Từ hút vốn sang tạo giá trị
Hợp tác Việt Anh trong đầu tư chất lượng cao là việc doanh nghiệp và định chế hai nước cùng đưa vốn, công nghệ, kỹ năng và liên kết thị trường vào các hoạt động tạo giá trị lâu dài, thay vì chỉ mở rộng quy mô sản xuất. Diễn đàn Doanh nghiệp Vương quốc Anh – Việt Nam 2026 diễn ra ngày 29/10 tại TP. Hồ Chí Minh, do Hiệp hội Doanh nghiệp Anh Quốc tại Việt Nam tổ chức trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu, với chủ đề hướng tới tầm nhìn năm 2045. Mục tiêu thu nhập cao không thể đạt bằng cách đếm thêm dự án; điều quan trọng là mỗi khoản đầu tư nâng năng suất, chuyển giao năng lực và giúp doanh nghiệp trong nước giữ lại phần giá trị lớn hơn. Tại diễn đàn, lãnh đạo thành phố nhấn mạnh định hướng chuyển từ ưu tiên quy mô vốn sang chất lượng đầu tư, công nghệ và liên kết nội địa. Đây là thước đo phù hợp cho một nền kinh tế giá trị cao.
Vốn dài hạn cần đi cùng năng lực trong nước
Cơ hội đáng chú ý nằm ở tài chính và thị trường vốn. TP. Hồ Chí Minh muốn hợp tác với các định chế tài chính, tổ chức xếp hạng tín nhiệm và doanh nghiệp Anh để phát triển thị trường vốn, đồng thời xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế. Kinh nghiệm về chuẩn mực thị trường, quản trị rủi ro và kết nối dòng vốn quốc tế có thể giúp mở rộng khả năng huy động nguồn lực dài hạn. Nhưng một trung tâm tài chính không tự động biến vốn thành năng suất: vốn cần chảy vào hạ tầng, nghiên cứu, công nghệ và doanh nghiệp có khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Diễn đàn đặt trọng tâm vào đầu tư trực tiếp nước ngoài, thị trường vốn và mục tiêu gia tăng giá trị vào năm 2045. Nếu doanh nghiệp Việt chỉ đứng ở khâu gia công, lợi ích của dòng vốn sẽ bị giới hạn; liên kết thực chất mới tạo đường dẫn để nâng cấp chuỗi giá trị.
Công nghệ và năng lượng sạch là phép thử
Tài chính chỉ là một phần của lời giải. Những lĩnh vực được nhấn mạnh còn gồm công nghệ, năng lượng sạch và nâng cấp chuỗi giá trị. Doanh nghiệp Anh có thể hợp tác với đối tác Việt trong nghiên cứu và phát triển, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và xây dựng chuỗi cung ứng xanh. Các hướng như năng lượng tái tạo, mua bán điện trực tiếp, tiết kiệm năng lượng và khu công nghiệp sinh thái vừa mở cơ hội kinh doanh, vừa giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu xanh của thị trường quốc tế. Tuy vậy, nhập thiết bị hay ký thỏa thuận chưa đủ để gọi là chuyển đổi. Cần có năng lực vận hành, nhân lực được đào tạo và nhà cung ứng trong nước đủ tiêu chuẩn để công nghệ lan tỏa. Khi doanh nghiệp Việt có vị trí cao hơn trong chuỗi sản xuất, hợp tác mới tạo ra giá trị bền vững thay vì chỉ bổ sung thêm công suất.
Biến cam kết thành quan hệ đầu tư bền bỉ
Quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập năm 2025 và hiệp định thương mại song phương tạo nền tảng để doanh nghiệp hai nước mở rộng hợp tác. Cơ hội không chỉ nằm ở việc doanh nghiệp Anh đầu tư tại Việt Nam, mà còn ở kết nối thị trường vốn, đào tạo nhân lực, nâng năng lực doanh nghiệp và phát triển chuỗi cung ứng. Các hoạt động kết nối thương mại và đầu tư có thể giúp đối tác tìm sản phẩm, dịch vụ và cơ hội hợp tác cụ thể. Điều cần theo dõi tiếp theo là việc triển khai: thành phố cam kết cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư. Đầu tư dài hạn chỉ có ý nghĩa khi đi kèm mục tiêu chuyển giao, hợp tác với doanh nghiệp nội địa và trách nhiệm xây năng lực tại chỗ. Kết luận rất rõ: vốn Anh có thể hỗ trợ Việt Nam tiến lên, nhưng chính độ sâu của liên kết mới quyết định liệu đất nước có trở thành nền kinh tế giá trị cao vào năm 2045.
