Đối thoại tạo đà cho bước hợp tác tiếp theo
Hợp tác quốc phòng Việt Nam Australia là khuôn khổ phối hợp giữa hai nước về đối thoại, đào tạo, gìn giữ hòa bình và các lĩnh vực an ninh cùng quan tâm, được thúc đẩy trên nền tảng quan hệ song phương ngày càng sâu rộng. Ngày 9/11 tại Trụ sở Bộ Quốc phòng, Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng và ông Hugh Jeffrey đồng chủ trì Đối thoại Chính sách quốc phòng lần thứ 9; kết thúc cuộc họp, hai bên ký biên bản làm cơ sở thúc đẩy các nội dung đã thống nhất.
Điểm đáng chú ý không chỉ là duy trì một cơ chế thường kỳ, mà là chuyển từ những kết quả đã có sang xem xét các hướng phối hợp mới. Hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 3/2024, tạo thêm nền tảng cho hợp tác song phương; Tuyên bố Tầm nhìn chung về thúc đẩy hợp tác quốc phòng cũng được cập nhật, ký kết tháng 8/2026. Trong bối cảnh đó, đối thoại quốc phòng lần này có ý nghĩa như bước rà soát cam kết và xác định phần việc tiếp theo, thay vì chỉ lặp lại tuyên bố về quan hệ hữu nghị.
Trao đổi thẳng thắn về khu vực và quốc tế
Hai bên trao đổi về tình hình thế giới, khu vực và những vấn đề cùng quan tâm. Với Việt Nam, lập trường về các bất đồng trên biển được nhắc lại rõ ràng: giải quyết bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982. Việt Nam cũng ủng hộ thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông và xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử thực chất, có hiệu lực, hiệu quả.
Việc nêu các nguyên tắc này trong đối thoại cho thấy hợp tác quốc phòng không tách rời cách hai nước nhìn nhận ổn định khu vực. Đây là nền tảng cần thiết để mở rộng phối hợp, nhưng cũng đặt ra yêu cầu giữ các kênh trao đổi thường xuyên và thực chất. Từ góc độ đó, giá trị của cuộc họp nằm ở việc duy trì đối thoại về những vấn đề nhạy cảm bên cạnh các chương trình hợp tác cụ thể, thay vì để hợp tác chỉ dừng ở các hoạt động kỹ thuật.
Nền tảng hiện có: đào tạo và gìn giữ hòa bình
Danh mục hợp tác hiện nay đã trải rộng từ trao đổi đoàn, cơ chế tham vấn và đào tạo đến phối hợp giữa các quân, binh chủng, công nghiệp quốc phòng, khắc phục hậu quả chiến tranh, quân y, cứu hộ và cứu nạn. Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc là một điểm sáng thiết thực: Australia đã 8 lần liên tiếp hỗ trợ vận chuyển Bệnh viện dã chiến cấp 2 của Việt Nam tới Nam Sudan.
Con số này cho thấy hợp tác không chỉ nằm trên văn bản mà đã hỗ trợ trực tiếp cho việc triển khai nhiệm vụ quốc tế của Việt Nam. Đào tạo và chia sẻ kinh nghiệm cũng giúp bồi đắp năng lực dài hạn, trong khi công nghiệp quốc phòng là lĩnh vực đã có trong chương trình phối hợp và còn dư địa để nghiên cứu sâu hơn. Duy trì hiệu quả những mảng đang vận hành nên là ưu tiên song song với việc tìm hướng mới; mở rộng mà thiếu nền tảng triển khai sẽ làm loãng nguồn lực và kỳ vọng.
Mở rộng có chọn lọc, gắn với khả năng thực hiện
Việt Nam đề nghị nghiên cứu thêm các lĩnh vực tiềm năng như công nghiệp quốc phòng, an ninh mạng, hỗ trợ nhân đạo và cứu trợ thảm họa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo; phía Australia đề xuất phối hợp các nội dung đã thống nhất và xem xét lĩnh vực mới phù hợp nhu cầu, lợi ích hai bên, trong đó có an ninh hàng hải và tìm kiếm cứu nạn. Hướng đi này hợp lý nếu được triển khai theo từng bước, với mục tiêu và cơ chế phối hợp rõ ràng.
Trong thời gian tới, hai bên dự kiến duy trì trao đổi đoàn và cơ chế đối thoại, đồng thời đẩy mạnh đào tạo, gìn giữ hòa bình, khắc phục hậu quả chiến tranh, quân y, quản lý biên giới và hợp tác giữa các quân, binh chủng. Australia cũng cam kết thúc đẩy chia sẻ thông tin, tài liệu về bộ đội Việt Nam hy sinh trong chiến tranh và hỗ trợ nâng cao năng lực giám định ADN hài cốt liệt sĩ. Đoàn Tư lệnh Lục quân Australia được hoan nghênh tham dự Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam lần thứ 3 tại Hà Nội, dự kiến diễn ra từ ngày 10 đến 13/12/2026.
Kết luận, Đối thoại lần thứ 9 tạo cơ sở chính trị và thực tiễn để Việt Nam Australia tiếp tục triển khai hợp tác quốc phòng, đồng thời khảo sát những lĩnh vực mới. Thước đo quan trọng sẽ là khả năng biến các đề xuất thành chương trình cụ thể, bổ trợ cho những kết quả đã có.
