Đối thoại tạo đà cho hợp tác thực chất
Đối thoại chính sách quốc phòng Việt Nam Australia là cơ chế song phương để hai nước trao đổi đánh giá an ninh, rà soát các chương trình đang triển khai và xác định lĩnh vực hợp tác tiếp theo. Cơ chế này càng đáng chú ý khi quan hệ hai nước đã được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược toàn diện vào tháng 3/2024. Ngày 9/11 tại Hà Nội, Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam, và ông Hugh Jeffrey, Phó Tổng Thư ký Quốc phòng Australia phụ trách chiến lược, chính sách và hợp tác quốc tế, đồng chủ trì Đối thoại Chính sách Quốc phòng lần thứ 9. Hai bên trao đổi về tình hình thế giới, khu vực và những vấn đề cùng quan tâm. Đây không chỉ là cuộc điểm lại quan hệ: giá trị của đối thoại nằm ở khả năng biến sự đồng thuận cấp cao thành chương trình hợp tác liên tục, có nội dung cụ thể.
Đào tạo và gìn giữ hòa bình là nền tảng
Các lĩnh vực hợp tác hiện có trải rộng từ trao đổi đoàn, đối thoại và tham vấn đến đào tạo, gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, phối hợp giữa các quân, binh chủng, công nghiệp quốc phòng, quân y, cứu hộ cứu nạn và khắc phục hậu quả chiến tranh. Trong số đó, đào tạo và gìn giữ hòa bình có ý nghĩa đặc biệt: chúng tạo cơ hội để quân đội hai nước tích lũy hiểu biết và phối hợp qua công việc cụ thể, thay vì chỉ dựa vào tuyên bố chung. Việt Nam mong muốn tiếp tục nhận học bổng của Australia ở nhiều cấp độ; đồng thời sẵn sàng tiếp nhận học viên quân sự Australia sang học tiếng Việt và tham gia khóa quan chức quốc phòng quốc tế tại Việt Nam. Sự trao đổi hai chiều này là lựa chọn thiết thực, bởi năng lực hợp tác lâu dài cần được xây dựng cùng với hiểu biết về ngôn ngữ và môi trường của đối tác.
Một minh chứng rõ nét là Bộ Quốc phòng Australia đã lần thứ tám liên tiếp hỗ trợ vận chuyển Bệnh viện dã chiến cấp 2 của Việt Nam tới Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc ở Nam Sudan. Đây là nền tảng đáng tin cậy để hai bên tiếp tục mở rộng phối hợp trong nhiệm vụ quốc tế.
Mở rộng sang công nghiệp quốc phòng và an ninh mạng
Đề xuất mở rộng hợp tác công nghiệp quốc phòng và an ninh mạng cho thấy đối thoại đang hướng tới những yêu cầu an ninh mới, song vẫn đặt trong khuôn khổ hợp tác rộng hơn. Thượng tướng Nguyễn Trường Thắng đề nghị hai bên nghiên cứu thêm các lĩnh vực tiềm năng gồm hỗ trợ nhân đạo, cứu trợ thảm họa, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là hướng đi hợp lý: duy trì các hoạt động đã có, đồng thời thăm dò lĩnh vực mới theo nhu cầu và lợi ích của mỗi bên. Hai nước cũng được đề nghị tiếp tục tham vấn và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn quốc phòng, an ninh khu vực và quốc tế, đặc biệt là cơ chế do ASEAN dẫn dắt như ADMM+. Cách tiếp cận này giúp hợp tác quốc phòng gắn với đối thoại khu vực, thay vì chỉ giới hạn trong quan hệ song phương.
Từ cam kết đến chương trình tiếp nối
Bước tiếp theo cần là duy trì nhịp triển khai: thúc đẩy trao đổi đoàn, giữ hiệu quả các cơ chế đối thoại và tham vấn, đồng thời tăng cường đào tạo, gìn giữ hòa bình, khắc phục hậu quả chiến tranh, phối hợp quân binh chủng, quân y và quản lý biên giới. Australia cũng được kỳ vọng tiếp tục hỗ trợ học bổng; phía Việt Nam hoan nghênh đoàn Tư lệnh Lục quân Australia dự Triển lãm Quốc phòng quốc tế Việt Nam lần thứ ba tại Hà Nội từ ngày 10 đến 13/12/2026. Hugh Jeffrey đánh giá đối thoại là cơ hội làm sâu sắc hợp tác và đề nghị hai bên tiếp tục triển khai nội dung đã thống nhất, đồng thời nghiên cứu lĩnh vực mới như an ninh hàng hải và tìm kiếm cứu nạn.
Kết luận, ưu tiên hợp tác quốc phòng Việt Nam Australia đã có cả nền tảng lẫn hướng mở rộng: đào tạo và gìn giữ hòa bình tiếp tục là trụ cột, còn công nghiệp quốc phòng và an ninh mạng là những lĩnh vực cần được cụ thể hóa. Thành công sẽ phụ thuộc vào việc biến các đề xuất tại đối thoại thành chương trình phối hợp bền bỉ.
