Tập huấn phải biến kiến thức thành phản xạ
Huấn luyện PCCC và cứu nạn, cứu hộ là quá trình trang bị kiến thức, hướng dẫn thao tác và diễn tập tình huống để người tại cơ sở có thể ứng phó khi xảy ra cháy, nổ hoặc tai nạn. Giá trị của lớp học không nằm ở việc nghe thuộc quy định, mà ở khả năng hành động đúng trong những phút đầu, khi đám cháy còn nhỏ và người gặp nạn cần hỗ trợ nhanh.
Tại xã Bình An, 60 học viên đại diện cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh, cơ sở tôn giáo và cơ sở tín ngưỡng tham gia lớp huấn luyện dành cho người đứng đầu cơ sở. Báo cáo viên phổ biến quy định pháp luật, nguyên nhân cháy nổ, cách dùng phương tiện chữa cháy tại chỗ, xử lý sự cố và thoát hiểm. Quy mô này cho thấy tập huấn cần đến được nhiều loại hình cơ sở; người đứng đầu phải biết trách nhiệm của mình, chứ không thể xem an toàn cháy nổ là việc riêng của lực lượng chuyên trách.
Thực hành mới giúp người tại chỗ sẵn sàng
Khi sự cố xảy ra, kiến thức trên giấy không đủ để quyết định nên dùng phương tiện nào, tiếp cận đám cháy ra sao hay hỗ trợ người mắc kẹt thế nào. Vì vậy, phần thực hành phải là trọng tâm: học viên cần trực tiếp làm quen với dụng cụ, nhận biết nguy cơ và luyện thao tác trong tình huống có hướng dẫn.
Trong các buổi huấn luyện, lực lượng dân phòng và người tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở được hướng dẫn kiểm tra, sử dụng bình chữa cháy xách tay để dập đám cháy giả định. Tình huống thoát hiểm và cứu người cũng giúp học viên tập xử lý trong điều kiện khẩn cấp. Đây là nền tảng thiết thực cho nghiệp vụ cứu nạn: người ứng cứu cần giữ bình tĩnh, phối hợp và tránh biến mình thành nạn nhân tiếp theo. Luyện tập đều đặn giúp lực lượng gần dân phát hiện sớm nguy cơ, hỗ trợ thoát nạn và tham gia chữa cháy trong những phút đầu.
Cơ sở cần chuẩn bị trước khi có cháy
Tập huấn chỉ phát huy tác dụng khi đi cùng việc rà soát an toàn hằng ngày. Cơ sở nên kiểm soát nguồn lửa, nguồn nhiệt và thiết bị điện; sắp xếp hàng hóa dễ cháy hợp lý; giữ lối thoát nạn thông thoáng; đồng thời kiểm tra phương tiện chữa cháy ban đầu để chúng sẵn sàng sử dụng. Đây là những việc cụ thể, nhưng có thể quyết định khả năng thoát hiểm và xử lý đám cháy mới phát sinh.
Kỹ năng chữa cháy không đồng nghĩa với việc lao vào mọi đám cháy. Người tại chỗ cần nhận định tình hình, sử dụng đúng thiết bị trong khả năng, hướng dẫn người khác thoát nạn và phối hợp với lực lượng chuyên nghiệp. Các buổi diễn tập giúp làm rõ vai trò của từng người, giảm lúng túng và củng cố phương châm “4 tại chỗ” khi ứng phó với cháy, nổ, sự cố, tai nạn.
Kết luận: chuẩn bị trước là cách bảo vệ thiết thực nhất
Người đứng đầu cơ sở cần xem huấn luyện PCCC là một phần của trách nhiệm vận hành, còn lực lượng tại chỗ cần được thực hành đủ để sử dụng thiết bị và phối hợp khi khẩn cấp. Một bình chữa cháy dễ lấy, lối thoát không bị chắn và người biết cách báo động, hướng dẫn thoát nạn có thể giúp giảm nguy cơ trước khi lực lượng chuyên nghiệp đến. Tập huấn thường xuyên vì thế không chỉ đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ: đó là bước chuẩn bị cụ thể để bảo vệ tính mạng và tài sản trong cộng đồng.
