Khoản đầu tư lớn, mục tiêu bắt đầu từ tuyến gần dân
Đề án “Thành phố chăm sóc sức khỏe toàn dân, toàn diện” là kế hoạch của Hải Phòng nhằm theo dõi, bảo vệ và nâng cao sức khỏe người dân liên tục trong suốt vòng đời, với trọng tâm là phòng bệnh và dịch vụ y tế từ cơ sở. UBND thành phố đã phê duyệt đề án giai đoạn 2026-2035, tổng kinh phí thực hiện hơn 22.000 tỉ đồng.
Quy mô ngân sách cho thấy đây không phải một chiến dịch khám chữa bệnh ngắn hạn. Kế hoạch dự kiến bố trí khoảng 13.900 tỉ đồng trong giai đoạn 2026-2030 và hơn 8.076 tỉ đồng trong giai đoạn 2031-2035. Dồn nguồn lực cho một lộ trình kéo dài là lựa chọn đáng chú ý: chăm sóc sức khỏe chỉ chuyển được từ phản ứng khi có bệnh sang chủ động phòng ngừa nếu mạng lưới địa phương được đầu tư đủ lâu và đủ đồng bộ.
Các thông tin về mốc triển khai được trình bày theo hai cách: quyết định phê duyệt mô tả giai đoạn 2026-2030 và những năm tiếp theo, trong khi nội dung đề án được nêu là giai đoạn 2026-2035. Có thể hiểu 2026-2030 là chặng mục tiêu trước mắt, nằm trong khung đầu tư dài hơn đến năm 2035; cách gọi rõ ràng sẽ giúp người dân theo dõi tiến độ và trách nhiệm thực hiện.

Quản lý sức khỏe thay vì chờ phát bệnh
Điểm tiến bộ của đề án Hải Phòng nằm ở cách xác định đích đến: không chỉ chữa bệnh tại bệnh viện mà còn phòng ngừa, phát hiện sớm và quản lý sức khỏe ngay từ tuyến cơ sở. Khi hồ sơ sức khỏe điện tử, bảo hiểm y tế và khám định kỳ được kết nối với trạm y tế xã, việc chăm sóc có thể theo sát người dân hơn, thay vì bắt đầu khi triệu chứng đã nặng.
Lộ trình cụ thể tạo một thước đo công khai: tỷ lệ người được khám và quản lý sức khỏe tại trạm y tế cấp xã đặt mục tiêu đạt ít nhất 65% năm 2026, trên 85% năm 2028 và 100% năm 2030. Thành phố cũng hướng tới lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho toàn dân và đưa tỷ lệ tham gia bảo hiểm y tế từ trên 95,5% năm 2026 lên 100% vào năm 2030.
Đây là chuyển hướng cần thiết, nhưng chỉ tiêu bao phủ không nên được xem là kết quả cuối cùng. Giá trị của quản lý sức khỏe phụ thuộc vào việc hồ sơ có được cập nhật, người dân có thực sự được tư vấn và bệnh được phát hiện sớm hay không. Đề án còn đặt mục tiêu tuổi thọ trung bình trên 75,5 tuổi và ít nhất 68 năm sống khỏe vào năm 2030—một lời nhắc rằng sống lâu phải đi cùng sống khỏe.

Trạm y tế phải đủ năng lực để giữ người bệnh ở lại
Muốn đưa dịch vụ đến gần dân, Hải Phòng phải biến trạm y tế thành nơi người dân có thể tin cậy, chứ không chỉ là điểm tiếp nhận ban đầu. Thành phố đặt mục tiêu mỗi trạm có 4-5 bác sĩ vào năm 2027 và 6 bác sĩ vào năm 2030; toàn thành phố phấn đấu đạt 19 bác sĩ trên 10.000 dân vào năm 2030. Bên cạnh nhân lực, kế hoạch còn ưu tiên cơ sở vật chất, trang thiết bị, thuốc, vật tư và hỗ trợ chuyên môn giữa các tuyến.
Nếu được triển khai thực chất, năng lực tốt hơn tại địa phương có thể giúp người dân xử trí các bệnh phù hợp ngay gần nhà, giảm những chuyến chuyển tuyến không cần thiết và góp phần giảm tải cho bệnh viện lớn. Điều đó đặc biệt có ý nghĩa với người cao tuổi, người có hoàn cảnh khó khăn và những người phải theo dõi bệnh kéo dài. Đề án cũng nhấn mạnh chăm sóc nhóm yếu thế và từng bước giảm gánh nặng chi phí y tế.
Khâu quyết định sẽ là thực thi: tuyển và giữ bác sĩ ở tuyến xã, bảo đảm thuốc luôn sẵn có, đồng thời tạo đường chuyển tuyến rõ ràng khi bệnh vượt khả năng xử trí. Sở Y tế Hải Phòng được giao làm cơ quan thường trực, tham mưu triển khai, hướng dẫn và đôn đốc các đơn vị thực hiện nhiệm vụ. Hơn 22.000 tỉ đồng chỉ tạo ra thay đổi khi người dân cảm nhận được dịch vụ tốt hơn tại nơi mình sinh sống.

Thành công phải được đo bằng trải nghiệm của người dân
Hải Phòng đặt ra một tham vọng đáng ủng hộ: biến chăm sóc sức khỏe thành hoạt động liên tục, bình đẳng và gần dân, thay vì để bệnh viện tuyến trên gánh phần lớn nhu cầu. Mốc 100% người dân được khám và quản lý sức khỏe tại trạm y tế vào năm 2030 là đích đến lớn, nhưng con số chỉ có ý nghĩa nếu người dân tiếp cận được dịch vụ đúng lúc, chất lượng chuyên môn đáng tin và thông tin sức khỏe được theo dõi liền mạch.
Vì vậy, đánh giá đề án không nên dừng ở số tiền đã phân bổ hay số hồ sơ được lập. Cần nhìn vào khả năng phát hiện bệnh sớm, chất lượng chăm sóc tại xã, mức giảm chuyển tuyến không cần thiết và việc các nhóm khó khăn có được phục vụ hay không. Nếu những điều đó tiến triển cùng các chỉ tiêu bao phủ, khoản đầu tư sẽ tạo ra thay đổi thiết thực. Nếu không, mục tiêu lớn có nguy cơ chỉ nằm trên giấy.
Kết luận, quy mô hơn 22.000 tỉ đồng mở ra cơ hội tái tổ chức cách chăm sóc sức khỏe ở Hải Phòng, còn thành bại phụ thuộc vào năng lực của y tế cơ sở và trách nhiệm triển khai qua từng giai đoạn. Thành phố cần biến cam kết quản lý sức khỏe thành trải nghiệm cụ thể: được phòng bệnh, được tư vấn và được chữa trị phù hợp ngay gần nhà.






