và Công nghệ thông tin đang thiếu ứng viên. Vì vậy, mở rộng bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm là một bước nhằm tăng nguồn tuyển và chuẩn bị giáo viên sớm hơn, chứ không phải lời giải tức thời cho mọi vị trí còn trống. Thông tư cũng thống nhất cấu trúc chương trình, đồng thời quy định kiến thức chuyên ngành và thực hành sư phạm theo từng cấp học; chuẩn đầu ra có chỉ báo đánh giá để làm căn cứ xây dựng đề cương và đánh giá kết quả. Các khóa đào tạo đã bắt đầu trước ngày thông tư có hiệu lực tiếp tục thực hiện theo quy định tại Thông tư 11 và Thông tư 12. Hiệu quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào việc địa phương tuyển dụng được người học phù hợp và bố trí họ đúng môn, đúng nơi đang thiếu.
