Ngăn cháy trước khi lửa bùng phát
Phòng cháy, chữa cháy rừng là hệ thống biện pháp nhằm ngăn nguồn lửa, phát hiện sớm điểm cháy và huy động lực lượng xử lý trước khi lửa lan rộng. Trong mùa khô, đây không thể chỉ là nhiệm vụ của kiểm lâm: chính quyền, chủ rừng và người dân đều phải hành động.
Thái Nguyên đang đối mặt dự báo cháy rừng cấp V, mức cực kỳ nguy hiểm; tỉnh có hơn 500.000 ha rừng, trong đó trên 300.000 ha rừng tự nhiên, với tỷ lệ che phủ trên 62%. Khi thời tiết hanh khô làm lớp thực bì dễ bén lửa, đốt dọn nương rẫy hoặc bất cẩn với lửa có thể biến thành nguồn cháy. Điện Biên lại chuẩn bị cho mùa khô 2026–2027 trong bối cảnh nắng nóng, khô hạn được dự báo gia tăng do El Niño. Điểm chung là nguy cơ không chờ đến lúc xảy ra cháy mới cần ứng phó; khác biệt nằm ở cách mỗi tỉnh tổ chức lực lượng và kiểm soát địa bàn.
Thái Nguyên đặt trọng tâm vào phản ứng tại chỗ
Ngày 20/10/2026, Chi cục Kiểm lâm Thái Nguyên ban hành Công văn số 3077/CCKL-QLBVR, yêu cầu tăng cường phòng cháy, chữa cháy rừng khi dự báo đang ở cấp V. Tỉnh kết hợp tuần tra, kiểm soát hoạt động có nguy cơ gây cháy, theo dõi cảnh báo sớm và duy trì trực 24/24 giờ khi cấp dự báo từ III trở lên. Cách làm này có ý nghĩa vì thời gian phát hiện và triển khai lực lượng thường quyết định liệu đám cháy được khống chế sớm hay lan rộng.
Trụ cột ứng phó là phương châm “4 tại chỗ”: chỉ huy, lực lượng, phương tiện và hậu cần đều sẵn có tại địa bàn. Các ban chỉ huy cấp xã, tổ bảo vệ rừng và phối hợp tuần tra khu vực giáp ranh giúp đưa trách nhiệm xuống gần điểm nóng hơn. Nhưng phương án chỉ có giá trị nếu người dân tuân thủ quy định sử dụng lửa, không đốt thực bì trong hoặc gần rừng, và báo ngay khi phát hiện khói hay lửa bất thường.
Điện Biên mở rộng phối hợp và trách nhiệm địa bàn
Điện Biên chọn cách huy động rộng hơn ngay từ khâu quản lý: ngày 14/10/2026, UBND tỉnh ban hành Công văn số 9177/UBND-KT, yêu cầu các sở, ngành, địa phương và lực lượng chức năng chủ động bảo vệ rừng, hạn chế nguy cơ cháy và thiệt hại. Các xã, phường phải kiện toàn ban chỉ đạo, tổ đội ở thôn bản, phân công cá nhân phụ trách địa bàn, bổ sung phương án ứng phó, trực 24/24 giờ vào cao điểm và tăng tuần tra nơi có nguy cơ cao.
Ngoài kiểm lâm và chính quyền, kế hoạch yêu cầu công an, quân đội, biên phòng cùng chủ rừng phối hợp tuần tra và sẵn sàng ứng cứu, nhất là ở khu vực giáp biên. Tỉnh cũng duy trì đường dây nóng 0869.549.618 để tiếp nhận tin báo về bảo vệ rừng. So với trọng tâm trực chiến và “4 tại chỗ” nổi bật ở Thái Nguyên, Điện Biên nhấn mạnh hơn việc gắn trách nhiệm cụ thể với từng địa bàn và kết nối nhiều lực lượng. Đây là hướng cần thiết trước mùa khô phức tạp, nhưng phải đi cùng thông tin dễ tiếp cận để người dân biết cách báo cháy.
Mùa khô 2026–2027 cần biến kế hoạch thành hành động
Hai mô hình cùng dựa vào phát hiện sớm, tuần tra và huy động lực lượng tại chỗ; khác biệt về cách tổ chức không làm thay đổi yêu cầu cốt lõi: chữa cháy rừng phải bảo đảm an toàn cho người tham gia. Điện Biên đã nêu rõ việc chuẩn bị đủ lực lượng, phương tiện, vật tư và hậu cần, đồng thời đặt tính mạng người chữa cháy lên hàng đầu. Thái Nguyên cũng chuẩn bị phương tiện và tổ chức ứng phó theo “4 tại chỗ”, bên cạnh trực 24/24 giờ khi cấp cảnh báo từ III trở lên.
Trong mùa khô 2026–2027, người dân có thể góp phần phòng cháy rừng bằng những việc cụ thể: sử dụng lửa an toàn khi sản xuất gần rừng, không tự ý đốt dọn thực bì, và báo lực lượng chức năng khi thấy khói hoặc lửa. Các địa phương cần duy trì tuần tra, cập nhật phương án và xử lý nghiêm vi phạm thay vì chỉ dựa vào phản ứng sau sự cố. Thông điệp từ hai tỉnh khá rõ: kế hoạch chỉ bảo vệ được rừng khi cộng đồng biết trách nhiệm của mình và lực lượng ứng cứu có thể hành động ngay.
