Cây cầu là phép thử tiến độ của toàn tuyến
Metro Bến Thành – Cần Giờ là tuyến đường sắt dài 54 km nối khu vực trung tâm TP.HCM với Cần Giờ, dự kiến đưa vào khai thác thương mại tháng 12/2029. Cây cầu dây văng qua sông Soài Rạp đang thi công nền móng và hướng tới hoàn thành vào năm 2028. Đây không chỉ là một hạng mục nổi bật trên công trường: tiến độ cầu sẽ là phép thử quan trọng cho khả năng đưa một tuyến dài, phần lớn đi trên cao, đến đích đúng hạn. Giữa tháng 10/2026, nhiều thiết bị chuyên dụng đã hoạt động tại đoạn sông giáp Nhà Bè và Bình Khánh. VinSpeed thông báo kế hoạch triển khai đồng loạt các hạng mục trọng điểm từ ngày 30/10/2026. Tín hiệu thi công vì thế đã rõ, nhưng từ nền móng đến vận hành còn là chặng dài.
Cầu Soài Rạp đặt ra bài toán kỹ thuật lớn
Theo thiết kế, cầu Soài Rạp dài khoảng 920 m, dùng kết cấu dây văng với nhịp chính 360 m. Công trình phải bảo đảm luồng thông thuyền rộng 242 m và tĩnh không 55 m để không cản trở tàu thuyền trên tuyến hàng hải. Quy mô ấy giải thích vì sao tiến độ cầu đáng được theo dõi sát: thi công trên sông đòi hỏi xử lý nền móng, tổ chức vận chuyển thiết bị và phối hợp nhiều mũi công trường. Đến giữa tháng 10, đơn vị thi công đang khoan cọc nhồi, kiểm tra chất lượng cọc bằng siêu âm và chuẩn bị bước tiếp theo là xây dựng trụ cầu chính. Mục tiêu hoàn thành vào năm 2028 là cột mốc then chốt, song bản thân cột mốc chưa bảo đảm toàn tuyến sẽ sẵn sàng chở khách. Cần nhìn cầu như một phần của chuỗi công việc liên kết, không phải biểu tượng tiến độ đứng riêng.
Từ công trường đến chuyến tàu đầu tiên
Báo cáo nghiên cứu khả thi được cơ quan chuyên môn thẩm định ngày 2/10 và phê duyệt ngày 12/10/2026. Sau bước này, kế hoạch là triển khai đồng thời hầm, cầu cạn, ga Bến Thành, ga Cần Giờ, depot, trung tâm điều hành cùng hệ thống điện, thông tin, tín hiệu và thu soát vé. Độ phức tạp nằm ở chỗ các hạng mục phải hoàn thiện ăn khớp: một cây cầu xong sớm không thể bù cho ga, thiết bị hay hệ thống vận hành chậm tiến độ. Theo kế hoạch công bố, tuyến dự kiến khai trương và vận hành thương mại vào tháng 12/2029. Trong khi đó, thông tin về mục tiêu hoàn thành cuối năm 2028 xuất hiện song song với mốc khai thác 2029. Cách hiểu hợp lý là phân biệt cột mốc hoàn thành xây dựng với thời điểm bắt đầu chở khách; tiến độ thực tế cần được đánh giá qua từng bước nghiệm thu và chuẩn bị vận hành.
Lời hứa 13 phút phải đi cùng vận hành đáng tin
Với hành khách, thước đo cuối cùng không phải chiều dài cầu mà là chuyến đi có nhanh, đều và thuận tiện hay không. Dự án dự kiến rút thời gian từ Bến Thành đến Cần Giờ còn khoảng 13 phút và chạy với tần suất 5 phút mỗi chuyến. Kế hoạch khai thác nêu sáu đoàn tàu, hoạt động từ 6 giờ đến 23 giờ mỗi ngày. Nếu các thông số này trở thành dịch vụ ổn định, đường sắt Cần Giờ có thể mở ra lựa chọn đi lại công cộng mới giữa trung tâm thành phố và khu vực phía Nam. Nhưng tần suất dày cũng đòi hỏi hệ thống tín hiệu, điều hành và thu soát vé vận hành đồng bộ; quãng chạy ngắn chỉ có ý nghĩa khi hành khách tiếp cận ga thuận tiện. Bởi vậy, tiến độ cầu Soài Rạp rất đáng chú ý, song đánh giá thành công phải bao quát cả tuyến và chất lượng khai thác.
Tiến độ cần được chứng minh bằng từng cột mốc
Metro Bến Thành – Cần Giờ đang chuyển từ kế hoạch sang thi công đồng loạt, còn cầu Soài Rạp đã bước vào phần nền móng. Đó là tín hiệu đáng kể, nhất là với một công trình đường sắt phải vượt sông và kết nối nhiều hạng mục trên toàn tuyến. Tuy nhiên, giữa mục tiêu hoàn thành cầu năm 2028 và vận hành thương mại tháng 12/2029 còn hàng loạt việc phải làm: hoàn tất kết cấu, lắp đặt hệ thống, kiểm tra an toàn và chuẩn bị khai thác. Vì thế, nên xem mốc 5 phút mỗi chuyến và hành trình 13 phút là cam kết cần được kiểm chứng qua tiến độ lẫn chất lượng dịch vụ, thay vì chỉ là con số hấp dẫn trên giấy. Kết luận rõ ràng: cây cầu đang thành hình, nhưng thành công của tuyến chỉ được xác nhận khi toàn bộ hệ thống đưa hành khách đến Cần Giờ đúng hẹn và đáng tin cậy.
