Phổ cập AI phải bắt đầu từ việc người học cần làm
Tập huấn ứng dụng AI là hoạt động hướng dẫn người học sử dụng công cụ trí tuệ nhân tạo cho những nhiệm vụ cụ thể trong công việc, thay vì chỉ giới thiệu công nghệ ở mức khái quát. Cách tiếp cận này đáng chú ý vì đưa việc học ra khỏi trường lớp và gắn trực tiếp với vai trò của cán bộ, người làm công tác cộng đồng và thành viên hợp tác xã. Các chương trình tại Hồng Minh và hội nghị ở Tân Ninh cho thấy AI không có một giáo trình dùng chung cho mọi nhóm. Với cán bộ địa phương, trọng tâm là tham mưu, xử lý hồ sơ và truyền thông; với hợp tác xã, câu hỏi là làm sao cải thiện quản trị, sản xuất và hoạt động kinh doanh. Giá trị của việc phổ cập vì thế không nằm ở số công cụ được giới thiệu, mà ở việc học viên có thể nhận diện đúng bài toán và dùng công nghệ để giải quyết nó.
Ở Hồng Minh, AI được gắn với hiệu quả công vụ
Sáng 12/7, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Hồng Minh tổ chức tập huấn về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và ứng dụng AI trong nhiệm vụ chuyên môn cho cán bộ, công chức, viên chức cùng cán bộ cấp ủy chi bộ thôn. Lãnh đạo xã xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, còn trang bị kỹ năng AI có thể hỗ trợ nâng chất lượng tham mưu, xử lý công việc và cải cách hành chính. Điểm thuyết phục của chương trình là nội dung thực hành cụ thể: học viên làm quen với công cụ AI, cách viết câu lệnh, rồi thử dùng công nghệ để soạn văn bản, tổng hợp báo cáo, xử lý dữ liệu, hỗ trợ hành chính và tạo nội dung truyền thông. Đó là hướng đi thiết thực cho AI trong công vụ: không thay thế trách nhiệm của cán bộ, mà giúp họ xử lý một số khâu nhanh và có phương pháp hơn. Học viên cũng trao đổi các tình huống phát sinh trong công việc thường ngày, qua đó nối kiến thức với nhiệm vụ thực tế.
Tân Ninh hướng AI vào bài toán quản trị hợp tác xã
Trong khi Hồng Minh tập trung vào hoạt động của chính quyền cơ sở, hội nghị tại Tân Ninh đặt câu hỏi về cách đưa AI vào quản lý kinh tế tập thể. Sự kiện có 70 đại biểu là cán bộ quản lý, thành viên hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã, cùng cán bộ theo dõi kinh tế tập thể; hội nghị được kết nối trực tiếp và trực tuyến tới 124 xã, phường. Chuyên đề về sử dụng AI trong quản lý hợp tác xã tập trung vào cơ cấu tổ chức, quản lý sản xuất, điều hành hoạt động và nâng hiệu quả kinh doanh. Các đại biểu còn được hướng dẫn xây dựng mô hình ứng dụng phù hợp với điều kiện địa phương. Đây là khác biệt quan trọng so với AI trong công vụ: thay vì hỗ trợ văn bản và quy trình hành chính, AI trong hợp tác xã cần gắn với cách tổ chức sản xuất và vận hành đơn vị. Đào tạo chỉ có ý nghĩa khi mô hình được chọn dựa trên nhu cầu thật, không phải chạy theo công cụ mới.
Khác đối tượng, chung nguyên tắc: học để áp dụng
Hai chương trình minh họa cách phổ cập AI ngoài trường học theo hướng phân nhóm người học. Cán bộ xã cần kỹ năng hỗ trợ giải quyết công việc công, còn cán bộ quản lý và thành viên hợp tác xã cần hiểu khả năng ứng dụng vào sản xuất, điều hành và kinh doanh. Một bên hướng tới nền hành chính phục vụ hiệu quả hơn; bên kia hướng tới phương thức quản lý phù hợp thực tế địa phương. Điều này cũng nhắc rằng một buổi tập huấn không tự động tạo ra chuyển đổi số. Học viên cần thực hành trên nhiệm vụ quen thuộc, biết đặt yêu cầu rõ ràng cho công cụ và đánh giá kết quả trước khi sử dụng. Hồng Minh đưa nội dung AI đến cán bộ, công chức, viên chức và cấp ủy thôn; hội nghị Tân Ninh quy tụ những người gắn với hợp tác xã và kinh tế tập thể. Sự khác biệt ấy không phải rào cản, mà là điều kiện để đào tạo sát việc hơn.
Kết luận, phổ cập AI hiệu quả không bắt đầu bằng lời hứa công nghệ sẽ làm thay con người, mà bằng những bài tập đúng với công việc của từng nhóm. Khi cán bộ biết dùng AI để hỗ trợ công vụ và hợp tác xã xác định được mô hình phù hợp, tập huấn mới có thể chuyển thành năng lực ứng dụng lâu dài.
