Kết quả thử nghiệm đáng chú ý
Đèn tín hiệu AI là hệ thống điều khiển đèn giao thông ứng dụng trí tuệ nhân tạo, được thử nghiệm tại khu vực trung tâm TP.HCM nhằm cải thiện khả năng lưu thông trên các tuyến đường. Sau một tháng vận hành, năng lực thông hành tại đây tăng khoảng 30% so với trước thử nghiệm. Đây là kết quả đáng quan tâm trong bối cảnh giao thông TP.HCM chịu áp lực ngày càng lớn; tuy vậy, con số này nên được xem là tín hiệu khả quan ban đầu, không phải cam kết rằng mọi tuyến phố sẽ giảm ùn tắc ở cùng mức. Tại họp báo chiều 22/10, Trung tá Hoàng Bá Tuấn, Phó trưởng phòng CSGT Công an TP.HCM, cho biết mô hình đã được thử nghiệm và đánh giá tại khu vực trung tâm.
Với người đi đường, năng lực thông hành tăng có thể đồng nghĩa với việc các tuyến thử nghiệm tiếp nhận và giải phóng lưu lượng tốt hơn so với trước. Đây là lợi ích thiết thực giữa những giờ cao điểm, khi mỗi điểm nghẽn đều có thể kéo dài hành trình. Nhưng nguồn thông tin hiện có không nêu cụ thể thời gian chờ giảm bao nhiêu hay cách hệ thống điều chỉnh chu kỳ đèn; vì vậy, chưa thể quy đổi mức tăng 30% thành số phút tiết kiệm cho từng chuyến đi.
Áp lực giao thông khiến giải pháp công nghệ cấp thiết
Kết quả này xuất hiện đúng lúc khu trung tâm và các cửa ngõ thành phố phải gánh nhiều sức ép cùng lúc. Theo Trung tá Hoàng Bá Tuấn, thời tiết diễn biến thất thường, nhu cầu đi lại tăng và nhiều công trình hạ tầng trọng điểm đồng loạt thi công đã làm tình hình giao thông thêm biến động. Trong hoàn cảnh ấy, điều chỉnh tín hiệu bằng công nghệ là một hướng đáng thử, bởi tổ chức giao thông cần được cải thiện song song với việc xử lý các bất cập trên đường.
Phòng CSGT phối hợp với Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan triển khai nhiều giải pháp, trong đó có cụm đèn tín hiệu ứng dụng AI tại trung tâm. Tuy nhiên, không nên xem đèn thông minh là phương án thay thế cho quản lý giao thông tại chỗ. CSGT, công an phường, xã, thanh niên xung phong và dân quân vẫn phối hợp tuần tra, điều tiết vào giờ cao điểm. Cách tiếp cận kết hợp này hợp lý: công nghệ hỗ trợ vận hành tín hiệu, còn lực lượng tại hiện trường xử lý những tình huống mà hệ thống đèn không thể tự giải quyết.
Nhân rộng cần đi cùng đánh giá thực tế
Sau kết quả thử nghiệm, CSGT đã báo cáo cấp có thẩm quyền và đề xuất nhanh chóng nhân rộng mô hình. Đề xuất này có cơ sở: nếu mức tăng năng lực thông hành được duy trì ở những địa bàn có đặc điểm tương tự, giải pháp có thể giúp cải thiện giao thông mà không phải chờ mọi dự án hạ tầng hoàn tất. Nhưng mở rộng diện triển khai nên đi kèm theo dõi kết quả ở từng tuyến, thay vì mặc định thành công tại khu trung tâm sẽ lặp lại nguyên vẹn ở mọi nơi.
Cơ quan chức năng cũng dự kiến khảo sát, xác định nguyên nhân tại các khu vực thường xuyên ùn ứ để chọn giải pháp phù hợp; những điểm nóng được nêu gồm khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, trung tâm thành phố, đường Tôn Đức Thắng và cảng Cát Lái. Đây là bước cần thiết trước khi quyết định áp dụng công nghệ ở đâu và phối hợp ra sao với tổ chức giao thông hiện hữu. Thành công của đèn tín hiệu AI không chỉ nằm ở việc lắp đặt, mà ở khả năng tạo cải thiện có thể kiểm chứng trên từng tuyến.
Công nghệ là đòn bẩy, không phải lời giải duy nhất
Thử nghiệm một tháng cho thấy điều khiển đèn giao thông bằng công nghệ có thể đóng góp đáng kể vào năng lực thông hành khu vực trung tâm. Mức tăng khoảng 30% là căn cứ đủ mạnh để tiếp tục đánh giá và cân nhắc mở rộng, nhưng chưa đủ để kết luận ùn tắc đã được giải quyết tận gốc. Các công trình đang thi công, thời tiết bất lợi, nhu cầu đi lại cao và những bất cập trong tổ chức giao thông vẫn cần được xử lý đồng thời.
Triển vọng của mô hình vì thế phụ thuộc vào cách triển khai có chọn lọc và việc kiểm chứng hiệu quả trên từng địa bàn. Nếu được đặt trong một kế hoạch rộng hơn gồm khảo sát điểm nghẽn, phối hợp lực lượng và điều chỉnh tổ chức giao thông, đèn tín hiệu AI có thể trở thành công cụ hữu ích cho giao thông TP.HCM. Kết quả thử nghiệm mở ra hướng đi đáng khích lệ; nhân rộng có trách nhiệm mới quyết định liệu lợi ích ấy có đến được với nhiều người đi đường hơn hay không.
