Đèn gắn thêm phía sau không phải món độ vô hại
Đèn chiếu sáng lắp thêm phía sau xe là thiết bị không thuộc cấu hình được nhà sản xuất thiết kế, thường được chủ xe tự gắn để tăng sáng khi lùi hoặc di chuyển ở nơi thiếu ánh sáng. Khi chiếu mạnh về phía sau lúc xe đang lưu thông, thiết bị này có thể làm người đi cùng chiều bị lóa, nên lợi ích riêng không thể đặt cao hơn an toàn chung. Tình trạng lắp các dải đèn LED bar hoặc cụm trợ sáng công suất lớn được ghi nhận ở xe bán tải, SUV và xe tải đường dài; có trường hợp đấu nối vào đèn phanh hoặc bật tùy tiện trên đường. Những cách làm đó biến một món được gọi là “đèn trợ sáng” thành nguồn gây nguy hiểm cho người khác. Vì vậy, lắp đèn LED trái thiết kế không nên được xem là nâng cấp cá nhân vô thưởng vô phạt.
Đèn LED cường độ mạnh chiếu trắng hoặc vàng thẳng về phía sau có thể khiến tài xế phía sau khó quan sát, ước lượng khoảng cách và nhận biết chướng ngại vật; rủi ro tăng khi xe chạy nhanh, trời tối hoặc mưa.
VNeTraffic và Zalo đang giúp CSGT phát hiện vi phạm
Việc xử lý không còn chỉ dựa vào tuần tra trực tiếp. Ngày 24/10, Đội CSGT đường bộ số 3 thuộc Phòng CSGT Công an TP Hải Phòng triệu tập, lập biên bản một tài xế xe bán tải sau khi nhận phản ánh của người dân qua VNeTraffic về đèn lắp phía sau. Trước đó, sáng 22/10, Đội CSGT số 2 thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Thanh Hóa xác minh và xử phạt một tài xế ô tô bị phản ánh qua Zalo khi lưu thông trên Quốc lộ 47 với đèn chiếu sáng gắn thêm phía sau.
Các vụ việc cho thấy hình ảnh và thông tin người dân gửi qua kênh trực tuyến có thể trở thành căn cứ để cơ quan chức năng xác minh. Đây là hướng giám sát đáng chú ý: một thiết bị dễ bị bỏ qua khi chủ xe chỉ nhìn từ vị trí lái vẫn có thể gây chói cho người phía sau và bị phát hiện trên đường.
Song song với phản ánh của người dân, lực lượng CSGT tại Hà Nội cũng tăng cường tuần tra, xử lý các phương tiện độ, chế đèn và còi theo chỉ đạo của cơ quan chức năng.
Mức phạt gồm tiền, tháo thiết bị và trừ điểm bằng lái
Theo điểm a khoản 3 Điều 13 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, người điều khiển ô tô lắp thêm đèn ở phía trước, phía sau, trên nóc, dưới gầm hoặc ở một hay hai bên thành xe có thể bị phạt từ 1 đến 2 triệu đồng, ngoại trừ đèn sương mù dạng rời được lắp theo quy định. Người vi phạm còn bị buộc tháo thiết bị lắp thêm không đúng quy định và trừ 2 điểm giấy phép lái xe theo các khoản liên quan của điều này.
Nói cách khác, phạt độ đèn không dừng ở khoản tiền: chủ xe còn phải khôi phục phương tiện và đối mặt với việc trừ điểm bằng lái. Hệ thống đèn sai số lượng, kiểu loại hoặc vị trí lắp đặt so với tài liệu kỹ thuật có thể bị đánh giá là khiếm khuyết quan trọng khi kiểm định; xe phải được sửa chữa rồi kiểm định lại.
Chủ xe đang lắp loại đèn này nên tháo bỏ trước khi lưu thông, thay vì chờ bị lập biên bản hoặc đến kỳ kiểm định mới xử lý. CSGT cũng đã yêu cầu tài xế vi phạm chấm dứt hành vi và tháo thiết bị lắp thêm.
Ánh sáng đúng vị trí quan trọng hơn độ sáng
Quy chuẩn kỹ thuật quy định màu sắc và chức năng cụ thể cho đèn phía sau xe: đèn vị trí và đèn phanh dùng ánh sáng đỏ, đèn báo rẽ dùng ánh sáng vàng hoặc đỏ, còn đèn lùi dùng ánh sáng trắng. Đèn soi biển số cũng phát ánh sáng trắng nhưng có chức năng chiếu biển số, không phải chiếu rọi ra phía sau. Lắp thêm đèn công suất lớn không đúng mục đích có thể làm người đi sau lóa mắt và khó phán đoán tình huống, đặc biệt trên đường tối hoặc khi tầm nhìn kém.
Lý do cần trợ sáng khi lùi ở công trường hay đường núi có thể dễ hiểu, nhưng không thể biện minh cho việc bật chùm sáng mạnh khi xe đang chạy giữa dòng phương tiện. Đèn không đúng thiết kế còn có thể kéo theo rủi ro từ dây đấu nối không bảo đảm. Cách lựa chọn có trách nhiệm là giữ hệ thống chiếu sáng theo cấu hình được phép, chỉ sử dụng thiết bị bổ sung đáp ứng quy định và tháo bỏ đèn sai chuẩn. An toàn của người đi sau không thể phụ thuộc vào công tắc trong cabin của xe phía trước.
