Đầu tư công có ý nghĩa khi bắt đầu từ nhu cầu thật
Đầu tư công địa phương là việc sử dụng nguồn lực công để xây dựng hạ tầng và dịch vụ thiết yếu, với hiệu quả được đo bằng khả năng giải quyết những trở ngại cụ thể trong đời sống người dân. Hai câu chuyện ở Hùng Lợi và Lương Sơn cùng gợi một nguyên tắc: công trình chỉ phát huy trọn giá trị khi cộng đồng được lắng nghe và nhu cầu cấp thiết được đặt lên trước.
Tại xã Hùng Lợi, dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu – Ngã ba Trung Sơn đi qua địa bàn khiến công tác mặt bằng trở thành nhiệm vụ trọng tâm. Sau khi chính quyền công khai thông tin, đối thoại và xử lý vướng mắc theo quy định, giải phóng mặt bằng qua xã hoàn thành đúng kế hoạch. Sáu hộ ở thôn Thành Coóc còn tự nguyện hiến đất làm tuyến đường phục vụ khu tái định cư, góp phần tháo gỡ khó khăn mặt bằng.
Đó không phải phần việc có thể mặc nhiên đòi hỏi ở người dân. Sự đóng góp chỉ bền vững khi người dân hiểu mục đích, được tôn trọng quyền lợi và thấy lợi ích chung gắn với cuộc sống của mình. Ông Ma Văn Hoàn nhìn nhận đường thuận tiện sẽ giúp đi lại, giao thương dễ dàng hơn, đồng thời mở thêm cơ hội phát triển kinh tế. Tinh thần ấy là một nền tảng thiết thực cho xây dựng nông thôn mới.
Chọn công trình từ những bức xúc dân sinh
Ở Lương Sơn, bài toán không dừng ở việc có vốn hay có danh mục dự án; điều đáng chú ý là địa phương xác định đầu tư phải hướng về cơ sở và xử lý dứt điểm những bất tiện dân sinh. Con đường đất ở thôn Lương Nam từng lầy lội vào mùa mưa, khiến xe cộ và việc vận chuyển nông sản gặp khó. Công trình bê tông hoàn thành, đưa vào sử dụng năm 2026 đã giúp người dân đi lại, đưa con đến trường và giao thương thuận lợi hơn.
Tuyến đường đạt chuẩn giao thông nông thôn cấp B, dài 507,03 m, trong đó đoạn được đầu tư là 499,03 m. Quy mô ấy có ý nghĩa không phải vì con số tự thân, mà vì nó cải thiện trực tiếp một trục đi lại của khu dân cư. Người dân còn tự đóng góp lắp camera an ninh và điện chiếu sáng, cho thấy công trình công có thể khơi thêm sự chung tay sau khi hoàn thành.
Ưu tiên tiếp theo cũng xuất phát từ trải nghiệm cụ thể: mùa mưa, nước từ triền đồi dồn về thôn Lương Đông, gây ngập, hư hại rau màu và ảnh hưởng nhà cửa, đi lại. Công trình mương thoát nước dài hơn 448 m được phê duyệt tháng 8/2026; khi hoàn thành, dự kiến bảo vệ gần 100 hộ dân cùng diện tích canh tác dọc tuyến. Đây là kiểu công trình dân sinh khó gây chú ý bằng dự án lớn, nhưng giá trị của nó hiện rõ mỗi khi mưa xuống.
Đồng thuận và lựa chọn đúng việc phải đi cùng nhau
Hai địa phương cho thấy hai điều kiện khác nhau nhưng bổ sung cho nhau. Ở Thành Coóc, người dân hiến đất giúp tháo gỡ một điểm nghẽn về mặt bằng; tại Lương Sơn, chính quyền lựa chọn đường giao thông và thoát nước để xử lý những khó khăn lặp lại trong sinh hoạt, sản xuất. Nếu thiếu sự tham gia của cộng đồng, công trình dễ vướng mắc; nếu chọn sai ưu tiên, dù thi công đúng tiến độ, lợi ích vẫn khó chạm tới đời sống.
Theo UBND xã Lương Sơn, kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 do xã làm chủ đầu tư trên 29,9 tỷ đồng; đến đầu tháng 10, giải ngân đạt 22,52 tỷ đồng, tương đương 75,31% kế hoạch. Tỷ lệ giải ngân là một thước đo tiến độ, nhưng không thể thay thế câu hỏi quan trọng hơn: công trình có giảm được ngập, rút ngắn hành trình hay giúp người dân vận chuyển nông sản thuận tiện không?
Địa phương đang tiếp tục đôn đốc nhà thầu, nghiệm thu khối lượng hoàn thành theo từng đợt và giải ngân theo tiến độ cam kết. Việc tiếp theo không chỉ là hoàn tất xây dựng, mà còn phải bảo đảm chất lượng và để công trình đáp ứng đúng mục đích đã chọn. Khi người dân được lắng nghe, chủ động góp sức và nguồn lực được dồn vào nơi bức thiết, đầu tư công mới tạo ra giá trị lâu dài.
