Thêm bác sĩ tại chỗ, thêm lựa chọn cho người dân
Bác sĩ trạm y tế là bác sĩ được bố trí làm việc tại tuyến chăm sóc gần cộng đồng, nơi người dân có thể khám, xử trí vấn đề sức khỏe thông thường và được theo dõi lâu dài mà không phải bắt đầu từ bệnh viện tuyến trên. Đây là mắt xích thiết yếu để việc khám chữa bệnh ban đầu thuận tiện và liên tục hơn. Ngày 28-10, ngành y tế TP.HCM triển khai đợt luân phiên đầu tiên trong năm 2026, đưa 79 bác sĩ đa khoa và chuyên khoa có kinh nghiệm đến 37 trạm y tế đang thiếu nhân lực. Theo kế hoạch, bác sĩ đến từ 39 bệnh viện và trung tâm y tế khu vực; mỗi trạm được bảo đảm có ít nhất 5 bác sĩ. Quy mô này đáng chú ý, nhưng ý nghĩa lớn hơn nằm ở việc đưa chuyên môn đến gần nơi người dân sinh sống.
Lợi ích thiết thực: bớt đi xa, theo dõi bệnh đều hơn
Với người mắc bệnh mạn tính, khoảng cách đến bệnh viện không chỉ là bất tiện một lần mà có thể khiến việc tái khám, điều chỉnh điều trị và theo dõi sức khỏe trở nên nặng nề. Khi bác sĩ chuyên khoa có mặt tại trạm y tế TP.HCM, người dân có thêm lựa chọn khám gần nhà, giảm thời gian và công sức di chuyển. Một bệnh nhân tăng huyết áp cho biết việc được khám tại địa phương giúp người bệnh mạn tính yên tâm hơn và tránh phải lên bệnh viện tuyến trên thường xuyên. Các bác sĩ luân phiên không chỉ khám, chữa bệnh mà còn quản lý bệnh không lây nhiễm, xử trí cấp cứu ban đầu và tham gia phòng, chống dịch khi cần. Họ cũng hướng dẫn nhân viên tại chỗ, chuyển giao kỹ thuật, kết nối hội chẩn và chuyển tuyến. Như vậy, lợi ích không dừng ở buổi khám mà có thể hình thành quá trình chăm sóc liên tục.
Niềm tin mới cần đi cùng năng lực bền vững
Đưa bác sĩ bệnh viện về cơ sở là bước đi cần thiết, nhưng không thể xem số lượt luân phiên là thước đo thành công. Người dân sẽ tin trạm y tế hơn khi được khám đúng nhu cầu, theo dõi có kết quả và được chuyển lên tuyến phù hợp khi tình trạng vượt quá khả năng xử trí. Chương trình cũng cần để lại năng lực tại chỗ: nhân viên được hướng dẫn, kỹ thuật được duy trì, và bệnh án được theo dõi qua thời gian. Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM Nguyễn Văn Vĩnh Châu nhấn mạnh: “Bệnh viện đến để trạm y tế làm được, không phải để làm thay trạm.” Nhận định này nêu đúng phép thử của chương trình. Bác sĩ đa khoa và chuyên khoa có thể tạo cú hích, nhưng hiệu quả lâu dài phụ thuộc vào trang thiết bị phù hợp, phối hợp chuyên môn và khả năng duy trì dịch vụ sau khi đợt luân phiên kết thúc.
Giảm tải tuyến trên bắt đầu từ chăm sóc ban đầu đáng tin
Khi bệnh mạn tính ngày càng phổ biến và dân số già hóa, dồn phần lớn nhu cầu khám chữa bệnh lên bệnh viện lớn vừa bất tiện cho người dân, vừa làm trầm trọng thêm tình trạng quá tải. Y tế cơ sở có thể tiếp nhận nhu cầu thường gặp, phát hiện dấu hiệu cần can thiệp sớm và quản lý sức khỏe cộng đồng; bệnh viện tuyến trên khi đó tập trung hơn cho ca phức tạp. Đây là hướng phân bổ nguồn lực hợp lý, nhưng chỉ thành hiện thực nếu người dân tin tưởng và có dịch vụ đủ chất lượng tại nơi cư trú. Chương trình gắn kết bệnh viện với trạm y tế giai đoạn 2026-2030 dự kiến mở rộng sự đồng hành của bệnh viện đến 168 trạm, cùng hỗ trợ chuyên môn, quản trị và kết nối chuyên khoa. Ngành y tế cũng đặt mục tiêu tăng hội chẩn và hỗ trợ từ xa. Kết luận cần rõ ràng: 79 bác sĩ là điểm khởi đầu, còn thành công phải được đo bằng năng lực trạm y tế và số người dân được chăm sóc tốt hơn gần nhà.
