Biểu giá riêng được đề xuất áp dụng từ thời điểm nào?
Biểu giá riêng cho sạc xe điện là cơ cấu giá bán lẻ điện dành cho lượng điện phục vụ hoạt động sạc, được phân loại theo cấp điện áp và khung giờ sử dụng, thay vì tính chung như một số nhóm tiêu thụ điện khác. Bộ Công Thương đề xuất sửa thời hạn áp dụng cơ cấu này trong dự thảo điều chỉnh, bổ sung Quyết định 14/2025/QĐ-TTg về cơ cấu biểu giá bán lẻ điện. Theo thông tin về lịch triển khai, biểu giá điện mới, trong đó có nhóm giá riêng cho sạc xe điện, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/11/2026. Tuy nhiên, đây không phải lý do để người dùng mặc định mọi lần sạc từ mốc đó đều được tính theo biểu giá riêng. Dự thảo đang được Bộ Tư pháp thẩm định, nên cần phân biệt đề xuất sửa đổi với quy định đã ban hành và theo dõi văn bản cuối cùng.
Đề xuất ghi thời hạn áp dụng cơ cấu giá riêng là ba năm, từ một ngày trong năm 2026 đến ngày tương ứng trong năm 2029. Việc xác định mốc bắt đầu và kết thúc cụ thể nhằm đồng bộ thời hạn với hiệu lực thực tế của Quyết định 14/2025/QĐ-TTg sau khi được sửa đổi.
Giá điện sạc xe thay đổi theo giờ và cấp điện áp
Điểm đáng chú ý của biểu giá riêng là chi phí điện đầu vào của đơn vị vận hành không cố định theo một mức chung: giá điện sạc xe được phân chia theo khung giờ và cấp điện áp. Với cấp hạ áp đến 1 kV, mức giá được nêu lần lượt là 2.700 đồng/kWh vào giờ bình thường, 1.620 đồng/kWh vào giờ thấp điểm và 4.212 đồng/kWh vào giờ cao điểm, chưa gồm thuế giá trị gia tăng. Khung thấp điểm được xác định từ 0 giờ đến 6 giờ hằng ngày; giờ cao điểm áp dụng từ thứ Hai đến thứ Bảy, từ 17 giờ 30 đến 22 giờ 30, còn Chủ nhật không có giờ cao điểm. Chênh lệch này tạo động lực để trạm sạc xe điện điều chỉnh lịch vận hành, nhưng không bảo đảm người lái sẽ được hưởng mức thấp nhất: phí sạc công cộng còn do đơn vị cung cấp dịch vụ quyết định.
| Cấp điện áp | Giờ bình thường | Giờ thấp điểm | Giờ cao điểm |
|---|---|---|---|
| Trung áp trở lên, trên 1 kV | 2.549 đồng/kWh | 1.534 đồng/kWh | 3.758 đồng/kWh |
| Hạ áp đến 1 kV | 2.700 đồng/kWh | 1.620 đồng/kWh | 4.212 đồng/kWh |
Đây là giá điện đầu vào của hoạt động sạc, không phải bảng phí bắt buộc áp trực tiếp cho khách hàng. Doanh nghiệp có thể cân nhắc khung giờ và cách tổ chức khai thác, nhưng mức khách trả tại trạm còn phụ thuộc chính sách của nhà cung cấp dịch vụ. Vì vậy, người dùng nên xem giá niêm yết tại từng trạm thay vì suy ra phí sạc từ biểu giá điện.
Sạc tại nhà không tự động được tính giá thấp điểm
Với hộ gia đình sạc xe qua công tơ điện sinh hoạt, điện dùng cho xe vẫn cộng vào tổng sản lượng tiêu thụ trong tháng. Vì thế, biểu giá riêng dành cho hoạt động sạc không tự động chuyển hóa đơn gia đình sang cách tính theo giờ thấp điểm; tiền điện vẫn phụ thuộc biểu giá sinh hoạt năm bậc và tổng mức sử dụng. Đây là điểm người dùng cá nhân dễ hiểu nhầm nhất: sạc vào ban đêm có thể thuận tiện, nhưng nếu dùng công tơ sinh hoạt thông thường thì không đồng nghĩa toàn bộ điện sạc được tính theo nhóm giá dành cho đơn vị kinh doanh sạc.
Tác động lên hóa đơn còn tùy mức tiêu thụ của cả nhà, không chỉ lượng điện nạp cho xe. Khi điều hòa, thiết bị gia dụng và xe cùng làm tăng tổng sản lượng, phần điện phát sinh có thể rơi vào các bậc sinh hoạt cao hơn. Vì vậy, chủ xe nên theo dõi tổng điện năng trên hóa đơn và kiểm tra rõ công tơ, hợp đồng mua điện thuộc nhóm nào trước khi kỳ vọng biểu giá mới làm giảm chi phí sạc.
Cần theo dõi văn bản cuối cùng, không chỉ ngày dự kiến
Lý do phải hiệu chỉnh thời hạn là cơ cấu giá trong Quyết định 14/2025/QĐ-TTg gắn với thời điểm văn bản được áp dụng trên thực tế; khi cách xác định hiệu lực được sửa, mốc tính ba năm cho nhóm sạc cũng cần điều chỉnh theo. EVN và một số tổng công ty điện lực còn đề nghị quy định rõ ngày kết thúc để tránh cách hiểu mỗi doanh nghiệp được tính ba năm riêng kể từ lúc bắt đầu mua điện. Đây là vấn đề có ý nghĩa thực tế: một mốc kết thúc thống nhất giúp đơn vị vận hành và người dùng dễ dự đoán hơn, thay vì áp dụng thời hạn khác nhau theo từng hợp đồng.
Theo đề xuất của Bộ Công Thương, quyết định sửa đổi có thể có hiệu lực sau năm ngày làm việc kể từ ngày Thủ tướng ký ban hành; hồ sơ hiện đang được Bộ Tư pháp thẩm định. Người dùng và doanh nghiệp nên theo dõi văn bản chính thức để xác nhận ngày bắt đầu, ngày kết thúc thời hạn ba năm, nhóm khách hàng đủ điều kiện áp dụng, khung giờ, cấp điện áp và hướng dẫn tính hóa đơn. Mốc 1/11/2026 là thời điểm được thông tin là ngày áp dụng biểu giá mới, nhưng nội dung đề xuất và quyết định cuối cùng cần được đối chiếu trước khi tính toán chi phí.
Kết luận: biểu giá riêng có thể làm thay đổi cách các trạm sạc xe điện mua và bố trí sử dụng điện, nhưng không mặc nhiên giảm phí cho mọi chủ xe. Người sạc tại nhà cần phân biệt công tơ sinh hoạt với nhóm mua điện phục vụ kinh doanh sạc; người dùng trạm công cộng cần kiểm tra giá dịch vụ do đơn vị vận hành công bố. Chỉ khi thời hạn và điều kiện được chốt trong văn bản chính thức, người dùng mới có căn cứ chắc chắn để dự tính tác động.
